intensywny metabolizator
Intensywny metabolizator to termin używany w farmakogenetyce i farmakologii klinicznej do określenia osób, które wykazują przyspieszoną zdolność metabolizowania leków. Cecha ta jest związana z genetycznymi wariantami enzymów cytochromu P450 (CYP), odpowiedzialnych za biotransformację substancji leczniczych.
U intensywnych metabolizatorów aktywność enzymów metabolizujących leki jest zwiększona, co prowadzi do szybszej eliminacji substancji czynnych z organizmu. W konsekwencji, standardowe dawki leków mogą okazać się nieskuteczne terapeutycznie, gdyż stężenie leku we krwi nie osiąga wartości terapeutycznych lub utrzymuje się zbyt krótko.
Identyfikacja statusu metabolizatora ma istotne znaczenie kliniczne, szczególnie w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym. W praktyce klinicznej intensywni metabolizatorzy mogą wymagać wyższych dawek lub częstszego podawania leków w celu osiągnięcia i utrzymania efektu terapeutycznego. Badania farmakogenetyczne pomagają w personalizacji terapii i optymalizacji dawkowania leków u tych pacjentów.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Rysperydon w postaci zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu (37,5 mg) wykazuje całkowite wchłanianie po podaniu domięśniowym, z charakterystycznym profilem uwalniania obejmującym początkowe uwolnienie <1% dawki, 3-tygodniowy okres latencji oraz główną fazę uwalniania trwającą od 4. do 6. tygodnia, kończącą się w 7. tygodniu. Schemat dawkowania co 2 tygodnie zapewnia utrzymanie terapeutycznych stężeń w osoczu przez 4-6 tygodni, przy konieczności stosowania doustnej terapii uzupełniającej w pierwszych 3 tygodniach. Po wielokrotnych wstrzyknięciach w dawkach 25-50 mg mediana minimalnego stężenia aktywnej frakcji wynosi 9,9-19,2 ng/ml, a maksymalnego 17,9-45,5 ng/ml, bez obserwowanej kumulacji podczas 12-miesięcznej terapii. Preparat jest biorównoważny przy podaniu domięśniowym w mięśniu naramiennym i pośladkowym. Rysperydon charakteryzuje się objętością dystrybucji 1-2 l/kg, wysokim wiązaniem z białkami osocza (rysperydon 90%, 9-hydroksyrysperydon 77%) oraz metabolizmem głównie przez CYP2D6 do aktywnego 9-hydroksyrysperydonu, z zachowaniem podobnej farmakokinetyki całkowitej aktywnej frakcji u osób intensywnie i słabo metabolizujących.
9-hydroksyrysperydon, aktywna frakcja przeciwpsychotyczna, cytochrom CYP2D6, farmakokinetyka populacyjna, faza eliminacji, frakcja przeciwpsychotyczna, intensywny metabolizator, izoenzymy cytochromu P450, klirens, mikrosomy wątrobowe, N-dealkilacja, nieaktywny metabolit, niewydolność wątroby, objawy pozapiramidowe, objawy psychotyczne, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, profil farmakokinetyczny, rysperydon o przedłużonym uwalnianiu, skala PANSS, słaby metabolizator, stężenie terapeutyczne leku, terapia przeciwpsychotyczna, wstrzyknięcie domięśniowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby -
Leksykon leków
Atomoksetyna, substancja czynna leku Atofab, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Bezwzględna dostępność biologiczna wynosi 63-94%, a podawanie leku jest możliwe niezależnie od posiłków. Atomoksetyna wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (98%), co wpływa na jej dystrybucję i potencjalne interakcje lekowe. Metabolizm odbywa się głównie przez CYP2D6, z wyraźnym podziałem na osoby intensywnie metabolizujące (ok. 93%) oraz wolno metabolizujące (ok. 7%), u których AUC jest około 10-krotnie, a Css,max około 5-krotnie wyższe. Okres półtrwania wynosi odpowiednio 3,6 h i 21 h. Głównym metabolitem jest 4-hydroksyatomoksetyna, aktywny farmakologicznie, eliminowany głównie z moczem w postaci O-glukuronianu.
4-hydroksyatomoksetyna, albumina, atomoksetyna, badanie farmakokinetyczne, biodostępność, biorównoważność, biotransformacja, cytochrom P450, cytochrom P450 2D6, dostępność biologiczna, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka, faza eliminacji, glukuronizacja, intensywny metabolizator, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens atomoksetyny, liniowość farmakokinetyczna, O-glukuronian, okres półtrwania, pole pod krzywą, polimorfizm genetyczny, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, substancja czynna, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizator, zaburzenie czynności wątroby -
Leksykon leków
Przedkliniczne badania dotyczące atomoksetyny wykazały brak istotnego ryzyka toksycznego, genotoksycznego czy rakotwórczego dla ludzi przy stosowaniu dawki terapeutycznej w leczeniu ADHD. Maksymalne tolerowane dawki u zwierząt generowały ekspozycję na lek zbliżoną lub nieznacznie wyższą niż u ludzi będących wolnymi metabolizatorami CYP2D6 przy dawce maksymalnej 1,4 mg/kg mc./dobę. W badaniach na młodych szczurach odnotowano nieznaczne opóźnienia rozwojowe (np. drożność pochwy, oddzielanie napletka) oraz zmniejszenie masy najądrza i liczby plemników przy dawkach ≥10 mg/kg mc./dobę, jednak bez wpływu na płodność. W badaniach na ciężarnych królikach dawki do 100 mg/kg mc./dobę wywołały sporadyczne zmiany rozwojowe płodów, mieszczące się w granicach wartości kontrolnych, przy dawce bezpiecznej ustalonej na 30 mg/kg mc./dobę.
ADHD, atomoksetyna, atypowe pochodzenie tętnicy szyjnej, AUC, drożność pochwy, ekspozycja na lek, genotoksyczność, intensywny metabolizator, liczba plemników, najądrze, oddzielanie napletka, organogeneza, rakotwórczość, rozwój neurobehawioralny, tętnica podobojczykowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, wczesna resorpcja, wolny metabolizator
