przełom sekwestracyjny
Przełom sekwestracyjny to nagłe pogorszenie stanu pacjenta z przewlekłym zapaleniem trzustki, związane z martwicą gruczołu i tworzeniem się zbiorników martwiczej treści trzustkowej (sekwestrów). Stan ten charakteryzuje się gwałtownym nasileniem bólu brzucha, często promieniującego do pleców, podwyższoną temperaturą ciała oraz objawami ogólnoustrojowej reakcji zapalnej.
W obrazie klinicznym przełomu sekwestracyjnego obserwuje się podwyższone parametry stanu zapalnego, leukocytozę oraz wzrost aktywności enzymów trzustkowych w surowicy. Diagnostyka obrazowa, szczególnie tomografia komputerowa z kontrastem oraz rezonans magnetyczny, odgrywa kluczową rolę w identyfikacji obszarów martwicy i zbiorników płynowych w trzustce i tkankach okołotrzustkowych.
Leczenie przełomu sekwestracyjnego wymaga podejścia interdyscyplinarnego. W początkowej fazie stosuje się leczenie zachowawcze obejmujące intensywną płynoterapię, antybiotykoterapię o szerokim spektrum działania oraz leczenie przeciwbólowe. W przypadkach zaawansowanych konieczna jest interwencja zabiegowa – drenaż przezskórny pod kontrolą USG/TK, drenaż endoskopowy lub zabieg chirurgiczny z usunięciem martwiczych tkanek (nekrozektomia).
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Powiększenie śledziony (splenomegalia) – Patofizjologia i mechanizm
Splenomegalia definiowana jest jako powiększenie śledziony powyżej 12-20 cm długości lub masy przekraczającej 400 g, a masywna splenomegalia to narząd >20 cm lub >1000 g. Mechanizmy patofizjologiczne obejmują zastój krwi (np. nadciśnienie wrotne), naciekanie przez komórki obce (nowotwory mieloproliferacyjne, choroby spichrzeniowe), nadmierną aktywność immunologiczną (infekcje, choroby autoimmunologiczne) oraz nowotworzenie (chłoniaki). Hiperplazja układu siateczkowo-śródbłonkowego jest najczęstszą przyczyną splenomegalii, szczególnie w infekcjach i stanach immunologicznych. Hipersplenizm, będący skutkiem nadmiernej funkcji śledziony, prowadzi do cytopenii poprzez sekwestrację i destrukcję erytrocytów, leukocytów i płytek krwi, co może skutkować niedokrwistością, zwiększonym ryzykiem infekcji i krwawień. W chorobach wątroby i nadciśnieniu wrotnym zastój żylny powoduje przekrwienie i powiększenie śledziony, a w nowotworach mieloproliferacyjnych dochodzi do pozaszpikowej hematopoezy i naciekania śledziony przez nieprawidłowe komórki. Powiększona śledziona jest podatna na pęknięcie, co stanowi zagrożenie życia z powodu krwawienia wewnętrznego.
białaczka szpikowa, chłoniak strefy brzeżnej śledziony, choroba Gauchera, choroba Niemanna-Picka, choroba spichrzeniowa lipidów, czerwienica prawdziwa, hipersplenizm, inhibitor JAK, leiszmanioza trzewna, masywna splenomegalia, mielofibroza, nadciśnienie wrotne, nadpłytkowość samoistna, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, nowotwór mieloproliferacyjny, ostra białaczka szpikowa, pozaszpikowa hematopoeza, proces nowotworowy, przełom sekwestracyjny, przewlekła białaczka szpikowa, reakcja immunologiczna, ruksolitynib, splenektomia, splenomegalia, układ siateczkowo-śródbłonkowy, wstrząs hipowolemiczny, zapalenie wsierdzia, żylaki przełyku - Leksykon chorób i schorzeń
Niedokrwistość sierpowatokrwinkowa – Etiologia i przyczyny
Niedokrwistość sierpowatokrwinkowa (SCA) jest chorobą genetyczną spowodowaną mutacją punktową w genie HBB na chromosomie 11, prowadzącą do zamiany kwasu glutaminowego na walinę w 6. pozycji łańcucha beta-globiny. Powstała hemoglobina S (HbS) ulega polimeryzacji w warunkach hipoksji, kwasicy lub odwodnienia, co powoduje deformację erytrocytów do kształtu sierpa, ich sztywność, zwiększoną lepkość oraz skróconą żywotność (10-20 dni vs. 120 dni w normie). Dziedziczenie jest autosomalne recesywne, a klinicznie wyróżnia się różne genotypy: homozygotyczna HbSS (najcięższa postać), heterozygotyczna HbSC, HbS/β-talasemia (β⁰ i β⁺) oraz rzadsze formy HbSD, HbSE, HbSO-Arab. Nosicielstwo (HbAS) nie powoduje pełnoobjawowej choroby, ale niesie ryzyko przekazania mutacji potomstwu. Patofizjologia opiera się na okluzji naczyń przez zdeformowane erytrocyty oraz przewlekłej hemolizie, co skutkuje niedokrwistością hemolityczną, żółtaczką i uszkodzeniem narządów.
beta-globina, beta+-talasemia, bilirubina, cecha sierpowatokrwinkowa, choroba sierpowatokrwinkowa, dziedziczenie autosomalne recesywne, gen HBB, hemoglobina S, hemoliza, krwinka czerwona, kwas glutaminowy, mutacja punktowa, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, okluzja naczyń, Plasmodium falciparum, polimeryzacja hemoglobiny, przełom aplastyczny, przełom naczyniowo-okluzyjny, przełom sekwestracyjny, przełom sierpowatokrwinkowy, śródbłonek naczyniowy, szpik kostny, wstrząs hipowolemiczny, zakrzepica płucna, zatorowość tłuszczowa, żółtaczka