hamowanie cyklooksygenezy
Hamowanie cyklooksygenezy to mechanizm działania leków przeciwzapalnych, przeciwgorączkowych i przeciwbólowych, takich jak niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). Cyklooksygenaza (COX) jest enzymem odpowiedzialnym za syntezę prostaglandyn z kwasu arachidonowego, które pełnią kluczową rolę w procesach zapalnych, bólowych oraz regulacji temperatury ciała.
Wyróżnia się dwie główne izoformy enzymu: COX-1 (konstytutywną), występującą fizjologicznie w większości tkanek i odpowiedzialną za ochronę błony śluzowej żołądka, prawidłowe funkcjonowanie nerek i agregację płytek krwi, oraz COX-2 (indukowalną), której ekspresja wzrasta w miejscach zapalenia. Selektywne hamowanie COX-2 pozwala na uzyskanie efektu przeciwzapalnego przy mniejszym ryzyku działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego.
Leki hamujące cyklooksygenazę dzieli się na nieselektywne (hamujące zarówno COX-1, jak i COX-2), do których należą m.in. kwas acetylosalicylowy, ibuprofen, naproksen, oraz selektywne inhibitory COX-2 (koksyby), takie jak celekoksyb. Skuteczność terapeutyczna tych leków wynika z blokowania syntezy prostaglandyn odpowiedzialnych za rozwój zapalenia, jednak może wiązać się również z działaniami niepożądanymi, takimi jak uszkodzenie błony śluzowej żołądka, zaburzenia funkcji nerek czy zwiększone ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Nurofen Express 200 mg
Ibuprofen, jako inhibitor syntezy prostaglandyn, wykazuje potencjalnie niekorzystny wpływ na przebieg ciąży oraz rozwój zarodka i płodu. Epidemiologiczne dane wskazują na zwiększone ryzyko poronienia oraz wad wrodzonych serca i wytrzewienia przy stosowaniu ibuprofenu we wczesnej ciąży, z ryzykiem bezwzględnym wad układu krążenia wzrastającym do około 1,5%. W okresie od 20. tygodnia ciąży stosowanie ibuprofenu może prowadzić do małowodzia oraz zwężenia przewodu tętniczego u płodu, co wymaga monitorowania i ewentualnego przerwania terapii. W trzecim trymestrze lek jest bezwzględnie przeciwwskazany ze względu na ryzyko toksycznego działania na układ krążenia, oddechowy i nerki płodu, a także powikłań u matki, takich jak wydłużenie czasu krwawienia i zahamowanie skurczów macicy.
dane epidemiologiczne, działanie przeciwpłytkowe, hamowanie cyklooksygenezy, ibuprofen, inhibitor syntezy prostaglandyn, małowodzie, nadciśnienie płucne, organogeneza, płyn owodniowy, ryzyko bezwzględne, skurcz macicy, układ krążenia, układ oddechowy, wada układu krążenia, wpływ na owulację, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności nerek płodu, zwężenie przewodu tętniczego