motoryka pozapiramidowa
Motoryka pozapiramidowa odnosi się do układu pozapiramidowego, który wraz z układem piramidowym jest odpowiedzialny za kontrolę ruchu. Układ pozapiramidowy obejmuje struktury takie jak jądra podstawy (prążkowie, gałka blada, jądro niskowzgórzowe), istota czarna oraz móżdżek, które wspólnie odpowiadają za automatyczną regulację napięcia mięśniowego oraz koordynację ruchów.
W przeciwieństwie do układu piramidowego, który kontroluje ruchy dowolne i precyzyjne, układ pozapiramidowy odpowiada za ruchy mimowolne, postawę ciała oraz płynność i harmonię ruchów. Zaburzenia motoryki pozapiramidowej manifestują się jako zespoły hipokinetyczne (np. choroba Parkinsona) charakteryzujące się sztywnością, spowolnieniem ruchowym i drżeniem spoczynkowym lub zespoły hiperkinetyczne (np. pląsawica, dystonia, atetoza), w których dominują ruchy mimowolne.
Diagnostyka zaburzeń motoryki pozapiramidowej opiera się na dokładnym badaniu neurologicznym, badaniach obrazowych (MRI, CT) oraz testach farmakologicznych (np. test z lewodopą w chorobie Parkinsona). Leczenie jest uzależnione od rodzaju zaburzenia i może obejmować farmakoterapię (leki dopaminergiczne, cholinolityczne, przeciwdrgawkowe), leczenie neurochirurgiczne (głęboka stymulacja mózgu) oraz rehabilitację.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Haloperidol WZF 0,2% 2 mg/ml
Haloperidol, zawarty w preparacie Haloperidol WZF 0,2% (2 mg/ml, krople doustne), jest silnym antagonistą receptorów dopaminowych D2, należącym do pochodnych butyrofenonu (kod ATC: N05AD01). Jego działanie przeciwpsychotyczne wynika z blokady mezolimbicznego szlaku dopaminergicznego, co skutkuje redukcją omamów i urojeń. W dawkach terapeutycznych wykazuje niskie powinowactwo do receptorów α1-adrenergicznych i nie posiada aktywności przeciwhistaminowej ani przeciwcholinergicznej. Haloperidol wywołuje sedację psychomotoryczną, co jest korzystne w leczeniu manii oraz zespołów z pobudzeniem psychoruchowym.
akatyzja, aktywność przeciwhistaminowa, choroba Parkinsona, dystonia, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwdopaminergiczne, haloperydol, hiperprolaktynemia, jądra podstawne, laktotrofy, lek przeciwpsychotyczny, lek psycholeptyczny, mania, mezolimbiczny szlak dopaminergiczny, motoryka pozapiramidowa, objawy pozapiramidowe, omamy i urojenia, parkinsonizm polekowy, pobudzenie psychoruchowe, pochodna butyrofenonu, przysadka mózgowa, receptor adrenergiczny α1, receptor dopaminowy typu 2, sedacja psychomotoryczna, szlak nigrostriatalny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Haloperidol UNIA 2 mg/ml
Haloperydol, lek przeciwpsychotyczny z grupy pochodnych butyrofenonu (kod ATC N05AD01), działa jako silny antagonista receptorów dopaminowych D2, z niskim powinowactwem do receptorów α1-adrenergicznych oraz brakiem aktywności przeciwhistaminowej i przeciwcholinergicznej. Jego podstawowy mechanizm działania polega na blokowaniu sygnałów dopaminergicznych w mezolimbicznym szlaku dopaminergicznym, co skutkuje redukcją omamów i urojeń. Haloperydol wywołuje także sedację psychomotoryczną, co czyni go skutecznym w leczeniu stanów maniakalnych i zespołów z pobudzeniem psychoruchowym. Jednak blokada dopaminy w szlaku nigrostriatalnym wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych ze strony układu pozapiramidowego, takich jak dystonia, akatyzja oraz parkinsonizm.
akatyzja, antagonista receptora dopaminowego, drżenie spoczynkowe, dystonia, haloperydol, hiperprolaktynemia, jądra podstawne, lek przeciwpsychotyczny, lek psycholeptyczny, mania, mezolimbiczny szlak dopaminergiczny, motoryka pozapiramidowa, omamy i urojenia, parkinsonizm, pochodna butyrofenonu, receptor adrenergiczny α1, sedacja psychomotoryczna, spowolnienie ruchowe, szlak nigrostriatalny, sztywność mięśniowa