bluszcz pospolity
Bluszcz pospolity (Hedera helix) to roślina o istotnym znaczeniu w medycynie tradycyjnej, wykorzystywana również we współczesnej fitoterapii. Zawiera saponiny triterpenowe, flawonoidy oraz poliacetylenowe związki, które wykazują działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne i wykrztuśne.
W medycynie stosowane są głównie liście bluszczu, z których przygotowuje się wyciągi używane w leczeniu schorzeń dróg oddechowych, szczególnie przy stanach z towarzyszącym gęstym śluzem. Preparaty z bluszczu wykazują skuteczność w terapii przewlekłego zapalenia oskrzeli, kaszlu oraz niektórych objawów astmy, rozszerzając oskrzela i ułatwiając odkrztuszanie wydzieliny.
Należy pamiętać, że roślina w stanie surowym zawiera hederynę – związek toksyczny, mogący powodować podrażnienia skóry i błon śluzowych. Dlatego w praktyce medycznej stosuje się wyłącznie standaryzowane preparaty farmaceutyczne. Istnieją doniesienia o potencjalnym działaniu przeciwnowotworowym niektórych związków z bluszczu, jednak ten obszar wymaga dalszych badań klinicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Bluszcz pospolity – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Bluszcz pospolity (Hedera helix L.) jest aktywnym składnikiem stosowanym w leczeniu kaszlu produktywnego, obecnym m.in. w preparatach Herbion na kaszel mokry oraz Prospan. Terapia tymi preparatami wymaga monitorowania objawów alarmowych, takich jak duszność, gorączka, ropna plwocina, a w przypadku Prospan także krwawe odkrztuszanie, które wskazują na konieczność pilnej konsultacji lekarskiej. Nie zaleca się łączenia wyciągu z bluszczu z lekami przeciwkaszlowymi (np. kodeiną, dekstrometorfanem) bez konsultacji, ze względu na ryzyko zaburzenia mechanizmu oczyszczania dróg oddechowych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami górnego odcinka przewodu pokarmowego, takimi jak nieżyt, zapalenie błony śluzowej czy wrzody żołądka. U dzieci preparaty wymagają indywidualnej oceny – Herbion na kaszel mokry wymaga diagnostyki przy długotrwałym kaszlu u dzieci 2-4 lata, natomiast Prospan w postaci pastylek nie jest wskazany u dzieci poniżej 6 lat.
biodostępność, bluszcz pospolity, dekstrometorfan, duszność, dziedziczna nietolerancja fruktozy, etanol, kaszel produktywny, kodeina, krwawe odkrztuszanie, lek przeciwkaszlowy, maltitol, nieżyt żołądka, ropna plwocina, sodu benzoesan, sorbitol, wrzód żołądka, wyciąg z liści bluszczu, zapalenie błony śluzowej żołądka - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Hederoin 15 mg
Preparat Hederoin zawiera 15 mg wyciągu suchego z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L.) i wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu u kobiet w okresie rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Aktualne dane kliniczne są niewystarczające do oceny bezpieczeństwa stosowania tego leku w ciąży oraz podczas laktacji, co skutkuje zaleceniem unikania jego stosowania w tych okresach. Brak jest również badań dotyczących przenikania składników leku do mleka matki oraz ich wpływu na niemowlę, co dodatkowo ogranicza możliwość bezpiecznego stosowania Hederoin u kobiet karmiących piersią.
bezpieczeństwo leków w ciąży, bluszcz pospolity, funkcje rozrodcze, karmienie piersią, komórki rozrodcze, laktacja, okres rozrodczy, planowanie ciąży, płodność, problemy z płodnością, przenikanie leków do mleka matki, rozwój płodu, stosowanie leków w ciąży, świadoma zgoda, wpływ leków na płodność, wyciąg z bluszczu pospolitego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Hedelix 40 mg/5 ml
Preparat Hedelix (40 mg/5 ml, syrop), zawierający 0,8 g wyciągu gęstego z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L.) na 100 ml, jest stosowany w terapii objawów układu oddechowego. Jednakże, obecne dane kliniczne i obserwacyjne nie dostarczają wystarczających informacji dotyczących bezpieczeństwa jego stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz podczas laktacji. Brak jest jednoznacznych dowodów na potencjalne ryzyko dla płodu lub niemowlęcia karmionego piersią, co skutkuje brakiem rekomendacji do stosowania Hedelix w tych grupach pacjentek. Substancja czynna jest pozyskiwana z ekstraktu przy użyciu rozpuszczalnika zawierającego etanol 96% (V/V), glikol propylenowy i wodę (45:2:53 m/m/m), a preparat zawiera sorbitol (E 420) jako substancję pomocniczą.
antykoncepcja, bluszcz pospolity, charakterystyka produktu leczniczego, etanol, glikol propylenowy, Hedera helix, karmienie piersią, laktacja, ostrożność terapeutyczna, profil bezpieczeństwa, przenikanie składników aktywnych, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sorbitol, substancja pomocnicza, wiek rozrodczy, wyciąg z bluszczu pospolitego - Leksykon leków
Interakcje leku – HeliPico 27,78 mg/5 ml
Preparat HeliPico w formie syropu zawiera wyciąg suchy z liści bluszczu (Hedera helix L.) w dawce 27,78 mg/5 ml i nie wykazuje istotnych klinicznie interakcji farmakodynamicznych ani farmakokinetycznych z innymi lekami. Produkt zawiera śladowe ilości etanolu (0,7 mg/5 ml), co nie powinno powodować znaczących efektów farmakologicznych, jednak zaleca się ostrożność u pacjentów z chorobami wątroby lub uzależnionych od alkoholu. Substancje pomocnicze takie jak sorbitol (3024 mg/5 ml), glikol propylenowy (150,6 mg/5 ml) oraz makrogologlicerolu hydroksystearynian (25 mg/5 ml) mogą teoretycznie wpływać na biodostępność i metabolizm niektórych leków, choć nie odnotowano takich interakcji klinicznych.
biodostępność leku, bluszcz pospolity, choroba wątroby, dehydrogenaza alkoholowa, etanol, glikol propylenowy, indeks terapeutyczny, interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, makrogologlicerolu hydroksystearynian, sorbitol, substancja pomocnicza, terapia skojarzona, uzależnienie od alkoholu, wyciąg z bluszczu pospolitego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Hedelix 40 mg/5 ml
Produkt leczniczy Hedelix w postaci syropu o stężeniu 40 mg/5 ml zawiera wyciąg gęsty z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L., folium) jako substancję czynną, w ilości 0,8 g na 100 ml syropu. Wyciąg pozyskiwany jest przy użyciu mieszaniny rozpuszczalników: etanol 96% (V/V), glikol propylenowy oraz woda w stosunku masowym 45:2:53, a stosunek surowca roślinnego do produktu końcowego (DER) wynosi 2,2-2,9:1. Preparat klasyfikowany jest jako lek wykrztuśny (kod ATC R05CA12) i występuje w formie klarownego, żółtawo-brązowego syropu, który nie zawiera etanolu, co jest istotne w kontekście stosowania u pacjentów z przeciwwskazaniami do alkoholu. W składzie znajduje się również sorbitol (E 420) jako substancja pomocnicza o znanym działaniu.
bluszcz pospolity, etanol, glikol propylenowy, grupa farmakoterapeutyczna, klasyfikacja ATC, kod ATC, lek wykrztuśny, liść bluszczu pospolitego, mechanizm działania leku, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sorbitol, substancja pomocnicza, surowiec roślinny, syrop leczniczy, współczynnik DER, wyciąg z bluszczu pospolitego - Leksykon leków
Skład i postać leku – Strepsils Natur kaszel mokry 8,25 mg/ml
Strepsils Natur kaszel mokry to syrop o stężeniu 8,25 mg/ml wyciągu suchego z liści bluszczu (Hedera helix L., folium) w proporcji ekstraktu 4-8:1, rozpuszczalnik ekstrakcyjny stanowi 30% etanol (m/m). Preparat charakteryzuje się brązową, opalizującą barwą i słodkim smakiem, z możliwością występowania naturalnego osadu, który nie wpływa na jakość produktu. Syrop zawiera substancje pomocnicze takie jak sorbitol ciekły do 469 mg/ml (E420), potasu sorbinian (E202) jako konserwant, gumę ksantan (E415) jako środek zagęszczający, kwas cytrynowy (E330) jako regulator kwasowości oraz wodę oczyszczoną jako rozpuszczalnik. Produkt jest dostępny w opakowaniach 100 ml i 200 ml, konfekcjonowany w butelkach z brunatnego szkła z miarką do precyzyjnego dawkowania (2 ml i 4 ml).
Okres ważności syropu wynosi 3 lata w nieotwartym opakowaniu, natomiast po pierwszym otwarciu preparat należy zużyć w ciągu 3 miesięcy, przechowując go w temperaturze nieprzekraczającej 25°C. Nie stwierdzono niezgodności farmaceutycznych ograniczających stosowanie leku, a brak specjalnych wymagań dotyczących usuwania produktu. Syrop Strepsils Natur kaszel mokry jest przeznaczony do leczenia kaszlu mokrego, a jego skład i forma podania umożliwiają wygodne i precyzyjne dawkowanie, co jest istotne w praktyce klinicznej.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Prospan 35 mg/5 ml
Preparat Prospan, zawierający liście bluszczu pospolitego (Hederae helicis folium) i oznaczony kodem ATC R05CA12, wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne w terapii schorzeń układu oddechowego z kaszlem i nadmiernym wydzielaniem śluzu. Kluczowym składnikiem aktywnym jest α-hederyna, która pośrednio stymuluje receptory β2-adrenergiczne, hamując ich internalizację w pneumocytach II typu, co prowadzi do rozkurczu mięśniówki oskrzeli oraz zmniejszenia lepkości śluzu. Saponiny zawarte w preparacie wykazują działanie surfaktantopodobne, uwadniając śluz i zwiększając ruchomość rzęsek nabłonka oddechowego, co sprzyja efektywnemu oczyszczaniu dróg oddechowych i obniża opór dróg oddechowych.
acetylocysteina, alfa-hederyna, atak kaszlu, badanie spirometryczne, bluszcz pospolity, choroba obturacyjna dróg oddechowych, duszność, działanie sekretolityczne, działanie spazmolityczne, lek mukolityczny, mięśnie gładkie oskrzeli, nadmierne wydzielanie śluzu, pneumocyt typu II, receptor beta2-adrenergiczny, rozkurcz oskrzeli, saponina, surfaktant płucny - Leksykon substancji czynnych
Bluszcz pospolity – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Bluszcz pospolity (Hedera helix L.) jest składnikiem aktywnym preparatów wykrztuśnych, takich jak Herbion na kaszel mokry (syrop 7 mg/ml) oraz Prospan (pastylki miękkie 26 mg). Dokumentacja tych leków nie zawiera badań klinicznych oceniających wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. W przypadku Prospanu producent deklaruje brak wpływu na te zdolności przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami, natomiast dla Herbionu brak jest jednoznacznych danych. Preparaty te nie są klasyfikowane jako leki upośledzające sprawność psychomotoryczną, a zawartość etanolu w Herbionie (0,5 mg w 5 ml syropu) jest śladowa i klinicznie nieistotna w kontekście prowadzenia pojazdów.
bluszcz pospolity, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, etanol, farmakoterapia, Herbion na kaszel mokry, interakcja lekowa, kaszel mokry, ośrodkowy układ nerwowy, postać farmaceutyczna, preparat wykrztuśny, Prospan, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, senność, sprawność psychomotoryczna, substancja aktywna, substancja pomocnicza, wyciąg z bluszczu pospolitego, zaburzenie koncentracji, zawrót głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hedelix 40 mg/5 ml
Produkt leczniczy Hedelix w formie syropu zawiera 40 mg/5 ml wyciągu gęstego z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L.). W trakcie stosowania mogą wystąpić działania niepożądane, głównie o charakterze immunologicznym i żołądkowo-jelitowym, których częstość występowania nie została precyzyjnie określona (częstość nieznana). Do reakcji immunologicznych należą pokrzywka, wysypka skórna oraz duszność, które mogą wskazywać na reakcje alergiczne, w tym potencjalnie zagrażające życiu anafilaksję lub obrzęk naczynioruchowy. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe obejmują nudności, wymioty oraz biegunkę, które mogą prowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych, szczególnie u pacjentów z grup ryzyka, takich jak dzieci, osoby starsze czy osoby z chorobami współistniejącymi.
biegunka, bluszcz pospolity, charakterystyka produktu leczniczego, duszność, działanie niepożądane, farmakoterapia, klasyfikacja częstości działań niepożądanych, monitorowanie działań niepożądanych, nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii, nudności, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja immunologiczna, syrop Hedelix, wymioty, wysypka skórna, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zaburzenie żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Hederasal 26,6 mg/5 ml
Hederasal to syrop zawierający 26,6 mg/5 ml wyciągu suchego z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L.), klasyfikowany jako lek wykrztuśny (kod ATC R05CA12). W 100 g syropu (81 ml) znajduje się 430,55 mg wyciągu, uzyskanego przy stosunku surowca do ekstraktu (DER) 4-8:1, z użyciem 30% etanolu jako rozpuszczalnika. Preparat ma barwę herbacianą, dopuszczalne jest lekkie zmętnienie. Syrop zawiera także sorbitol (0,987 g/ml), co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją cukrów. Mechanizm działania opiera się na działaniu wykrztuśnym oraz rozkurczającym mięśnie gładkie oskrzeli, co prowadzi do rozrzedzenia gęstej wydzieliny, ułatwienia jej odkrztuszania oraz zmniejszenia oporu w drogach oddechowych.
atak kaszlu, bluszcz pospolity, drogi oddechowe, działanie rozkurczające, działanie wykrztuśne, lek wykrztuśny, mięśnie gładkie oskrzeli, nietolerancja cukrów, odkrztuszanie wydzieliny, odruch kaszlowy, opór w drogach oddechowych, sorbitol, substancja czynna, syrop leczniczy, wentylacja płuc, wyciąg z bluszczu pospolitego - Leksykon substancji czynnych
Bluszcz – Wskazania do stosowania
Wyciąg z liści bluszczu (Hedera helix L.) jest stosowany jako środek wykrztuśny w leczeniu kaszlu produktywnego, charakteryzującego się obecnością wydzieliny w drogach oddechowych. Preparaty takie jak Mucoplant na kaszel bluszcz forte (33 mg wyciągu na 5 ml saszetkę, DER 4-8:1) oraz Prospan (35 mg wyciągu na 5 ml syropu, DER 5-7,5:1) wykazują skuteczność w ułatwianiu odkrztuszania. Produkty te są dostępne w formie syropu lub syropu w saszetkach, co umożliwia dostosowanie terapii do wieku pacjenta – Mucoplant jest wskazany dla dzieci od 6 lat, młodzieży i dorosłych. Wyciąg pozyskiwany jest z liści bluszczu przy użyciu 30% etanolu, a preparaty zawierają substancje pomocnicze takie jak maltitol (2007 mg/saszetkę, w tym do 137 mg sorbitolu) oraz sorbitol (0,4 g/ml w Prospanie), co wymaga ostrożności u pacjentów z nietolerancją fruktozy i cukrzycą.
bluszcz pospolity, działanie wykrztuśne, etanol, infekcja górnych dróg oddechowych, kaszel produktywny, liść bluszczu, mokry kaszel, nietolerancja fruktozy, odkrztuszanie wydzieliny, przewlekłe schorzenie układu oddechowego, środek wykrztuśny, suchy kaszel, współczynnik DER, współczynnik ekstrakcji, wyciąg z bluszczu, wydzielina w drogach oddechowych, zapalenie oskrzeli - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z liści bluszczu pospolitego – Wskazania do stosowania
Wyciąg z liści bluszczu pospolitego (Hederae helicis folii extractum) jest roślinną substancją czynną stosowaną jako lek wykrztuśny w leczeniu kaszlu produktywnego z odkrztuszaniem wydzieliny. Pozyskiwany jest z liści Hedera helix L. w postaci suchego wyciągu, ekstraktowanego 30% etanolem, w stosunku 4-8:1 surowca do produktu końcowego. Preparaty takie jak Hedecton (700 mg wyciągu/100 ml syropu, tj. 7 mg/ml) oraz Hedussin o smaku owocowym (8,25 mg/ml) są wskazane do stosowania u dorosłych, młodzieży oraz dzieci od 2 do 11 lat, z uwzględnieniem odpowiedniego dawkowania. Syropy te ułatwiają ewakuację wydzieliny z dróg oddechowych, co jest kluczowe w terapii zapalenia oskrzeli, infekcji dróg oddechowych oraz stanów poinfekcyjnych przebiegających z kaszlem mokrym. Różnice w stężeniu substancji czynnej między preparatami należy brać pod uwagę przy doborze leku i ustalaniu dawkowania.
bluszcz pospolity, działanie wykrztuśne, infekcja dróg oddechowych, kaszel produktywny, kaszel z odkrztuszaniem, lek pochodzenia roślinnego, lek wykrztuśny, maltitol, nadmierne wytwarzanie śluzu, nietolerancja cukrów, odkrztuszanie wydzieliny, postać farmaceutyczna, produkt leczniczy roślinny, sorbitol, stężenie substancji czynnej, substancja pomocnicza, syrop leczniczy, wyciąg z liści bluszczu, wyciąg z liści bluszczu pospolitego, zaleganie wydzieliny, zapalenie oskrzeli - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hedecton 700 mg/100 ml
Syrop Hedecton, zawierający wyciąg z liści bluszczu pospolitego, może indukować działania niepożądane, głównie o charakterze alergicznym i żołądkowo-jelitowym. Reakcje alergiczne obejmują pokrzywkę, wysypkę skórną, duszność oraz potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Częstość występowania tych działań niepożądanych nie jest precyzyjnie określona na podstawie dostępnych danych klinicznych, co podkreśla konieczność ostrożności u pacjentów z historią nadwrażliwości. Objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty i biegunka, również mogą wystąpić, a ich częstość jest nieznana. Nasilone wymioty i biegunka mogą prowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych, szczególnie u pacjentów z grup ryzyka, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty zaburzeń elektrolitowych.
bąbel pokrzywkowy, biegunka, bluszcz pospolity, charakterystyka produktu leczniczego, duszność, dyspnea, farmakoterapia, nudności, pokrzywka, postępowanie przeciwwstrząsowe, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, układ pokarmowy, wykwit skórny, wymioty, wysypka skórna, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Prospan 20 mg/ml
Preparat Prospan, zawierający wyciąg z liści bluszczu pospolitego w stężeniu 20 mg/ml, w formie kropli doustnych charakteryzuje się wysoką zawartością etanolu, wynoszącą od 34,92% do 42,68% (m/v). Ta istotna ilość alkoholu może wpływać na zdolność pacjenta do prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn, zwłaszcza bezpośrednio po przyjęciu leku. Alkohol zawarty w preparacie może być wykrywany w testach na obecność alkoholu w wydychanym powietrzu, co niesie za sobą potencjalne konsekwencje prawne i kliniczne. W związku z tym zaleca się zachowanie co najmniej 30-minutowej przerwy po podaniu leku przed przystąpieniem do prowadzenia pojazdów lub obsługi urządzeń mechanicznych, aby zminimalizować ryzyko upośledzenia funkcji psychomotorycznych oraz wykrycia alkoholu w badaniach rutynowych.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Herbion na kaszel mokry 7 mg/ml
Produkt leczniczy Herbion na kaszel mokry w postaci syropu (7 mg/ml) zawiera suchy wyciąg z liści bluszczu (Hedera helix L.) jako substancję czynną. Działania niepożądane tego preparatu zostały sklasyfikowane według częstości występowania, jednak w przypadku Herbionu większość działań niepożądanych ma częstość nieznaną. Zidentyfikowano reakcje alergiczne (pokrzywka, wysypka, duszność, reakcja anafilaktyczna) oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka). W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych zaleca się natychmiastowe przerwanie leczenia i konsultację lekarską. W 5 ml syropu znajduje się 1750 mg sorbitolu, 10 mg sodu benzoesanu oraz 0,5 mg etanolu, co może mieć znaczenie kliniczne u pacjentów z nietolerancją tych substancji lub przeciwwskazaniami do ich stosowania.
benzoesan sodu, biegunka, bluszcz pospolity, duszność, dyspnea, kaszel mokry, monitorowanie pacjenta, nietolerancja sorbitolu, nudności, ograniczenie dietetyczne, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, sorbitol, wyciąg z liści bluszczu, wymioty, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie żołądka, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zmiana skórna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Hedecton 700 mg/100 ml
Hedecton to syrop leczniczy zawierający suchy wyciąg z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L., folium) w stężeniu 0,7 g na 100 ml syropu, uzyskany ekstrakcją w stosunku 4-8:1 przy użyciu 30% etanolu (m/m). Preparat jest klasyfikowany jako lek wykrztuśny (kod ATC: R05CA12) i stosowany w terapii wspomagającej odkrztuszanie, choć dokładny mechanizm farmakodynamiczny działania wyciągu nie został jeszcze w pełni poznany. Syrop ma postać roztworu o żółtawo-brązowej barwie i owocowym zapachu, co może wpływać na akceptację przez pacjentów.
- Leksykon substancji czynnych
Liść bluszczu – Przeciwwskazania stosowania
Liść bluszczu (Hedera helix L., folium) jest składnikiem aktywnym preparatów stosowanych w terapii schorzeń dróg oddechowych, np. w syropie Bronchipret TE, gdzie występuje jako płynny wyciąg (1:1) w stężeniu 1,68 g/100 ml, ekstraktowany etanolem 70% (V/V). Główne przeciwwskazania do stosowania preparatów zawierających wyciąg z liścia bluszczu obejmują nadwrażliwość na substancje czynne, w tym wyciąg z tymianku (Thymus vulgaris L. i/lub Thymus zygis L.) obecny w Bronchipret TE. Należy również uwzględnić ryzyko reakcji krzyżowych z roślinami z rodziny Araliaceae oraz z alergenami brzozy, bylicy pospolitej i selera, które mogą wywoływać nadwrażliwość u pacjentów predysponowanych.
bluszcz pospolity, brzoza, bylica pospolita, choroba wątroby, dziedziczna nietolerancja fruktozy, etanol, liść bluszczu, maltitol ciekły, nadwrażliwość na rośliny, nadwrażliwość na substancję czynną, padaczka, płynny wyciąg, reakcja krzyżowa, rośliny araliowate, schorzenia dróg oddechowych, seler, substancja pomocnicza, syrop Bronchipret, uszkodzenie mózgu, uzależnienie alkoholowe, wyciąg z bluszczu, wyciąg z tymianku - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Mucoplant na kaszel bluszcz 1,54 mg/ml
Mucoplant na kaszel bluszcz to roślinny preparat wykrztuśny w formie syropu, zawierający 1,54 mg/ml standaryzowanego wyciągu suchego z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L.), pozyskiwanego ekstrakcją z użyciem 30% etanolu (DER 4-8:1). Syrop jest wskazany do stosowania u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 2 lat w leczeniu kaszlu produktywnego (mokrego), gdzie ułatwia odkrztuszanie zalegającej wydzieliny dróg oddechowych. Preparat charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa i skutecznością, a jego skład obejmuje także maltitol (400 mg/ml), co należy uwzględnić u pacjentów z zaburzeniami metabolicznymi. Mucoplant nie jest zalecany dla dzieci poniżej 2 roku życia.
Mechanizm działania preparatu opiera się na właściwościach wykrztuśnych wyciągu z liści bluszczu, który wspomaga naturalny odruch kaszlowy i ułatwia usuwanie śluzu w przebiegu infekcji dróg oddechowych, zapalenia oskrzeli oraz przewlekłego kaszlu mokrego. Wskazaniem do stosowania jest kaszel produktywny wymagający efektywnego odkrztuszania, przy czym nie należy hamować odruchu kaszlowego, gdyż jest on kluczowy dla oczyszczenia dróg oddechowych. Preparat stanowi alternatywę dla syntetycznych leków wykrztuśnych, co może być istotne dla pacjentów preferujących terapię roślinną. Zaleca się stosowanie zgodnie z zaleceniami dawkowania dla danej grupy wiekowej.
bluszcz pospolity, działanie wykrztuśne, etanol, Hedera helix, infekcja dróg oddechowych, kaszel mokry, kaszel produktywny, lek wykrztuśny, oczyszczanie dróg oddechowych, odkrztuszanie wydzieliny, odruch kaszlowy, przewlekły kaszel, roślinny produkt leczniczy, środek wykrztuśny, wyciąg suchy z liści bluszczu, zapalenie oskrzeli - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Hedecton 700 mg/100 ml
Hedecton to syrop zawierający 700 mg suchego wyciągu z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L., folium) w 100 ml preparatu, otrzymywany w proporcjach 4-8:1 z użyciem 30% etanolu jako rozpuszczalnika. Nie przeprowadzono specjalistycznych badań oceniających wpływ tego leku na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, co oznacza brak naukowych dowodów potwierdzających lub wykluczających potencjalne działania niepożądane w tym zakresie. Preparat ma postać żółtawo-brązowego roztworu o charakterystycznym owocowym zapachu.
bluszcz pospolity, dokumentacja medyczna, działanie niepożądane, etanol, historia choroby, konsultacja medyczna, obserwacja organizmu, preparat leczniczy, reakcja organizmu, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sprawność psychomotoryczna, stan zdrowia pacjenta, substancja czynna, syrop, wyciąg z bluszczu pospolitego, zaburzenie koncentracji - Leksykon substancji czynnych
Bluszcz pospolity – Przeciwwskazania stosowania
Bluszcz pospolity (Hedera helix L.) jest stosowany jako substancja czynna w lekach wykrztuśnych, głównie w formie wyciągu z liści. Główne przeciwwskazania do jego stosowania obejmują nadwrażliwość na wyciąg z bluszczu oraz na rośliny z rodziny Araliaceae, a także na substancje pomocnicze zawarte w preparatach, takie jak sorbitol (1750 mg/5 ml w syropie Herbion), maltitol (0,53 g/pastylkę w Prospan) i etanol (0,5 mg/5 ml w Herbion). Szczególnie przeciwwskazane jest podawanie preparatów dzieciom poniżej 2. roku życia ze względu na ryzyko nasilenia obturacji dróg oddechowych i pogorszenia wymiany gazowej. Preparaty te mogą również wywoływać reakcje krzyżowe u pacjentów uczulonych na inne araliowate.
Araliaceae, araliowate, bluszcz pospolity, choroba wątroby, drogi oddechowe, epilepsja, Hedera helix, kaszel mokry, leczenie objawowe, lek wykrztuśny, nadwrażliwość, nietolerancja cukrów, nietolerancja fruktozy, objaw nadwrażliwości, objawy układu oddechowego, obturacja, padaczka, podejście terapeutyczne, przewlekły kaszel, reakcja krzyżowa, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, schorzenie dróg oddechowych, schorzenie układu oddechowego, sodu benzoesan, sorbitol, substancja pomocnicza, suchy wyciąg, układ oddechowy, uszkodzenie mózgu, wyciąg z liści, wydzielanie śluzu, wymiana gazowa, zaburzenie dziedziczne - Leksykon substancji czynnych
Bluszcz – Przedawkowanie
Wyciąg z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L.) jest składnikiem aktywnym preparatów stosowanych w leczeniu kaszlu, dostępnych m.in. w postaci syropów Mucoplant na kaszel bluszcz forte (33 mg wyciągu w 5 ml) oraz Prospan (35 mg wyciągu w 5 ml). Przedawkowanie tych preparatów, zwłaszcza powyżej trzykrotnej dawki dobowej, prowadzi do objawów ze strony przewodu pokarmowego, takich jak nudności, wymioty i biegunka, a także do objawów neuropsychiatrycznych, w tym pobudzenia i agresji. W dokumentacji klinicznej opisano przypadek 4-letniego dziecka, które po spożyciu 1,8 g substancji roślinnej (odpowiednik 45 ml syropu, 9 saszetek Mucoplant) wykazało zachowania agresywne i biegunkę, co wskazuje na potencjalny wpływ wysokich dawek na ośrodkowy układ nerwowy.
agresja, aktywność psychoruchowa, antidotum, biegunka, bluszcz pospolity, częstotliwość wypróżnień, dyskomfort, kaszel, leczenie objawowe, leczenie wspomagające, leki przeciwbiegunkowe, leki przeciwwymiotne, leki uspokajające, Mucoplant, nudności, objawy neuropsychiatryczne, objawy niepożądane, odwodnienie, opróżnianie żołądka, ośrodkowy układ nerwowy, pobudzenie układu nerwowego, Prospan, przewód pokarmowy, wyciąg z liści bluszczu, zachowania agresywne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bronchipret TE 15 g + 1,5 g
Na podstawie badań przedklinicznych, toksyczność preparatu Bronchipret TE, zawierającego wyciągi z ziela tymianku (Thymus vulgaris L. i/lub Thymus zygis L.) oraz liści bluszczu (Hedera helix L.), jest oceniana jako niska. W badaniach toksyczności ostrej podanie 15-krotnie skoncentrowanego roztworu Bronchipret TE szczurom w dawce do 10 g/kg masy ciała nie wywołało śmierci ani objawów toksycznych, a LD50 nie zostało określone. Nie stwierdzono również potencjału mutagennego w testach in vitro (test Amesa, test na komórkach chłoniaka myszy) oraz in vivo (mikrojąderkowy test). Brak jest danych dotyczących toksyczności po wielokrotnym podaniu oraz efektów powtórnego stosowania preparatu.
alkohol etylowy, badanie karcynogenności, bluszcz pospolity, chłoniak, działanie teratogenne, maltitol, potencjał mutagenny, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sorbitol, test Amesa, test mikrojąderkowy, toksyczność ostra, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność reprodukcyjna, tymianek hiszpański, tymianek pospolity, właściwość rakotwórcza - Leksykon leków
Skład i postać leku – Hedussin 33 mg/4 ml
Hedussin to syrop o stężeniu 33 mg/4 ml, zawierający suchy wyciąg z liści bluszczu (Hedera helix L., folium) w ilości 8,25 mg/ml, uzyskany w stosunku ekstrakcji 4-8:1 przy użyciu 30% etanolu jako rozpuszczalnika. Preparat ma postać brązowej, opalizującej cieczy o słodkim smaku, z możliwym niewielkim osadem. Syrop zawiera substancje pomocnicze takie jak sorbitol ciekły (do 469 mg/ml), potasu sorbinian, gumę ksantan, kwas cytrynowy bezwodny oraz wodę oczyszczoną. Opakowanie zawiera 100 ml syropu oraz łyżkę miarową z podziałką na 2 ml i 4 ml. Produkt jest stabilny przez 3 lata w oryginalnym, zamkniętym opakowaniu oraz przez 3 miesiące po otwarciu, pod warunkiem przechowywania w temperaturze nieprzekraczającej 25°C.
bluszcz pospolity, forma farmaceutyczna, konserwant, ksantan, kwas cytrynowy, niezgodność farmaceutyczna, regulator pH, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sorbinian potasu, sorbitol, stężenie leku, substancja czynna, substancja pomocnicza, termin ważności, współczynnik ekstrakcji, wyciąg z liści bluszczu, zagęszczacz - Leksykon leków
Skład i postać leku – Herbion na kaszel mokry 7 mg/ml
Herbion na kaszel mokry to syrop zawierający 7 mg/ml suchego wyciągu z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L.), otrzymanego w stosunku ekstrakcji 5-7,5:1 przy użyciu 30% etanolu (m/m). Jedna dawka 5 ml dostarcza 35 mg wyciągu, 1750 mg sorbitolu, 10 mg sodu benzoesanu oraz 0,5 mg etanolu. Syrop ma żółto-brązowe zabarwienie i charakterystyczny smak oraz zapach, a obecność niewielkiego osadu podczas przechowywania jest naturalna i nie wpływa na skuteczność terapeutyczną. Produkt dostępny jest w butelce 150 ml z łyżką miarową, co umożliwia precyzyjne dawkowanie.
benzoesan sodu, bluszcz pospolity, dawkowanie leku, działanie przeczyszczające, etanol, kaszel mokry, konserwant, lek roślinny, niezgodność farmaceutyczna, produkt leczniczy, skuteczność terapeutyczna, sorbitol, środek ostrożności, stabilność leku, substancja pomocnicza, substancja słodząca, substancja smakowo-zapachowa, syrop leczniczy, wyciąg z bluszczu pospolitego - Leksykon substancji czynnych
Bluszcz pospolity – Działania niepożądane
Preparaty zawierające wyciąg z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L.), takie jak Herbion na kaszel mokry oraz Prospan, mogą wywoływać działania niepożądane, głównie o charakterze alergicznym i żołądkowo-jelitowym. Reakcje alergiczne obejmują pokrzywkę, wysypkę, duszność, reakcję anafilaktyczną oraz obrzęk Quinckego (w Prospanie), z częstością bardzo rzadką (<1/10 000) dla Prospanu, natomiast dla Herbionu częstość jest nieznana. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty i biegunka, występują niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) w przypadku Prospanu, a dla Herbionu częstość jest nieznana. Wystąpienie ciężkich działań niepożądanych wymaga natychmiastowego przerwania terapii.
bezpieczeństwo farmakoterapii, biegunka, bluszcz pospolity, charakterystyka produktu leczniczego, ciężkie działania niepożądane, duszność, Hedera helix, kaszel mokry, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, wymioty, wysypka skórna, zaburzenia układu immunologicznego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon substancji czynnych
Bluszcz pospolity – Właściwości farmakodynamiczne
Wyciąg z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L.) wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, które znajduje zastosowanie w leczeniu mokrego kaszlu. Główne składniki aktywne, saponiny triterpenowe (hederakozyd C i alfa-hederyna), wykazują działanie rozkurczowe na mięśnie gładkie oskrzeli, co prowadzi do efektu bronchodylatacyjnego. Alfa-hederyna hamuje endocytozę receptorów beta2-adrenergicznych w komórkach nabłonka płuc (linia A549), zwiększając ich aktywność i obniżając stężenie wewnątrzkomórkowego wapnia, co ułatwia rozszerzenie oskrzeli. Dodatkowo, stymulacja receptorów beta2-adrenergicznych w komórkach nabłonkowych typu II pęcherzyków płucnych zwiększa produkcję surfaktantu, zmniejszając lepkość śluzu i ułatwiając jego odkrztuszanie. Preparaty takie jak Herbion na kaszel mokry (7 mg/ml syropu) oraz Prospan (26 mg w pastylce miękkiej) należą do leków wykrztuśnych z kodem ATC R05CA12.
alfa-hederyna, badanie in vitro, bluszcz pospolity, bronchodylatacja, charakterystyka produktu leczniczego, działanie rozkurczowe, działanie sekretolityczne, endocytoza, hederakozyd C, kaszel mokry, lek wykrztuśny, lepkość śluzu, mięsień gładki oskrzeli, nabłonek płuc, odkrztuszanie wydzieliny, receptor beta2-adrenergiczny, saponina triterpenowa, surfaktant płucny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Prospan 26 mg
Prospan w formie pastylek miękkich zawiera 26 mg suchego wyciągu z liści bluszczu (Hedera helix L., folium) i należy do leków wykrztuśnych stosowanych w terapii kaszlu mokrego. Mechanizm działania nie jest w pełni poznany, jednak przypuszcza się, że substancje czynne działają poprzez podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego oraz stymulację gruczołów śluzowych oskrzeli za pośrednictwem włókien parasympatykolitycznych, co prowadzi do zwiększonej produkcji i upłynnienia wydzieliny oskrzelowej. Wyciąg jest przygotowany w stosunku 5-7,5:1, z użyciem 30% etanolu jako rozpuszczalnika ekstrakcyjnego. Pastylki zawierają również maltitol i sorbitol po 0,53 g na sztukę.
błona śluzowa przewodu pokarmowego, błona śluzowa żołądka, bluszcz pospolity, drogi oddechowe, działanie sekretolityczne, działanie sekretomotoryczne, działanie wykrztuśne, gruczoły oskrzelowe, kaszel i przeziębienie, kaszel mokry, lek wykrztuśny, maltitol, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sorbitol, substancje pomocnicze, układ oddechowy, upłynnienie wydzieliny, właściwości wykrztuśne, wyciąg z liści bluszczu, wydzielanie śluzu, wydzielina oskrzelowa - Leksykon substancji czynnych
Bluszcz pospolity – Właściwości farmakokinetyczne
Preparaty zawierające suchy wyciąg z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L., folium), takie jak syrop Herbion na kaszel mokry (7 mg/ml) oraz pastylki miękkie Prospan (26 mg), są stosowane w praktyce klinicznej pomimo braku szczegółowych danych farmakokinetycznych. Ekstrakty te przygotowywane są w stosunku 5-7,5:1 z użyciem 30% etanolu jako rozpuszczalnika. Aktualnie nie są znane parametry farmakokinetyczne takie jak absorpcja, dystrybucja, metabolizm i eliminacja składników czynnych, co ogranicza możliwość precyzyjnego ustalania dawek oraz przewidywania interakcji lekowych, zwłaszcza u pacjentów z dysfunkcją wątroby lub nerek.
bluszcz pospolity, charakterystyka produktu leczniczego, farmakokinetyka, interakcje lekowe, kaszel mokry, mechanizm działania, pastylki miękkie, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, schemat dawkowania, skuteczność terapeutyczna, stosunek korzyści do ryzyka, wyciąg z liści bluszczu, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Przedawkowanie – Hedecton 700 mg/100 ml
Przedawkowanie syropu Hedecton, zawierającego 700 mg suchego wyciągu z liści bluszczu pospolitego na 100 ml, może wywołać objawy takie jak nudności, biegunka, pobudzenie oraz agresja. W dokumentacji opisano przypadek 4-letniego dziecka, które po spożyciu 43 ml syropu (odpowiadającego 1,8 g substancji roślinnej) rozwinęło agresję i biegunkę. Objawy te wynikają z farmakologicznego działania wysokich dawek wyciągu i obejmują zarówno dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, jak i zaburzenia zachowania, co jest szczególnie istotne w populacji pediatrycznej.
agresja, aktywność psychoruchowa, biegunka, bluszcz pospolity, dawka progowa, działanie farmakologiczne, Hedecton, leczenie objawowe, nudności, objawy kliniczne, objawy niepożądane, objawy żołądkowo-jelitowe, pacjent pediatryczny, pobudzenie, pobudzenie OUN, podrażnienie błony śluzowej, uzupełnienie elektrolitów, wyciąg z bluszczu pospolitego, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zaburzenie zachowania - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Bronchipret TE 15 g + 1,5 g
Produkt leczniczy Bronchipret TE w postaci syropu zawiera wyciągi roślinne z tymianku (16,8 g/100 ml) oraz liścia bluszczu (1,68 g/100 ml) i 7% (V/V) alkoholu. Bezpieczeństwo stosowania tego preparatu w czasie ciąży nie zostało potwierdzone w badaniach klinicznych, dlatego nie zaleca się jego stosowania u kobiet ciężarnych. Brak jest również danych dotyczących przenikania składników aktywnych do mleka matki oraz ich wpływu na dziecko, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania Bronchipret TE podczas laktacji. Ponadto, nie przeprowadzono badań oceniających wpływ preparatu na płodność u kobiet i mężczyzn, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów planujących ciążę.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Helituspan APTEO MED 7 mg/ml
Helituspan (7 mg/ml, syrop), zawierający suchy wyciąg z liści bluszczu (Hedera helix L.), nie posiada udokumentowanego profilu bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Brak jest danych klinicznych i przedklinicznych potwierdzających bezpieczeństwo tego preparatu w tych grupach, dlatego nie zaleca się jego stosowania w okresie ciąży i laktacji. Lekarz powinien poinformować pacjentki o konieczności konsultacji przed zastosowaniem leku w przypadku podejrzenia lub potwierdzenia ciąży oraz zaproponować alternatywne metody terapeutyczne o lepiej udokumentowanym profilu bezpieczeństwa. W okresie karmienia piersią należy rozważyć korzyści z karmienia oraz potencjalne ryzyko terapii preparatem Helituspan, ze względu na brak danych dotyczących przenikania substancji czynnych do mleka matki i ich wpływu na dziecko.