środek przeciwkaszlowy
Środki przeciwkaszlowe (antytussiva) to grupa leków stosowanych w celu hamowania lub łagodzenia odruchu kaszlowego. Dzielą się one na dwie główne kategorie: preparaty działające ośrodkowo (wpływające na ośrodek kaszlu w mózgu) oraz obwodowo (działające miejscowo na receptory w drogach oddechowych).
Do najczęściej stosowanych środków przeciwkaszlowych działających ośrodkowo należą: kodeina, dekstrometorfan, butamirat oraz noskapina. Leki działające obwodowo to m.in. lewodropropizyna oraz preparaty zawierające substancje powlekające śluzówkę dróg oddechowych (np. wyciągi roślinne z prawoślazu lub porost islandzki).
Zastosowanie środków przeciwkaszlowych powinno być ograniczone do sytuacji, gdy kaszel jest suchy, męczący i nie pełni funkcji oczyszczającej drogi oddechowe. Nie należy hamować kaszlu produktywnego (mokrego), gdyż służy on usuwaniu wydzieliny z dróg oddechowych. Przed zastosowaniem tych leków konieczna jest diagnostyka przyczyny kaszlu, zwłaszcza jeśli jest on przewlekły lub towarzyszy mu odkrztuszanie.
Środki przeciwkaszlowe mogą wywoływać działania niepożądane, w tym senność, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, a niektóre (np. kodeina) niosą ryzyko uzależnienia przy długotrwałym stosowaniu. Dlatego ich stosowanie powinno odbywać się pod kontrolą lekarza, szczególnie u dzieci, kobiet w ciąży oraz osób starszych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z liści bluszczu pospolitego – Właściwości farmakodynamiczne
Wyciąg z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L., folium) jest substancją aktywną stosowaną w lekach wykrztuśnych, sklasyfikowaną pod kodem ATC R05CA12, dedykowaną terapii schorzeń układu oddechowego. Dostępne preparaty, takie jak Hedecton i Hedussin o smaku owocowym, zawierają suchy wyciąg z bluszczu w stosunku ekstrahowania 4-8:1, z użyciem 30% etanolu jako rozpuszczalnika. Hedecton dostarcza 700 mg wyciągu na 100 ml syropu, natomiast Hedussin 825 mg na 100 ml (8,25 mg/ml). Oba preparaty występują w formie syropów o charakterystycznych cechach organoleptycznych, jednak różnią się stężeniem substancji czynnej, co może mieć implikacje kliniczne.
działanie farmakodynamiczne, etanol, Hedera helix, klasyfikacja farmakoterapeutyczna, kod ATC R05CA12, lek wykrztuśny, mechanizm molekularny, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, schorzenie układu oddechowego, skuteczność kliniczna, środek przeciwkaszlowy, substancja wykrztuśna, suchy wyciąg, wyciąg z liści bluszczu pospolitego, zastosowanie kliniczne - Leksykon substancji czynnych
Lipa – Wskazania do stosowania
Lipa (Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia x vulgaris) jest wykorzystywana w lecynie schorzeń układu oddechowego oraz zaburzeń nerwowych. W preparacie Bronchisan fix (0,75 g kwiatu lipy na saszetkę) stosowana jest w nieżytach górnych dróg oddechowych z kaszlem, natomiast w syropie DEXApico (25,00 g/100 g wyciągu wodnego z kwiatu lipy) łączy się z dekstrometorfanem (0,10 g/100 g) w leczeniu męczącego suchego kaszlu. Pectobonisol zawiera nalewkę z kwiatostanu lipy (15 g/100 g) i jest wskazany w przeziębieniach z kaszlem. Preparat Melissed (7,5 g wyciągu płynnego na 100 g syropu) wykazuje działanie sedatywne, stosowany jest przy nadmiernej pobudliwości nerwowej, trudnościach z zasypianiem oraz dolegliwościach trawiennych o podłożu nerwowym. Formy farmaceutyczne obejmują zioła do zaparzania, syropy oraz płyny doustne o wysokiej zawartości etanolu (40-50% V/V).
choroba wątroby, cukrzyca, dekstrometorfan, dolegliwość trawienna, dysfagia, infekcja górnych dróg oddechowych, korzeń lukrecji, korzeń prawoślazu, kwiat lipy, kwiat rumianku, kwiatostan głogu, liść babki lancetowatej, liść mięty, nadciśnienie, nieżyt górnych dróg oddechowych, pobudliwość nerwowa, produkt leczniczy, schorzenie dróg oddechowych, środek przeciwkaszlowy, suchy kaszel, zaburzenie nerwowe, zaleganie wydzieliny, ziele melisy, ziele tymianku - Leksykon leków
Skład i postać leku – DexaCaps 167 mg + 50 mg + 20 mg
Produkt leczniczy DexaCaps to kapsułki twarde zawierające trzy substancje czynne: dekstrometorfanu bromowodorek w dawce 20 mg, wyciąg suchy z kwiatostanu lipy 167 mg (standaryzowany ekstrakt z DER 2,5-3:1, z do 30% maltodekstryny, ekstrakcja 70% etanolem) oraz wyciąg suchy z liścia melisy 50 mg (standaryzowany ekstrakt z DER 6-8:1, ekstrakcja wodą). Dekstrometorfan wykazuje działanie przeciwkaszlowe, natomiast wyciągi roślinne pełnią funkcję wspomagającą. Kapsułki zawierają również substancje pomocnicze takie jak skrobia żelowana kukurydziana, celuloza mikrokrystaliczna (E460), krzemionka koloidalna bezwodna (E551) oraz magnezu stearynian (E470b), które wpływają na właściwości fizykochemiczne i stabilność preparatu. Otoczka kapsułki składa się z żelatyny oraz barwników: tytanu dwutlenku (E171), żelaza tlenku żółtego i czerwonego (E172), nadających charakterystyczny wygląd.
blister PVC, celuloza mikrokrystaliczna, dekstrometorfan, dwutlenek tytanu, ekstrakt z melisy, kapsułka twarda, krzemionka koloidalna, niezgodność farmaceutyczna, postać farmaceutyczna, skrobia żelowana, środek przeciwkaszlowy, stearynian magnezu, substancja czynna, substancja pomocnicza, tlenek żelaza, właściwość farmakologiczna, wskaźnik DER - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Hedecton 700 mg/100 ml
Hedecton to syrop leczniczy zawierający suchy wyciąg z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L., folium) w stężeniu 0,7 g na 100 ml syropu, uzyskany ekstrakcją w stosunku 4-8:1 przy użyciu 30% etanolu (m/m). Preparat jest klasyfikowany jako lek wykrztuśny (kod ATC: R05CA12) i stosowany w terapii wspomagającej odkrztuszanie, choć dokładny mechanizm farmakodynamiczny działania wyciągu nie został jeszcze w pełni poznany. Syrop ma postać roztworu o żółtawo-brązowej barwie i owocowym zapachu, co może wpływać na akceptację przez pacjentów.
- Leksykon substancji czynnych
Fosforan kodeiny – Wskazania do stosowania
Fosforan kodeiny jest opioidowym lekiem przeciwkaszlowym stosowanym doraźnie w leczeniu suchego, męczącego kaszlu, zwłaszcza w przebiegu nieżytów górnych dróg oddechowych. Preparaty takie jak HERBAPINI i Syrop sosnowy złożony Aflofarm zawierają odpowiednio 9 mg i 9,72 mg fosforanu kodeiny na 15 ml syropu. HERBAPINI jest wskazany dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat, natomiast Syrop sosnowy złożony Aflofarm nie posiada określonej grupy wiekowej w dostępnych danych. Oba preparaty są złożone, zawierając dodatkowo wyciągi roślinne (np. z pędów sosny, kopru włoskiego, cetyny sosnowej, anyżu) oraz substancje pomocnicze takie jak sacharoza (12 g/15 ml w HERBAPINI, 12,053 g/15 ml w Aflofarm) i etanol (1,05 g/15 ml w HERBAPINI, 1,33 g/15 ml w Aflofarm), co może mieć znaczenie kliniczne przy doborze terapii.
działanie przeciwkaszlowe, fosforan kodeiny, kaszel nieproduktywny, leczenie objawowe kaszlu, nalewka z anyżu, nalewka z kopru włoskiego, nieżyt górnych dróg oddechowych, opioidy, ośrodek kaszlu, środek przeciwkaszlowy, stosowanie doraźne, substancja czynna, suchy kaszel, wyciąg z cetyny sosnowej, wyciąg z pędów sosny