dolegliwość trawienna
Dolegliwość trawienna to ogólny termin obejmujący różnorodne zaburzenia i nieprawidłowości związane z funkcjonowaniem układu pokarmowego. Dolegliwości te mogą manifestować się w postaci takich objawów jak ból brzucha, wzdęcia, nudności, wymioty, zgaga, odbijanie, uczucie pełności, biegunka lub zaparcia.
Etiologia dolegliwości trawiennych jest złożona i może obejmować czynniki dietetyczne (nietolerancje pokarmowe, spożywanie ciężkostrawnych pokarmów), psychogenne (stres, lęk), infekcyjne (bakterie, wirusy, pasożyty), zapalne (np. choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego), czynnościowe (zespół jelita drażliwego, dyspepsja czynnościowa) czy strukturalne (np. choroba refluksowa przełyku, choroby pęcherzyka żółciowego).
Diagnostyka dolegliwości trawiennych powinna uwzględniać szczegółowy wywiad, badanie fizykalne oraz odpowiednio dobrane badania laboratoryjne i obrazowe. W przypadku przewlekłych lub nawracających dolegliwości wskazane jest wykonanie badań endoskopowych (gastroskopia, kolonoskopia) w celu wykluczenia organicznych przyczyn dolegliwości.
Leczenie dolegliwości trawiennych zależy od ich przyczyny i może obejmować modyfikację diety, farmakoterapię (leki przeciwwymiotne, przeciwbiegunkowe, prokinetyczne, inhibitory pompy protonowej), probiotyki, psychoterapię lub interwencję chirurgiczną w wybranych przypadkach. Kluczowe znaczenie ma również edukacja pacjenta w zakresie prawidłowych nawyków żywieniowych i stylu życia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Digestonic –
Digestonic to złożony preparat roślinny w postaci płynu doustnego, zawierający wyciągi z siedmiu surowców roślinnych, ekstrahowanych 70% etanolem (V/V). Każdy mililitr produktu (0,89 g) zawiera 0,31-0,45 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na reinę, głównie pochodzących z korzenia rzewienia, co może wpływać na motorykę przewodu pokarmowego. Pozostałe składniki to ziele dziurawca (5,70 cz.), kwiat rumianku (2,84 cz.), liść mięty pieprzowej (2,84 cz.), owoc róży (2,84 cz.), owoc kopru włoskiego (1,46 cz.) oraz owoc kolendry (1,46 cz.). Produkt zawiera istotne ilości etanolu (60,0-68,0% V/V), co należy uwzględnić przy jego przepisywaniu, zwłaszcza u pacjentów z przeciwwskazaniami do alkoholu lub przyjmujących inne leki.
dolegliwość trawienna, ekstrakcja etanolem, korzeń rzewienia, kwiat rumianku, liść mięty pieprzowej, motoryka przewodu pokarmowego, niestrawność, owoc kolendry, owoc kopru włoskiego, owoc róży, płyn doustny, reina, stan skurczowy przewodu pokarmowego, właściwość przeciwzapalna, wyciąg roślinny, wzdęcie, zaburzenie trawienia, zaparcie, ziele dziurawca, związek antranoidowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Raphacholin C –
Lek Raphacholin C w formie tabletek drażowanych zawiera substancje roślinne oraz kwas dehydrocholowy, stosowany w leczeniu dolegliwości trawiennych. Dawkowanie u dorosłych różni się w zależności od wskazania: w przypadku niestrawności jednorazowo 1-3 tabletki, w innych dolegliwościach trawiennych 1-2 tabletki trzy razy dziennie po posiłku, a przy zaparciach 2 tabletki rano i wieczorem na 30 minut przed posiłkiem. U dzieci powyżej 10 roku życia i młodzieży lek stosuje się wyłącznie w uzasadnionych przypadkach, w dawce 1 tabletka trzy razy dziennie po posiłku. Tabletki zawierają sacharozę w ilości 151,86 mg na tabletkę, co jest istotne u pacjentów z cukrzycą.
- Leksykon substancji czynnych
Owoc anyżu – Właściwości farmakodynamiczne
Owoc anyżu (Pimpinella anisum L., fructus) jest substancją czynną tradycyjnych produktów leczniczych roślinnych dostępnych w postaci ziół do zaparzania (1 g/g) oraz ziół do zaparzania w saszetkach (2 g/saszetkę). Jako tradycyjny produkt leczniczy roślinny, owoc anyżu nie wymaga szczegółowych badań farmakodynamicznych zgodnie z art. 16c(1)(a)(iii) Dyrektywy 2001/83/EC, co wynika z wielowiekowego doświadczenia klinicznego i stosowania w medycynie ludowej. Substancja aktywna zawiera olejki eteryczne, głównie trans-anetol, odpowiedzialny za charakterystyczny zapach i właściwości farmakologiczne, wykorzystywane przede wszystkim w łagodzeniu dolegliwości trawiennych oraz jako środek wykrztuśny w przeziębieniach.
absorpcja w przewodzie pokarmowym, aktywność biologiczna, biodostępność substancji aktywnej, dolegliwość trawienna, efekt farmakodynamiczny, ekstrakcja substancji czynnej, medycyna tradycyjna, olejek eteryczny, owoc anyżu, przeziębienie, środek wykrztuśny, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, trans-anetol, zioła do zaparzania - Leksykon substancji czynnych
Olejek osnówki muszkatołowca – Wskazania do stosowania
Olejek osnówki muszkatołowca (Myristicae fragrantis aetheroleum) w stężeniu 0,260 g/100 g jest składnikiem preparatu Argol Essenza Balsamica, wykazującym szerokie spektrum działania terapeutycznego. Preparat znajduje zastosowanie w leczeniu objawowym infekcji górnych dróg oddechowych, w tym przeziębienia i grypy, stosowany doustnie, w inhalacjach parowych oraz do nacierań. Ponadto olejek wspomaga leczenie stanów zapalnych błony śluzowej jamy ustnej i gardła, takich jak bóle gardła, chrypka, afty oraz łagodne owrzodzenia. W formie aerozolu jest rekomendowany do doraźnej aplikacji na błony śluzowe jamy ustnej i gardła. Dodatkowo, olejek wspiera procesy trawienne oraz znajduje zastosowanie dermatologiczne w leczeniu świądu, podrażnień skóry, bólów migrenowych, stawowo-mięśniowych i reumatycznych, stosowany do masażu i nacierań.
aerozol, ból gardła, ból głowy migrenowy, ból stawowo-mięśniowy, chrypka, dolegliwość reumatyczna, dolegliwość trawienna, działanie farmakologiczne, etanol, infekcja górnych dróg oddechowych, inhalacja parowa, Myristicae fragrantis aetheroleum, nieżyt górnych dróg oddechowych, olejek eteryczny, olejek osnówki muszkatołowca, owrzodzenie błony śluzowej, płyn do jamy ustnej, płyn doustny, podrażnienie strun głosowych, przeziębienie i grypa, stan zapalny jamy ustnej i gardła, świąd i podrażnienie skóry, ukąszenie przez owady, zaburzenie trawienia - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aromatol –
Aromatol to preparat wielofunkcyjny zawierający olejki eteryczne oraz lewomentol, dostępny w formie koncentratu do sporządzania roztworów do płukania jamy ustnej i gardła, roztworu doustnego, do stosowania na skórę oraz do inhalacji parowej. Produkt jest przeznaczony dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat, z przeciwwskazaniem do stosowania u dzieci poniżej tego wieku. Dawkowanie jest zróżnicowane w zależności od drogi podania: doustnie 10-15 kropli (ok. 0,37-0,55 ml) 1-3 razy na dobę w zaburzeniach dyspeptycznych, na skórę ilość wystarczająca do pokrycia zmienionego miejsca 1-3 razy dziennie, do płukania gardła i jamy ustnej 5 ml (1 łyżeczka) rozcieńczone w 250 ml ciepłej wody 1-3 razy na dobę, oraz do inhalacji parowej 5 ml w 250 ml gorącej wody do 3 razy dziennie. 1 g roztworu odpowiada około 1,1 ml i 27 kroplom produktu.
- Leksykon substancji czynnych
Ziele bożego drzewka – Przeciwwskazania stosowania
Ziele bożego drzewka (Abrotani herba), będące składnikiem preparatów złożonych takich jak Gastrobonisol, jest przeciwwskazane u pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością na tę substancję oraz u osób uczulonych na rośliny z rodziny Asteraceae (np. bylica, rumianek, jeżówka, słonecznik, arnika) ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Ponadto, w preparacie Gastrobonisol przeciwwskazaniem jest także nadwrażliwość na mentol oraz inne ekstrakty roślinne zawarte w produkcie (mniszek, ostropest, krwawnik, dziurawiec, mięta). Wysoka zawartość etanolu (50-60% V/V) w preparacie wymaga ostrożności lub przeciwwskazania u pacjentów z chorobami wątroby, z historią choroby alkoholowej, kobiet w ciąży i karmiących, osób przyjmujących leki wchodzące w interakcje z alkoholem oraz u osób obsługujących maszyny lub prowadzących pojazdy mechaniczne. W przypadku stwierdzenia przeciwwskazań do stosowania ziela bożego drzewka, lekarz powinien rozważyć alternatywne metody terapeutyczne, unikające składników z rodziny Asteraceae, w tym preparaty syntetyczne o udowodnionej skuteczności i bezpieczeństwie w leczeniu dolegliwości trawiennych. Kluczowe jest również dokładne poinformowanie pacjenta o ryzyku związanym z nieprzestrzeganiem zaleceń oraz dokumentacja nadwrażliwości w historii choroby, aby zapobiec błędom terapeutycznym. Znajomość i właściwa identyfikacja przeciwwskazań do stosowania preparatów zawierających ziele bożego drzewka, takich jak Gastrobonisol, jest niezbędna dla zapewnienia bezpieczeństwa farmakoterapii i skuteczności leczenia.
alergia na astrowate, alternatywna metoda terapeutyczna, arnika górska, Artemisia abrotanum, bezpieczeństwo farmakoterapii, bylica, choroba alkoholowa, choroba wątroby, dolegliwość trawienna, dziurawiec zwyczajny, ekstrakt etanolowy, Gastrobonisol, historia choroby, interakcja z alkoholem, intrakt, jeżówka, krwawnik pospolity, metoda terapeutyczna, mięta pieprzowa, nadwrażliwość, nadwrażliwość na mentol, nalewka z mięty, ostropest plamisty, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, rodzina Asteraceae, rumianek, słonecznik, sok z mniszka, ziele bożego drzewka - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z korzenia rzodkwi czarnej – Dawkowanie i sposób podawania
Wyciąg z korzenia rzodkwi czarnej (Raphanus sativus L., radix) w preparacie Raphacholin C występuje w formie suchego wyciągu z węglem aktywnym w proporcji 1:1 (DER natywny 30-42:1), z dawką 150 mg wyciągu na tabletkę drażowaną. Dawkowanie u dorosłych jest zróżnicowane: w niestrawności jednorazowo 150-450 mg (1-3 tabletki), w innych dolegliwościach trawiennych 150-300 mg 3 razy dziennie po posiłku, a w zaparciach 300 mg 2 razy dziennie przed posiłkiem. U dzieci powyżej 10 roku życia zaleca się 150 mg 3 razy dziennie po posiłku, z ograniczeniem stosowania do 14 dni bez konsultacji lekarskiej. Preparat zawiera także wyciąg z ziela karczocha (47 mg), kwas dehydrocholowy (40 mg), olejek miętowy (15 mg) oraz sacharozę (151,86 mg/tabletkę), co wymaga uwagi u pacjentów z cukrzycą.
Podawanie preparatu Raphacholin C odbywa się doustnie, z koniecznością przestrzegania zaleceń dotyczących czasu podania względem posiłków (przed lub po, w zależności od wskazania). Monitorowanie skuteczności terapii jest kluczowe – brak poprawy lub pogorszenie stanu po 14 dniach wymaga przerwania leczenia i konsultacji lekarskiej. Preparatu nie stosuje się u dzieci poniżej 10 roku życia. W trakcie wywiadu i planowania terapii należy uwzględnić indywidualne wskazania, rodzaj dolegliwości trawiennych oraz obecność innych substancji aktywnych w preparacie, które mogą modulować efekt terapeutyczny.
cukrzyca, dolegliwość trawienna, kwas dehydrocholowy, monitorowanie leczenia, niestrawność, olejek miętowy, przewód pokarmowy, Raphanus sativus, sacharoza, tabletka drażowana, węgiel aktywny, wyciąg z korzenia rzodkwi czarnej, wyciąg z ziela karczocha, wywiad medyczny, zaburzenie przewodu pokarmowego, zaparcie - Leksykon substancji czynnych
Strychnos nux vomica – Wskazania do stosowania
Strychnos nux vomica jest substancją czynną wykorzystywaną w homeopatycznych preparatach leczniczych dostępnych na polskim rynku, takich jak Alvia Zaparcia (syrop, potencje D3 i D6, 0,50 g każdej potencji w 100 g syropu) oraz Nux vomica-Homaccord (krople doustne, potencje od D6 do D1000, 0,2 g każdej potencji w 100 g kropli). Preparaty te są wskazane odpowiednio do łagodnych zaparć związanych ze zmianą diety lub miejsca pobytu (Alvia Zaparcia) oraz do wspomagania leczenia łagodnych dolegliwości trawiennych, takich jak wzdęcia i odbijania (Nux vomica-Homaccord). Oba produkty zawierają strychnos nux vomica w połączeniu z innymi roślinnymi substancjami czynnymi, co ma na celu kompleksowe oddziaływanie na zaburzenia układu pokarmowego. Alvia Zaparcia zawiera m.in. Bryonia, Graphites, Lycopodium clavatum, Sepia officinalis, Silybum marianum i Taraxacum officinalis, natomiast Nux vomica-Homaccord – Bryonia cretica, Lycopodium clavatum i Citrullus colocynthis.
Bryonia cretica, Citrullus colocynthis, dolegliwość trawienna, krople doustne, Lycopodium clavatum, objaw somatyczny, postać farmaceutyczna, potencja homeopatyczna, problem gastroenterologiczny, produkt homeopatyczny, rozcieńczenie, roztwór, Sepia officinalis, Silybum marianum, Strychnos nux vomica, syrop, Taraxacum officinalis, terapia kompleksowa, terapia uzupełniająca, wzdęcia, zaburzenie rytmu wypróżnień, zaburzenie układu pokarmowego - Leksykon substancji czynnych
Olejek z kory cynamonowca cejlońskiego – Wskazania do stosowania
Olejek z kory cynamonowca cejlońskiego (Cinnamomi zeylanici corticis aetheroleum) jest składnikiem złożonych preparatów leczniczych, takich jak Aromatol, w którym występuje w stężeniu 0,24 g/100 g roztworu. Preparat ten jest wskazany do stosowania zewnętrznego w leczeniu objawów przeziębienia, infekcji górnych dróg oddechowych (inhalacje, płukania gardła), bólów głowy i mięśni oraz łagodzenia objawów po ukąszeniach owadów. W zastosowaniu wewnętrznym olejek wspomaga leczenie zaburzeń dyspeptycznych, wzdęć i niestrawności. Aromatol zawiera również inne składniki aktywne, takie jak lewomentol (1,72 g/100 g), olejek cytrynowy (0,57 g/100 g), olejek mięty polnej (0,24 g/100 g), lawendowy (0,24 g/100 g), cytronelowy (0,1 g/100 g) oraz goździkowy (0,1 g/100 g), które mogą wykazywać działanie synergistyczne.
ból gardła, ból głowy, ból mięśniowy, Cinnamomi zeylanici corticis aetheroleum, dolegliwość dyspeptyczna, dolegliwość mięśniowa, dolegliwość trawienna, działanie synergistyczne, infekcja górnych dróg oddechowych, infekcja i stan zapalny, lewomentol, napięciowy ból głowy, niestrawność, olejek cytronelowy, olejek cytrynowy, olejek goździkowy, olejek lawendowy, olejek mięty polnej, olejek z kory cynamonowca cejlońskiego, schorzenia górnych dróg oddechowych, ukąszenie przez owady, wzdęcia, zaburzenie dyspeptyczne - Leksykon substancji czynnych
Olejek miętowy – Wskazania do stosowania
Olejek miętowy (Menthae piperitae aetheroleum) jest szeroko stosowany w praktyce klinicznej, głównie w zaburzeniach układu pokarmowego oraz dolegliwościach górnych dróg oddechowych. W terapii zespołu jelita drażliwego (IBS) zaleca się kapsułki dojelitowe, takie jak Olejek miętowy NO-SPA (dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat, masa ciała ≥40 kg) oraz Oleomint (dla dzieci od 8 lat i dorosłych), które zapewniają uwolnienie substancji czynnej w jelicie cienkim, łagodząc ból, skurcze i wzdęcia. Olejek wykazuje działanie spazmolityczne, przeciwbólowe i przeciwwzdęciowe, a także jest stosowany w łagodnych dolegliwościach trawiennych, takich jak niestrawność i dyspepsja. Preparaty doustne (np. Krople miętowe) oraz płyny do płukania jamy ustnej i gardła (Argol Essenza Balsamica, Salviasept) znajdują zastosowanie w stanach zapalnych gardła, aftach, chrypce oraz w infekcjach górnych dróg oddechowych, gdzie olejek może być stosowany doustnie, miejscowo lub w inhalacjach parowych.
afta, ból brzucha, ból gardła, ból głowy migrenowy, ból stawowo-mięśniowy, chrypka, dolegliwość reumatyczna, dolegliwość trawienna, dyspepsja, działanie spazmolityczne, inhalacja parowa, kapsułka dojelitowa, katar, niestrawność, nieżyt górnych dróg oddechowych, olejek miętowy, owrzodzenie błony śluzowej, przeziębienie i grypa, skurcz jelit, skurcz przewodu pokarmowego, świąd skóry, ukrwienie skóry, wzdęcia, zapalenie dziąseł, zapalenie gardła, zapalenie jamy ustnej, zespół jelita drażliwego - Leksykon substancji czynnych
Lipa – Wskazania do stosowania
Lipa (Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia x vulgaris) jest wykorzystywana w lecynie schorzeń układu oddechowego oraz zaburzeń nerwowych. W preparacie Bronchisan fix (0,75 g kwiatu lipy na saszetkę) stosowana jest w nieżytach górnych dróg oddechowych z kaszlem, natomiast w syropie DEXApico (25,00 g/100 g wyciągu wodnego z kwiatu lipy) łączy się z dekstrometorfanem (0,10 g/100 g) w leczeniu męczącego suchego kaszlu. Pectobonisol zawiera nalewkę z kwiatostanu lipy (15 g/100 g) i jest wskazany w przeziębieniach z kaszlem. Preparat Melissed (7,5 g wyciągu płynnego na 100 g syropu) wykazuje działanie sedatywne, stosowany jest przy nadmiernej pobudliwości nerwowej, trudnościach z zasypianiem oraz dolegliwościach trawiennych o podłożu nerwowym. Formy farmaceutyczne obejmują zioła do zaparzania, syropy oraz płyny doustne o wysokiej zawartości etanolu (40-50% V/V).
choroba wątroby, cukrzyca, dekstrometorfan, dolegliwość trawienna, dysfagia, infekcja górnych dróg oddechowych, korzeń lukrecji, korzeń prawoślazu, kwiat lipy, kwiat rumianku, kwiatostan głogu, liść babki lancetowatej, liść mięty, nadciśnienie, nieżyt górnych dróg oddechowych, pobudliwość nerwowa, produkt leczniczy, schorzenie dróg oddechowych, środek przeciwkaszlowy, suchy kaszel, zaburzenie nerwowe, zaleganie wydzieliny, ziele melisy, ziele tymianku - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Cynacholin 4,88 g/5 ml
Cynacholin w postaci płynu doustnego (4,88 g/5 ml) zawiera wyciąg gęsty z ziela karczocha (Cynara scolymus L.) w stężeniu 97,5 g/100 ml produktu, uzyskiwany w stosunku ekstrakcji 2-4:1 z użyciem wody jako rozpuszczalnika. Preparat jest wskazany tradycyjnie do leczenia niestrawności objawiającej się wzdęciami oraz uczuciem pełności w jamie brzusznej, które często wynikają z zaburzeń funkcji przewodu pokarmowego, diety lub stresu. Cynacholin jest przeznaczony dla pacjentów powyżej 12 roku życia, w tym młodzieży i dorosłych, natomiast nie zaleca się go u dzieci poniżej 12 lat z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. Istotnym aspektem jest zawartość etanolu na poziomie 40-50% V/V, co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami wątroby, kobiet w ciąży i karmiących oraz osób z padaczką lub uzależnionych od alkoholu.
choroba wątroby, ciąża, dolegliwość trawienna, dyskomfort w jamie brzusznej, ekstrakcja, gazy w przewodzie pokarmowym, karmienie piersią, niestrawność, padaczka, płyn doustny, przewód pokarmowy, rozpuszczalnik, uczucie pełności w jamie brzusznej, uzależnienie od alkoholu, wyciąg gęsty, wzdęcie, zaburzenie trawienia, ziele karczocha - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Krople miętowe –
Krople miętowe to tradycyjny produkt leczniczy roślinny, zawierający nalewkę miętową (Menthae piperitae tinctura) z co najmniej 5,0% olejku miętowego, w postaci przezroczystego, zielonego płynu o charakterystycznym mentolowym zapachu. Preparat jest wskazany głównie w leczeniu łagodnych dolegliwości trawiennych, takich jak niestrawność (dyspepsja) objawiająca się uczuciem pełności, dyskomfortem w nadbrzuszu i wczesnym uczuciem sytości, oraz wzdęcia wynikające z nadmiernego gromadzenia się gazów w przewodzie pokarmowym. Dzięki właściwościom rozkurczowym i łagodzącym, krople miętowe mogą przynieść ulgę w tych stanach, poprawiając komfort pacjenta.
ból brzuszny, dolegliwość trawienna, dyskomfort brzuszny, dyskomfort w nadbrzuszu, etanol, mięśnie gładkie, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, nalewka miętowa, niestrawność, objaw dyspeptyczny, olejek miętowy, produkt leczniczy roślinny, przewód pokarmowy, stan skurczowy jelit, wzdęcia, zespół dyspeptyczny - Leksykon substancji czynnych
Olejek lawendowy – Dawkowanie i sposób podawania
Olejek lawendowy (Lavandulae aetheroleum) jest składnikiem aktywnym w preparatach leczniczych takich jak Amol, Aromatol i Lawenol, różniących się stężeniem olejku (od 2,40 mg/g do 0,6 g/100 g) oraz formą podania (zewnętrzne nacierania, doustne roztwory, płukanki, inhalacje). Dawkowanie zależy od wskazań i grupy wiekowej: dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat stosuje się m.in. nacierania kilka razy dziennie (np. Amol w ilości niewielkiej, nierozcieńczonej), doustnie 10-15 kropli do 3 razy na dobę w dolegliwościach trawiennych (Aromatol), a także płukanki gardła (5 ml rozcieńczone w 250 ml wody) i inhalacje (5 ml w 250 ml gorącej wody, do 3 razy dziennie). Lawenol stosuje się zewnętrznie w dawce 1-2 ml lub 20-40 kropli do wcierania w bolące miejsca oraz do odkażania skóry kilkakrotnie dziennie.
ból głowy, ból mięśniowy, dolegliwość trawienna, edukacja zdrowotna, inhalacja parowa, koncentrat do sporządzania roztworu, niestrawność, odkażanie skóry, okład, olejek lawendowy, opatrunek okluzyjny, płukanie gardła, płukanie jamy ustnej, płyn doustny, płyn na skórę, preparat leczniczy, produkt leczniczy, przeziębienie, roztwór doustny, roztwór na skórę, stosowanie doustne, stosowanie zewnętrzne, substancja aktywna, ukąszenie owada, wywiad medyczny, wzdęcie, zaburzenie dyspeptyczne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Krople żołądkowe –
Krople Żołądkowe to tradycyjny produkt roślinny wskazany głównie w leczeniu zaburzeń apetytu, takich jak brak łaknienia, oraz dolegliwości żołądkowych związanych z niestrawnością i wzdęciami. Preparat zawiera nalewkę gorzką (Amara tinctura) z korzeni goryczki żółtej, liści bobrka trójlistkowego i owocni pomarańczy gorzkiej, które stymulują wydzielanie soków trawiennych, co przekłada się na poprawę apetytu. Dodatkowo, synergistyczne działanie składników roślinnych, takich jak wyciąg ze świeżego ziela dziurawca (Hyperici intractum), nalewka z liści mięty pieprzowej z olejkiem eterycznym (Menthae piperitae tinctura cum Menthae piperitae aetheroleo) oraz nalewka z korzeni kozłka lekarskiego (Valerianae tinctura), przyczynia się do łagodzenia stanów zapalnych, rozkurczu mięśni gładkich przewodu pokarmowego, redukcji wzdęć oraz działania uspokajającego w dolegliwościach trawiennych o podłożu nerwowym.
bobrek trójlistkowy, brak łaknienia, choroba wątroby, dolegliwość trawienna, dolegliwość żołądkowa, działanie przeciwzapalne, goryczka żółta, kozłek lekarski, mięśnie gładkie, mięta pieprzowa, nadmierne gromadzenie gazów, niestrawność, pomarańcza gorzka, przewód pokarmowy, roztwór doustny, sok trawienny, wzdęcie, ziele dziurawca - Leksykon substancji czynnych
Ziele bożego drzewka – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Ziele bożego drzewka (Abrotani herba) jest składnikiem aktywnym preparatów stosowanych w dolegliwościach trawiennych, takich jak Gastrobonisol, w którym intrakt z ziela stanowi 30% składu (30 g/100 g produktu). Preparat ten zawiera również inne ekstrakty roślinne oraz charakteryzuje się wysoką zawartością etanolu na poziomie 50-60% (V/V). Brak jest bezpośrednich danych naukowych dotyczących wpływu ziela bożego drzewka na zdolności psychomotoryczne, jednak obecność alkoholu w preparacie stanowi istotny czynnik ryzyka upośledzenia funkcji psychofizycznych, co może negatywnie wpływać na prowadzenie pojazdów mechanicznych oraz obsługę urządzeń mechanicznych. Przedawkowanie preparatu może nasilać te efekty, dlatego konieczne jest ścisłe przestrzeganie zaleceń dawkowania.
Abrotani herba, charakterystyka produktu leczniczego, dolegliwość trawienna, działanie depresyjne na OUN, etanol, funkcja psychomotoryczna, Gastrobonisol, intrakt z ziela bożego drzewka, korzeń mniszka, liść mięty, ośrodkowy układ nerwowy, owoc ostropestu, upośledzenie zdolności psychofizycznych, wyciąg alkoholowy, ziele bożego drzewka, ziele dziurawca, ziele krwawnika - Leksykon substancji czynnych
Ziele bożego drzewka – Wskazania do stosowania
Ziele bożego drzewka (Artemisia abrotanum) w formie intraktu, stosowane w preparacie Gastrobonisol w stężeniu 30 g/100 g (intrakt 0,8-1,2:1, ekstrahent: etanol 96% V/V), wykazuje działanie wspomagające procesy trawienne, szczególnie w przypadku niedostatecznego wydzielania soków trawiennych, takich jak sok żołądkowy i żółć. Preparat wskazany jest w leczeniu zaburzeń trawiennych manifestujących się spowolnionym trawieniem, uczuciem ciężkości po posiłkach, wzdęciami oraz niestrawnością, zwłaszcza u pacjentów z hipochlorhydrią lub zaburzeniami wydzielania żółci. Gastrobonisol zawiera również synergistyczne składniki roślinne: sok z korzenia mniszka (20%), nalewkę z owoców ostropestu (15%), sok z ziela krwawnika (15%), nalewkę z ziela dziurawca (10%) oraz nalewkę z liścia mięty (10%), co zwiększa efektywność terapeutyczną w dyspepsji.
Artemisia abrotanum, dolegliwość dyspeptyczna, dolegliwość trawienna, dyskomfort w górnej części brzucha, dyspepsja, Gastrobonisol, hipochlorhydria, intrakt, kwas solny, liść mięty, mniszek, niestrawność, nudności, objaw dyspeptyczny, odbijanie, ostropest, płyn doustny, preparat ziołowy, proces trawienny, sok żołądkowy, spowolnione trawienie, uczucie pełności w nadbrzuszu, wczesne uczucie sytości, wydzielanie soków trawiennych, wzdęcia, zaburzenie motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenie trawienne, zaburzenie wydzielania żółci, zgaga, ziele bożego drzewka, ziele dziurawca, ziele krwawnika, żółć - Leksykon substancji czynnych
Olejek mięty pieprzowej – Wskazania do stosowania
Olejek mięty pieprzowej (Menthae piperitae aetheroleum), obecny w preparacie Amol w stężeniu 2,40 mg/g, wykazuje szerokie spektrum działania klinicznego zarówno przy podaniu zewnętrznym, jak i doustnym. Zewnętrznie stosowany, wykazuje działanie rozgrzewające, przeciwbólowe i łagodzące, co czyni go skutecznym w terapii bólów głowy, mięśniowych, nerwobólów oraz dolegliwości towarzyszących przeziębieniom i ukąszeniom owadów. Aplikacja w formie płynu umożliwia precyzyjne miejscowe działanie, zwiększając efektywność leczenia. Doustnie olejek mięty pieprzowej działa rozkurczowo na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, co sprzyja łagodzeniu dyspeptycznych dolegliwości, takich jak wzdęcia i niestrawność, poprzez stymulację wydzielania soków trawiennych oraz eliminację gazów.
ból głowy, ból mięśniowy, dolegliwość trawienna, dolegliwość układu pokarmowego, dyspepsja, działanie rozkurczowe, Menthae piperitae aetheroleum, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, nerwoból, niestrawność, olejek cynamonowy, olejek cytronelowy, olejek cytrynowy, olejek goździkowy, olejek lawendowy, olejek mięty pieprzowej, ukąszenie owadów, właściwość przeciwbólowa, wzdęcie, zaburzenie trawienia - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z ziela tymianku – Działania niepożądane
Wyciąg z ziela tymianku (Thymi extractum fluidum), stosowany m.in. w syropie Sallevia (110 mg/ml), jest aktywnym składnikiem preparatów leczniczych w terapii schorzeń dróg oddechowych. Działania niepożądane związane z tym preparatem dotyczą głównie układu pokarmowego, manifestując się jako zaburzenia żołądkowe, takie jak dyskomfort, dolegliwości trawienne, uczucie pełności czy nudności. Częstość tych działań niepożądanych jest określana jako nieznana ze względu na brak precyzyjnych danych klinicznych. Syrop Sallevia zawiera ponadto substancje pomocnicze o potencjalnym wpływie na bezpieczeństwo terapii, w tym etanol w stężeniu 3,1% (V/V) oraz sorbitol (E 420), które mogą wywoływać dodatkowe reakcje niepożądane, zwłaszcza u pacjentów z chorobami wątroby, epilepsją, kobiet w ciąży oraz osób wrażliwych na te składniki.
choroba mózgu, choroba wątroby, compliance pacjenta, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, dolegliwość trawienna, dyskomfort, dyskomfort jelitowy, działanie niepożądane, działanie przeczyszczające, ekstrakt płynny z tymianku, epilepsja, etanol, nudność, schorzenie dróg oddechowych, sorbitol, tymianek hiszpański, tymianek pospolity, układ pokarmowy, wyciąg z ziela tymianku, wzdęcie, zaburzenie żołądkowe - Leksykon substancji czynnych
Kurkuma – Wskazania do stosowania
Kurkuma (Curcuma longa) w preparacie leczniczym Cholitol występuje w postaci nalewki o stężeniu 30 g/100 g produktu i jest stosowana przede wszystkim w zaburzeniach trawienia, takich jak dyspepsja, uczucie pełności, wzdęcia oraz dyskomfort w obrębie jamy brzusznej. Preparat ma formę płynu doustnego, co umożliwia szybkie wchłanianie substancji czynnych. Kurkuma wykazuje działanie wspomagające procesy trawienne oraz przeciwzapalne na przewód pokarmowy. Cholitol jest wskazany zarówno w przewlekłych zaburzeniach trawienia bez poważnych schorzeń organicznych, jak i w epizodycznych dolegliwościach trawiennych, a także jako uzupełnienie leczenia przyczynowego.
dolegliwość trawienna, dyskomfort w nadbrzuszu, dyspepsja, działanie rozkurczowe, działanie spazmolityczne, działanie wiatropędne, działanie żółciopędne, działanie żółciotwórcze, nalewka z karczocha, nalewka z kozłka lekarskiego, nalewka z kurkumy, nalewka z mięty pieprzowej, nalewka z mniszka lekarskiego, nalewka z pokrzyku wilczej jagody, płyn doustny, proces trawienia, uczucie pełności, układ trawienny, zaburzenie trawienne - Leksykon substancji czynnych
Nalewka miętowa – Wskazania do stosowania
Nalewka miętowa (Menthae piperitae tinctura) jest tradycyjnym produktem leczniczym roślinnym, stosowanym głównie w terapii łagodnych dolegliwości przewodu pokarmowego, takich jak niestrawność, wzdęcia oraz stany skurczowe jelit. Preparaty zawierające nalewkę miętową, np. Krople miętowe (1 g nalewki w 1 g produktu, DER 1:19,7-21, etanol 80-86% v/v) oraz Krople żołądkowe z papaweryną (Fortestomachicae, 24,9 g nalewki w 100 g produktu, etanol 67-74% v/v), wykazują działanie rozkurczowe i wiatropędne dzięki zawartości olejku miętowego (≥5,0%). Nalewka skutecznie łagodzi objawy dyspepsji, takie jak uczucie pełności, odbijanie i dyskomfort w nadbrzuszu, a także redukuje napięcie mięśniówki gładkiej jelit, co przekłada się na zmniejszenie wzdęć i bólu skurczowego.
ból skurczowy brzucha, brak łaknienia, chlorowodorek papaweryny, dolegliwość przewodu pokarmowego, dolegliwość trawienna, dyskomfort nadbrzuszny, dyspepsja, ekstrahent, etanol, liść mięty pieprzowej, Menthae piperitae tinctura, nalewka miętowa, niestrawność, odbijanie, olejek miętowy, rozdęcie brzucha, skurcz jelita, stan skurczowy jelit, uczucie pełności, właściwość spazmolityczna, właściwość wiatropędna, wzdęcie, zaburzenie czynnościowe jelit - Leksykon substancji czynnych
Korzeń goryczki – Dawkowanie i sposób podawania
Korzeń goryczki (Gentiana lutea L.) jest składnikiem wielu preparatów stosowanych w leczeniu schorzeń układu oddechowego i dolegliwości trawiennych. Dawkowanie różni się w zależności od postaci farmaceutycznej i preparatu: Melisana Klosterfrau Original zawiera 714 mg korzenia goryczki na 100 ml, z zalecanym dawkowaniem 5-10 ml 1-3 razy dziennie (maks. 25 ml/dobę); Sinupret w kroplach doustnych podaje się 50 kropli (3,1 ml) 3 razy dziennie, z możliwością dwukrotnego zwiększenia dawki; tabletki drażowane Sinupret zawierają 6 mg korzenia goryczki, a Sinupret extract 160 mg wyciągu suchego, z dawkowaniem 1 tabletka 3 razy dziennie (maks. 3 tabletki). U dzieci i młodzieży stosowanie jest ograniczone ze względu na zawartość alkoholu i brak danych bezpieczeństwa – Melisana Klosterfrau Original jest przeciwwskazana, Sinupret krople stosuje się w dawce 25 kropli 3 razy dziennie u dzieci 6-17 lat, a Sinupret extract nie jest zalecany poniżej 18 lat.
aplikacja miejscowa, choroba wątroby, dolegliwość trawienna, Gentiana lutea, korzeń goryczki, krople doustne, Melisana Klosterfrau, płyn doustny, płyn na skórę, postać farmaceutyczna, schorzenie układu oddechowego, Sinupret, Sinupret extract, substancja lecznicza, tabletka drażowana, uzależnienie od alkoholu, wyciąg płynny, wyciąg suchy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Ziele bukwicy – Wskazania do stosowania
Ziele bukwicy (Betonicae herba) jest tradycyjnym produktem leczniczym roślinnym, stosowanym głównie jako środek pomocniczy w leczeniu zaburzeń trawienia oraz lekkich biegunek. Jego działanie opiera się na właściwościach pobudzających wydzielanie soków trawiennych oraz działaniu ściągającym na błonę śluzową przewodu pokarmowego, co sprzyja normalizacji funkcji jelit. Preparat dostępny jest w formie ziół do zaparzania, zawierających 100% ziela bukwicy, co umożliwia zarówno doustne, jak i zewnętrzne zastosowanie, np. w postaci przemywań i okładów na drobne urazy skóry, takie jak zadrapania czy otarcia, wykorzystując jego właściwości ściągające i łagodzące.
Betonicae herba, biegunka, błona śluzowa przewodu pokarmowego, dolegliwość trawienna, działanie ściągające, gojenie ran, leczenie farmakologiczne, medycyna oparta na dowodach, niestrawność, okład leczniczy, produkt leczniczy roślinny, sok trawienny, uraz skóry, właściwość ściągająca, zaburzenie trawienia, ziele bukwicy, zioła do zaparzania - Leksykon substancji czynnych
Nux vomica – Wskazania do stosowania
Nux vomica, pozyskiwana z rośliny Strychnos nux-vomica, jest stosowana w homeopatii w rozcieńczeniu 4 CH i występuje w preparatach Cocculine (0,375 mg/tabletkę) oraz Gastrocynesine (75 mg/tabletkę). Cocculine jest wskazana w leczeniu objawów choroby lokomocyjnej, takich jak nudności i ogólne złe samopoczucie podczas podróży samochodem, samolotem lub statkiem. Działa synergistycznie z innymi składnikami homeopatycznymi (Cocculus indicus, Tabacum, Petroleum rectificatum), co pozwala na łagodzenie symptomów związanych z chorobą lokomocyjną. Preparat jest dostępny w formie tabletek doustnych i może być stosowany jako alternatywa dla konwencjonalnych leków przeciwwymiotnych.
Abies nigra, Carbo vegetabilis, choroba lokomocyjna, ciężkość w nadbrzuszu, Cocculus indicus, cofanie treści żołądkowej, dolegliwość trawienna, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, dyskomfort trawienny, homeopatyczny produkt leczniczy, kulczyba wronie oko, leczenie wspomagające, lek przeciwwymiotny, nudności, Nux vomica, odbijanie, Petroleum rectificatum, preparat Cocculine, preparat gastrocynesine, Robinia pseudo-acacia, rozcieńczenie 4 CH, Strychnos nux vomica, Tabacum, wzdęcia, zgaga, złe samopoczucie - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Koper włoski fix –
Produkt leczniczy KOPER WŁOSKI FIX zawiera 2 g owoców kopru włoskiego (Foeniculum vulgare Miller subsp. vulgare var. vulgare, fructus) w odmianie gorzkiej w każdej saszetce, przeznaczony do przygotowania naparu. Klasyfikowany jest jako tradycyjny produkt leczniczy roślinny, co zgodnie z art. 16c (1) (a) (iii) dyrektywy 2001/83/WE zwalnia go z obowiązku przeprowadzania szczegółowych badań farmakodynamicznych. Skuteczność preparatu opiera się na długotrwałym stosowaniu i doświadczeniu klinicznym, a jego forma ułatwia stosowanie w praktyce lekarskiej i pacjentów.
Owoc kopru włoskiego zawiera olejki eteryczne, w tym anetol i fenchon, które wykazują działanie rozkurczające na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego oraz właściwości karminatywne, co tłumaczy tradycyjne zastosowanie preparatu w łagodzeniu dolegliwości trawiennych, takich jak wzdęcia i skurcze. Pomimo braku szczegółowych badań farmakodynamicznych, preparat jest rekomendowany jako środek wspomagający terapię objawową w łagodnych zaburzeniach trawienia.
- Leksykon substancji czynnych
Bryonia cretica – Wskazania do stosowania
Bryonia cretica jest składnikiem homeopatycznym wykorzystywanym w preparacie Nux vomica-Homaccord, stosowanym wspomagająco w łagodnych dolegliwościach trawiennych, takich jak wzdęcia i odbijania. W preparacie występuje w różnych potencjach homeopatycznych (D4, D6, D10, D15, D30, D200, D1000), każda w ilości 0,2 g na 100 g produktu, co zgodnie z zasadami homeopatii ma znaczenie terapeutyczne. Bryonia cretica działa synergistycznie z innymi składnikami homeopatycznymi, m.in. Strychnos nux vomica, Lycopodium clavatum oraz Citrullus colocynthis, tworząc kompleksowe podejście do leczenia zaburzeń funkcjonalnych układu pokarmowego.
alkoholizm, Bryonia cretica, Citrullus colocynthis, dolegliwość trawienna, działanie synergistyczne, etanol, homeopatia, krople doustne, Lycopodium clavatum, Nux vomica-Homaccord, potencja D4, potencja D6, potencja homeopatyczna, produkt homeopatyczny, Strychnos nux vomica, wzdęcia, wzdęcie brzucha, zaburzenie trawienia - Leksykon substancji czynnych
Bluszcz – Działania niepożądane
Wyciąg z liścia bluszczu (Hederae helicis folii extractum siccum) stosowany w preparatach takich jak Mucoplant na kaszel bluszcz forte oraz Prospan (35 mg/5 ml) może wywoływać działania niepożądane, głównie ze strony przewodu pokarmowego oraz układu immunologicznego. Do najczęściej zgłaszanych należą nudności, wymioty i biegunka, przy czym w przypadku Prospan częstość tych objawów określono jako niezbyt częstą (≥ 1/1000 i < 1/100), a w preparacie Mucoplant częstość nie jest precyzyjnie znana. Biegunka może być dodatkowo nasilona przez obecność sorbitolu w formulacji. Reakcje alergiczne, takie jak pokrzywka, wysypka, duszność, obrzęk Quinckego oraz reakcje anafilaktyczne, występują bardzo rzadko (<1/10 000) w przypadku Prospan, natomiast w Mucoplant częstość ich występowania nie została dokładnie określona. Szczególną ostrożność należy zachować u dzieci poniżej 10 roku życia, ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i częstości działań niepożądanych w tej grupie wiekowej.
bąbel pokrzywkowy, biegunka, charakterystyka produktu leczniczego, dolegliwość trawienna, duszność, efekt przeczyszczający, górne drogi oddechowe, Hederae helicis folii extractum siccum, niewydolność oddechowa, nudność, obrzęk Quinckego, pokrzywka, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja żołądkowo-jelitowa, układ immunologiczny, układ oddechowy, wyciąg z liścia bluszczu, wymioty, wysypka skórna, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zmiana skórna - Leksykon substancji czynnych
Olejek osnówki muszkatołowca – Działania niepożądane
Olejek osnówki muszkatołowca (Myristicae fragrantis aetheroleum), stanowiący 0,260 g na 100 g produktu ARGOL ESSENZA BALSAMICA, jest składnikiem aktywnym o potencjale wywoływania działań niepożądanych, głównie w postaci reakcji nadwrażliwości. Objawy te mogą obejmować świąd, zaczerwienienie, wysypkę, pokrzywkę, obrzęk, a także podrażnienia miejscowe skóry, błon śluzowych i jamy ustnej. Dodatkowo, przy stosowaniu inhalacji możliwe jest podrażnienie dróg oddechowych, kaszel oraz skurcz oskrzeli. W przypadku podania doustnego obserwuje się dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty i bóle brzucha, a także zaburzenia neurologiczne, w tym bóle głowy, zawroty głowy i senność. Częstotliwość występowania tych działań nie została precyzyjnie określona w dostępnych danych klinicznych.
Argol Essenza Balsamica, ból brzucha, ból głowy, dolegliwość trawienna, działanie niepożądane, etanol, inhalacja parowa, interakcje lekowe, Myristicae fragrantis aetheroleum, nadwrażliwość, nudność, objaw alergiczny, obrzęk, olejek osnówki muszkatołowca, olejki eteryczne, płyn doustny, podrażnienie skóry, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, świąd, wymioty, wysypka, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie układu oddechowego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zaczerwienienie miejscowe, zawrót głowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tabletki przeciw niestrawności Labofarm –
Tabletki przeciw niestrawności Labofarm to tradycyjny, roślinny produkt leczniczy, zawierający składniki takie jak korzeń mniszka z owocem kminku, liść mięty pieprzowej, kora kruszyny oraz wyciąg z owocu ostropestu. Preparat wykazuje działanie wspomagające wydzielanie soków trawiennych i żółci, rozkurczowe na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, przeczyszczające oraz hepatoprotekcyjne dzięki sylimarynie. Wskazany jest u pacjentów z objawami dyspeptycznymi, takimi jak uczucie pełności w żołądku, wzdęcia, niewystarczające wydzielanie żółci i soku żołądkowego, które utrudniają trawienie i obniżają komfort życia.
dolegliwość trawienna, dyspepsja, działanie hepatoprotekcyjne, działanie przeczyszczające, działanie rozkurczowe, działanie wiatropędne, glukofrangulinę A, kminek, kora kruszyny, korzeń mniszka, mięta pieprzowa, niewystarczające wydzielanie soku żołądkowego, niewystarczające wydzielanie żółci, objaw dyspeptyczny, ostropest, perystaltyka jelit, sok trawienny, sylimaryna, uczucie pełności w żołądku, wzdęcia, zaburzenie czynnościowe przewodu pokarmowego, zaburzenie trawienne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Melisal Forte 2,0 g/15 ml
Melisal Forte w postaci syropu (2,0 g/15 ml) jest tradycyjnym środkiem uspokajającym, zawierającym wyciąg płynny złożony (1:1) z liścia melisy (77%), kwiatostanu głogu (15%) oraz korzenia arcydzięgla (8%). W 1 ml syropu (1,32 g) znajduje się 0,14 ml wyciągu płynnego, pozyskanego metodą ekstrakcji z użyciem 60% etanolu, którego zawartość w produkcie końcowym nie przekracza 0,4% (m/m). Składniki aktywne melisy (olejek eteryczny, flawonoidy, garbniki, fenolokwasy) wykazują działanie uspokajające i ułatwiają zasypianie, głóg (flawonoidy, procyjanidyny, kwasy fenolowe) działa łagodnie sedatywnie i wspiera układ sercowo-naczyniowy, natomiast arcydzięgiel (furanokumaryny, olejki eteryczne, kumaryny) wykazuje właściwości spazmolityczne i łagodzi dolegliwości trawienne towarzyszące napięciu nerwowemu.
bezsenność, dolegliwość trawienna, działanie sedatywne, działanie spazmolityczne, działanie uspokajające, fenolokwas, flawonoid, furanokumaryna, garbnik, korzeń arcydzięgla, kwas fenolowy, kwiatostan głogu, liść melisy, napięcie nerwowe, niepokój, olejek eteryczny, problemy z zasypianiem, procyjanidyna, środek uspokajający, synergizm, układ sercowo-naczyniowy, związek kumarynowy - Leksykon substancji czynnych
Olejek goździkowy – Właściwości farmakodynamiczne
Olejek goździkowy (Caryophylli floris aetheroleum), pozyskiwany z goździkowca korzennego (Caryophylus aromaticus lub Syzygium aromaticum), wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, które znajduje zastosowanie w różnych preparatach leczniczych. Jego kluczowe właściwości to działanie przeciwdrobnoustrojowe o potwierdzonej aktywności bakteriobójczej i grzybobójczej wobec patogenów górnych dróg oddechowych, jamy ustnej i przewodu pokarmowego. Przykładowo, w preparacie Salviasept olejek występuje w stężeniu 2,0 g/100 g produktu. Ponadto, olejek wykazuje właściwości przeciwzapalne i przeciwbólowe, co jest wykorzystywane m.in. w stomatologii (Rapidentin, 1 mL/mL) do uśmierzania bólu zębów. Działanie rozgrzewające i powodujące przekrwienie skóry, obecne w preparatach takich jak Amol (1,00 mg/g), wspomaga łagodzenie bólu mięśniowego i stawowego. Olejek goździkowy wykazuje także działanie spazmolityczne i rozkurczające mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, co jest wykorzystywane w tradycyjnych preparatach wieloskładnikowych, choć mechanizm tego działania nie jest do końca poznany.
ból mięśniowy, dolegliwość trawienna, działanie farmakodynamiczne, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwdrobnoustrojowe, działanie rozgrzewające, działanie rozkurczające, działanie spazmolityczne, działanie synergistyczne, efekt terapeutyczny, goździkowiec korzenny, infekcja górnych dróg oddechowych, kanał wapniowy, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, olejek goździkowy, przekrwienie skóry, receptor muskarynowy, środek analgetyczny, stan zapalny jamy ustnej, Syzygium aromaticum, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, właściwość farmakodynamiczna - Leksykon substancji czynnych
Etanol – Dawkowanie i sposób podawania
Etanol jest składnikiem aktywnym w wielu produktach leczniczych o zróżnicowanym stężeniu (od około 1% do 96% V/V) i różnych postaciach farmaceutycznych, stosowanych na skórę, błony śluzowe, doustnie oraz parenteralnie. Dawkowanie etanolu zależy od wskazań, wieku pacjenta oraz formy podania. Preparaty dezynfekcyjne (np. Desderman 73,4 g etanolu/100 g) stosuje się nierozcieńczone, z czasem kontaktu od 30 do 90 sekund i dawkami od 3 ml (higieniczna dezynfekcja rąk) do 10 ml (chirurgiczna dezynfekcja). Preparaty do stosowania na błony śluzowe (Skinsept mucosa 10,4 g etanolu/100 g) wymagają jednokrotnego naniesienia i pozostawienia na 60 sekund do 30 minut, zwłaszcza przy podejrzeniu HBV. W leczeniu wszawicy stosuje się preparaty o stężeniu 59-65% V/V (Artemisol, Delacet) z czasem ekspozycji 2-3 godziny, ograniczając częstotliwość do maksymalnie 2 razy w miesiącu. Roztwory do płukania jamy ustnej (Dentosept 60-70% V/V) wymagają rozcieńczenia do 15% u dorosłych i około 4% u dzieci powyżej 6 lat, stosowane do 3 razy dziennie. Nalewki i syropy zawierające etanol mają zróżnicowane dawkowanie, np. nalewka gorzka 0,6 ml (10-12 kropli) 3 razy dziennie, syrop prawoślazowy do 15 ml 3-4 razy dziennie, z ograniczeniem stosowania do 1 tygodnia u dzieci i dorosłych.
badanie radiologiczne, błony śluzowe, chirurgiczna dezynfekcja rąk, dawka nasycająca, dezynfekcja pola operacyjnego, dolegliwość trawienna, flora bakteryjna, higieniczna dezynfekcja rąk, indukcja porodu, jelito cienkie, jelito grube, karmustyna, lek inotropowy, lek rozszerzający naczynia, nakłucie stawu, nalewka gorzka, napięcie nerwowe, niestrawność, niewydolność serca, niewydolność żylna, oksytocyna, płukanie jamy ustnej, podanie parenteralne, podwójny kontrast, postać farmaceutyczna, preparat roślinny, przewód pokarmowy, Softasept N, środek kontrastowy, syrop prawoślazowy, wirus HBV, wlew dożylny, wszawica, zapalenie jamy ustnej - Leksykon substancji czynnych
Arcydzięgiel – Przeciwwskazania stosowania
Arcydzięgiel lekarski (Angelica archangelica L.) jest składnikiem preparatów stosowanych w łagodnych zaburzeniach nerwowych i dolegliwościach trawiennych, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na tę substancję czynną oraz na rośliny z rodziny baldaszkowatych (Apiaceae), do której należy arcydzięgiel, jak również na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae) w przypadku preparatów zawierających rumianek. Przykładowo, preparaty takie jak Melis-Tonic, Melisal Forte, Nervosol i Nervosol-K wskazują nadwrażliwość jako główne przeciwwskazanie. Dodatkowo, u pacjentów uczulonych na koper włoski, anyż, seler, kolendrę czy koper, stosowanie arcydzięgla jest niewskazane ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Wiek poniżej 12 lat stanowi przeciwwskazanie do stosowania Nervosol-K. Należy także uwzględnić przeciwwskazania dotyczące innych składników preparatów złożonych, takich jak korzeń kozłka, liść melisy, kwiatostan głogu, szyszka chmielu czy kwiat lawendy.
anyż, arcydzięgiel lekarski, charakterystyka produktu leczniczego, choroba wątroby, ciąża, cukrzyca, dolegliwość trawienna, karmienie piersią, kolendra, koper, koper włoski, korzeń kozłka, kwiat lawendy, kwiatostan głogu, liść melisy, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, pediatria, preparat złożony, reakcja krzyżowa, rośliny astrowate, rośliny baldaszkowate, seler, szyszka chmielu, uzależnienie od alkoholu, wywiad alergologiczny, zaburzenie nerwowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Melisa – Wskazania do stosowania
Melissa officinalis L. wykazuje szerokie spektrum działania terapeutycznego, szczególnie w łagodzeniu stanów napięcia nerwowego oraz zaburzeń snu, zwłaszcza u pacjentów powyżej 12 roku życia. Preparaty zawierające wyciągi z melisy, takie jak Intractum Melissae Phytopharm (etanolowy wyciąg ze świeżego ziela) czy Melis-Tonic, stosowane są w monoterapii lub w połączeniu z innymi roślinnymi składnikami (kozłek, lawenda, chmiel), co potęguje efekt uspokajający i ułatwia zasypianie. Melisa jest również wykorzystywana w leczeniu łagodnych dolegliwości żołądkowo-jelitowych (wzdęcia, nadmierne gromadzenie gazów) oraz zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego, np. dyspepsji czynnościowej i zespołu jelita nadwrażliwego, gdzie preparaty takie jak Iberogast zawierają melisę w kompleksowej kompozycji roślinnej.
ból brzucha, brak łaknienia, dolegliwość sercowo-naczyniowa, dolegliwość skurczowa, dolegliwość trawienna, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, dyspepsja czynnościowa, melisa lekarska, Melissa officinalis, menopauza, nudność, problem z zasypianiem, stan napięcia nerwowego, substancja czynna, układ pokarmowy, wyciąg etanolowy, wzdęcie, zaburzenie apetytu, zaburzenie motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenie nerwowe, zaburzenie pracy serca, zaburzenie snu, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zespół jelita nadwrażliwego, zgaga - Leksykon substancji czynnych
Kora wierzby – Wskazania do stosowania
Kora wierzby (Salicis cortex) zawiera glikozydy fenolowe, w tym salicynę, które odpowiadają za jej działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. Preparaty zawierające korę wierzby, takie jak Salicortex (330 mg kory wierzby na tabletkę, z co najmniej 20 mg glikozydów fenolowych w przeliczeniu na salicynę), Pyrosal czy Syrop z lipy, bzu czarnego, wierzby i dziewanny, są tradycyjnie stosowane w łagodzeniu bólów kostno-stawowych o niewielkim nasileniu, bólów głowy oraz stanów podgorączkowych i gorączki towarzyszącej infekcjom górnych dróg oddechowych. Działanie przeciwgorączkowe i przeciwzapalne kory wierzby jest wykorzystywane także w preparatach złożonych, które wspomagają leczenie stanów zapalnych górnych dróg oddechowych przebiegających z kaszlem i bólem gardła. Ponadto, w połączeniu z innymi składnikami roślinnymi (np. Gastrovit TraviComplex), kora wierzby wspiera leczenie dolegliwości trawiennych, takich jak niestrawność, wzdęcia i odbijanie po spożyciu ciężkostrawnych pokarmów.
ból gardła, ból głowy, ból kostno-stawowy, choroba wrzodowa przewodu pokarmowego, dolegliwość trawienna, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwgorączkowe, działanie przeciwzapalne, glikozyd fenolowy, infekcja górnych dróg oddechowych, kora wierzby, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwbólowy, lek przeciwgorączkowy, nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy, niestrawność, przebieg infekcji, salicyna, Salix daphnoides, Salix fragilis, Salix purpurea, środek napotny, stan podgorączkowy, stan zapalny górnych dróg oddechowych, wzdęcie, zaburzenie krzepnięcia krwi - Leksykon substancji czynnych
Olejek cytrynowy – Wskazania do stosowania
Olejek cytrynowy (Limonis aetheroleum) jest naturalnym składnikiem wielu preparatów złożonych stosowanych w medycynie, takich jak Amol (5,70 mg/g olejku), Argol Essenza Balsamica (0,290 g/100 g) oraz Aromatol (0,57 g/100 g). Wskazania do stosowania zewnętrznego obejmują łagodzenie objawów przeziębienia, bóle głowy (w tym migrenowe), bóle mięśniowe i stawowo-mięśniowe, stany zapalne jamy ustnej i gardła, a także dolegliwości po ukąszeniach owadów i podrażnienia skóry. Preparaty te są aplikowane w formie nacierań, masaży, płukanek, inhalacji parowych oraz bezpośrednio na zmiany zapalne błony śluzowej. Wskazania wewnętrzne dotyczą głównie dolegliwości trawiennych, takich jak wzdęcia i niestrawność, a także wspomagania leczenia objawów przeziębienia i grypy, co umożliwia szeroki zakres zastosowań terapeutycznych w różnych formach farmaceutycznych (płyny doustne, roztwory do płukania, inhalacje, aplikacje na skórę).
afta, błona śluzowa dróg oddechowych, ból gardła, ból głowy, ból mięśniowy, dolegliwość przewodu pokarmowego, dolegliwość reumatyczna, dolegliwość trawienna, grypa, infekcja górnych dróg oddechowych, inhalacja parowa, koncentrat do sporządzania roztworu, migrena, niestrawność, nieżyt górnych dróg oddechowych, olejek cytrynowy, olejek eteryczny, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, płukanie jamy ustnej, płyn doustny, podrażnienie strun głosowych, postać farmaceutyczna, przeziębienie, substancja czynna pochodzenia naturalnego, świąd skóry, ukąszenie owada, ukrwienie skóry, zaburzenie dyspeptyczne, zaburzenie trawienia, zapalenie dziąseł, zapalenie gardła - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Azulan –
Preparat Azulan to koncentrat zawierający wyciąg etanolowy z kwiatów rumianku (Matricaria recutita L. lub Chamomilla recutita (L.) Rauschert) w stężeniu 4,55 g/5 ml, z zawartością etanolu 65%-72% (V/V). Jego działanie przeciwzapalne wynika z hamowania aktywności 5-lipooksygenazy i cyklooksygenazy, co ogranicza syntezę leukotrienów, prostaglandyn i tromboksanów – kluczowych mediatorów stanu zapalnego. Ponadto, wyciąg wykazuje działanie spazmolityczne na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, co uzasadnia jego zastosowanie w dolegliwościach związanych ze skurczami jelit oraz napięciem mięśniowym przewodu pokarmowego. Brak jest specyficznych danych farmakodynamicznych, jednak skuteczność preparatu opiera się na wieloletnim doświadczeniu klinicznym i tradycyjnym stosowaniu rumianku.
5-lipooksygenaza, aktywność przeciwbakteryjna, biosynteza prostaglandyn, cyklooksygenaza, dolegliwość trawienna, działanie antyseptyczne, działanie przeciwdrobnoustrojowe, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczowe, działanie spazmolityczne, infekcja wtórna, kaskada kwasu arachidonowego, leukotrien, mediator procesu zapalnego, mediator stanu zapalnego, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, napięcie mięśniowe przewodu pokarmowego, roztwór doustny, skurcz jelita, stan zapalny błony śluzowej, wyciąg etanolowy - Leksykon substancji czynnych
Liście mięty pieprzowej – Wskazania do stosowania
Liście mięty pieprzowej (Menthae piperitae folium) stanowią aktywny składnik nalewki w preparacie Krople żołądkowe Amara, zawierającym 26,5 ml nalewki na 100 ml produktu, przygotowywanej w stosunku surowiec:produkt końcowy (DER) 1:20 z użyciem 90% etanolu jako ekstrahenta. Preparat charakteryzuje się zawartością etanolu na poziomie 65-72% (V/V) oraz zielonobrunatną barwą, aromatyczno-miętowym zapachem i gorzkim, miętowym smakiem. Liście mięty pieprzowej wykazują działanie spazmolityczne na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, co łagodzi skurcze i bóle spastyczne, oraz właściwości wiatropędne dzięki obecności mentolu, redukując wzdęcia i uczucie pełności. Ponadto, stymulują wydzielanie soków trawiennych, co sprzyja poprawie trawienia i zwiększeniu apetytu, co jest szczególnie istotne u pacjentów z brakiem łaknienia.
ból spastyczny, brak łaknienia, dolegliwość trawienna, dolegliwość układu pokarmowego, dolegliwość żołądkowa, działanie rozkurczowe, działanie spazmolityczne, działanie synergistyczne, etanol, górny odcinek przewodu pokarmowego, korzeń goryczki, korzeń kozłka, krople doustne, liść bobrka, liść mięty pieprzowej, Menthae piperitae folium, mentol, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, nalewka gorzka, nalewka z mięty pieprzowej, olejek miętowy, owocnia pomarańczy gorzkiej, postać farmaceutyczna, preparat leczniczy, preparat złożony, produkt leczniczy roślinny, redukcja wzdęć, układ pokarmowy, właściwość organoleptyczna, właściwość wiatropędna, wydzielanie soków trawiennych, ziele dziurawca - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z ziela karczocha – Dawkowanie i sposób podawania
Wyciąg z ziela karczocha (Cynarae herbae extractum) jest stosowany w leczeniu dolegliwości trawiennych, z dawkowaniem zależnym od preparatu, wskazania oraz wieku pacjenta. Preparat Raphacholin C zawiera 47 mg wyciągu gęstego (DER 2-4:1) i u dorosłych stosowany jest w dawce 1-3 tabletki jednorazowo na niestrawność lub 1-2 tabletki 3 razy dziennie po posiłku przy innych dolegliwościach trawiennych; w zaparciach zaleca się 2 tabletki rano i wieczorem, 30 minut przed posiłkiem. U dzieci powyżej 10 lat Raphacholin C może być stosowany w dawce 1 tabletka 3 razy dziennie po posiłku, jednak tylko w uzasadnionych przypadkach. Sylicynar, zawierający 140 mg wyciągu suchego (DER 3-7:1) oraz 28,6 mg wyciągu z łuski ostropestu, jest zalecany dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat w dawce 2 tabletki 3 razy dziennie po jedzeniu, z efektem terapeutycznym obserwowanym po dłuższym czasie stosowania.
Cynarae herbae extractum, dolegliwość trawienna, niestrawność, podanie doustne, postać farmaceutyczna, Raphacholin C, skuteczność terapeutyczna, Sylicynar, współczynnik DER, wyciąg gęsty z ziela karczocha, wyciąg suchy z łuski ostropestu, wyciąg suchy z ziela karczocha, wyciąg z ziela karczocha, wywiad medyczny, zaparcie - Leksykon substancji czynnych
Owoc róży – Wskazania do stosowania
Owoc róży jest składnikiem preparatów leczniczych o udokumentowanym zastosowaniu w różnych wskazaniach klinicznych. W preparacie Digestonic, zawierającym 2,84 części owocu róży na 1 ml płynu doustnego, stosowanym tradycyjnie w niestrawności, obecne są również ziele dziurawca, kwiat rumianku, liść mięty pieprzowej, korzeń rzewienia, owoc kopru włoskiego oraz owoc kolendry, co potencjalizuje działanie wspomagające procesy trawienne. Preparat zawiera 0,31-0,45 mg związków antranoidowych (w przeliczeniu na reinę) na 1 ml oraz 60,0-68,0% (V/V) etanolu, co jest istotne przy jego stosowaniu u pacjentów z przeciwwskazaniami do spożycia alkoholu.
cukrzyca, Digestonic, dolegliwość trawienna, Echinasal, jeżówka purpurowa, kaszel, korzeń rzewienia, kwiat rumianku, liść babki lancetowatej, liść mięty pieprzowej, niestrawność, owoc kolendry, owoc kopru włoskiego, owoc róży, proces trawienny, przeziębienie, reina, stan zapalny górnych dróg oddechowych, układ immunologiczny, właściwość immunomodulująca, zaburzenia trawienne, ziele dziurawca, ziele grindelii, ziele tymianku, związek antranoidowy - Leksykon substancji czynnych
Kminek zwyczajny – Właściwości farmakodynamiczne
Kminek zwyczajny (Carum carvi L.) jest kluczowym składnikiem preparatu Tabletki przeciw niestrawności Labofarm, stosowanego w zaburzeniach trawiennych. Jego działanie farmakodynamiczne opiera się na właściwościach wiatropędnych oraz łagodnym rozkurczu mięśni gładkich przewodu pokarmowego. W produkcie kminek występuje w połączeniu z korzeniem mniszka w proporcji 1:2, z łączną zawartością 150 mg tych składników na tabletkę. Dodatkowo, każda tabletka zawiera 60 mg sproszkowanego liścia mięty pieprzowej, co wzmacnia efekt rozkurczowy i wiatropędny. Kminek działa synergistycznie z innymi składnikami preparatu, takimi jak korzeń mniszka, który stymuluje wydzielanie soków trawiennych i żółci, oraz kora kruszyny (60 mg) i wyciąg z owoców ostropestu (7 mg), co wspólnie wspomaga procesy trawienne i łagodzi dolegliwości gastryczne.
badanie farmakodynamiczne, czynność wątroby, dolegliwość trawienna, działanie rozkurczające, działanie wiatropędne, funkcja przewodu pokarmowego, kminek zwyczajny, kora kruszyny, korzeń mniszka, liść mięty pieprzowej, owoc kminku, proces trawienny, skurcz mięśni gładkich, sok trawienny, substancja biologicznie czynna, właściwość farmakologiczna, właściwość rozkurczowa, właściwość wiatropędna, wyciąg z ostropestu, wydzielanie żółci, zaburzenie trawienne