krążenie wewnątrzwątrobowe

Krążenie wewnątrzwątrobowe, znane również jako krążenie wątrobowe, odnosi się do unikalnego systemu przepływu krwi w obrębie wątroby. Jest to złożony układ naczyniowy, w którym uczestniczą zarówno tętnica wątrobowa, dostarczająca bogatą w tlen krew (około 25-30% całkowitego przepływu), jak i żyła wrotna, transportująca krew odprowadzaną z przewodu pokarmowego, śledziony i trzustki (około 70-75% przepływu).

Wewnątrz wątroby krew z tętnicy wątrobowej i żyły wrotnej miesza się w zatokach wątrobowych (sinusoidach), które otaczają hepatocyty. Ten specyficzny układ naczyniowy umożliwia efektywny metabolizm substancji dostarczanych z przewodu pokarmowego, detoksykację związków szkodliwych oraz syntezę i wydzielanie niezbędnych białek i enzymów. Krew z zatokowych odpływa następnie do żył centralnych, które łączą się w żyły wątrobowe odprowadzające krew do żyły głównej dolnej.

Zaburzenia krążenia wewnątrzwątrobowego mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych, takich jak nadciśnienie wrotne, wodobrzusze, encefalopatia wątrobowa czy rozwój krążenia obocznego. Patologie te obserwuje się najczęściej w przebiegu marskości wątroby, ale mogą również wynikać z zakrzepicy żyły wrotnej, zespołu Budda-Chiariego czy zaburzeń naczyniowych wątroby innego pochodzenia.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Klimicin 300 mg

Klindamycyna, substancja czynna preparatu Klimicin, wykazuje wysoką biodostępność około 90% po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w surowicy (Cmax) osiąganym w ciągu 1-2 godzin. Cmax wynosi 2,5-3 mg/L dla dawki 150 mg, 4 mg/mL dla 300 mg oraz 8 mg/mL dla 600 mg. Lek wiąże się z białkami osocza w 60-95%, a jego objętość dystrybucji wynosi 43-74 L (0,6-1,2 L/kg), co świadczy o dobrej penetracji do tkanek, z wyjątkiem ośrodkowego układu nerwowego. Klindamycyna osiąga terapeutyczne stężenia w ślinie, tkance dziąseł, wydzielinie oskrzeli, żółci (2-3-krotnie wyższe niż w surowicy), płynie puchlinowym, błonie śluzowej żołądka (dwukrotnie wyższe niż w surowicy) oraz tkance kostnej. Lek wykazuje wysoką akumulację wewnątrzkomórkową w neutrofilach i makrofagach, osiągając stężenia 50-krotnie wyższe niż w płynie pozakomórkowym. Okres półtrwania wynosi 2-4 godziny, a klirens surowiczy 2,65 mL/s. Metabolizm zachodzi w wątrobie, z wydalaniem metabolitów głównie z żółcią oraz w mniejszym stopniu z moczem (13% dawki aktywnej postaci), a około 5% aktywnej klindamycyny jest wydalane z kałem.
AIDS, bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, biodostępność, celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, dializa, dysfagia, faza eliminacji, klindamycyna, krążenie wewnątrzwątrobowe, metabolizm wątrobowy, N-dimetyloklindamycyna, neutrofile i makrofagi, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stężenie w surowicy, sulfotlenek klindamycyny, uchyłkowatość jelita, wiązanie z białkami osocza, wydzielina oskrzelowa, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie opon mózgowych, zapalenie otrzewnej
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Klimicin 300 mg/2 ml (150 mg/ml)

Klimicin (klindamycyna) w roztworze do wstrzykiwań i infuzji (150 mg/ml) charakteryzuje się biodostępnością >75% po hydrolizie fosforanu klindamycyny do aktywnej formy. Po podaniu domięśniowym u dorosłych maksymalne stężenie w surowicy osiąga 4,9 mg/l (300 mg, 2,5 h) do 9,0 mg/l (600 mg, 12 h), u dzieci 4 mg/l (3-5 mg/kg mc.). Dożylne podanie 600 mg generuje stężenia 6-29 mg/l, a u noworodków i niemowląt dawki 5-7 mg/kg mc. dają stężenia do 12,69 mg/l. U dorosłych schemat dawkowania co 8-12 h, u dzieci co 6-8 h zapewnia stężenia terapeutyczne. Klindamycyna wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (60-95%) i objętość dystrybucji 43-74 l (0,6-1,2 l/kg). Penetracja do tkanek jest dobra, z wyjątkiem OUN, gdzie przenikanie jest ograniczone nawet przy zapaleniu opon. Stężenia w żółci są 2-3-krotnie wyższe niż w surowicy, a w neutrofilach i makrofagach stężenie jest 50-krotnie wyższe niż w płynie pozakomórkowym.
AIDS, bariera krew-mózg, bariera łożyska, biodostępność, celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, dializa, fosforan klindamycyny, infuzja dożylna, klindamycyna, klirens, krążenie wewnątrzwątrobowe, metabolit, N-dimetyloklindamycyna, neutrofile i makrofagi, niedrożność przewodów żółciowych, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, płyn dializacyjny, podanie domięśniowe, podanie dootrzewnowe, podanie dożylne, stężenie terapeutyczne, sulfotlenek klindamycyny, uchyłkowatość jelita, wiązanie z białkami osocza, zapalenie opon mózgowych, zapalenie otrzewnej
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Silimax 70 mg

Sylimaryna, aktywny składnik leku Silimax 70 mg, charakteryzuje się niepełnym wchłanianiem doustnym na poziomie 20-50% podanej dawki, z istotną zmiennością zależną od postaci farmaceutycznej. Po absorpcji wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (do 80%), głównie w formie koniugatów z kwasem glukuronowym i siarkowym. Około 10% sylimaryny trafia do systemu krążenia wewnątrzwątrobowego, gdzie podlega wychwytowi zwrotnemu w jelicie, co zwiększa jej biodostępność dla tkanki wątrobowej i jest kluczowe dla działania hepatoprotekcyjnego. Czas półtrwania leku wynosi około 6 godzin, co ma znaczenie przy ustalaniu schematu dawkowania.
białka osocza, biotransformacja, czas półtrwania, drogi żółciowe, dystrybucja tkankowa, działanie hepatoprotekcyjne, eliminacja nerkowa, eliminacja z kałem, krążenie wątrobowo-jelitowe, krążenie wewnątrzwątrobowe, kwas glukuronowy, postać farmaceutyczna, przewód pokarmowy, sylimaryna, wychwyt wątrobowy, wychwyt zwrotny, wydalanie nerkowe, wydalanie z żółcią
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ovulastan 0,15 mg + 0,02 mg

Produkt leczniczy Ovulastan, zawierający 0,15 mg dezogestrelu i 0,02 mg etynyloestradiolu, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem obu substancji po podaniu doustnym, z Tmax około 1,5 godziny. Dezogestrel jest metabolizowany do aktywnego 3-keto-dezogestrelu, którego biodostępność wynosi 62-81%, a wiązanie z białkami osocza (albumina i SHBG) sięga 95,5-99%. Etynyloestradiol wykazuje biodostępność około 60% i wiąże się z albuminami w 98,8%. Okres półtrwania eliminacji wynosi odpowiednio około 31 godzin dla 3-keto-dezogestrelu i 29 godzin dla etynyloestradiolu, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Stan stacjonarny osiągany jest po 3-13 dniach dla dezogestrelu i 3-4 dniach dla etynyloestradiolu, z kumulacją stężenia odpowiednio 2-3-krotną i 1,3-1,4-krotną (30-40%). Wydalanie obu substancji odbywa się przez nerki i kał, z przewagą wydalania nerkowego dla dezogestrelu (stosunek 1,5:1) oraz równomiernym dla etynyloestradiolu (1:1).
2-hydroksyetynyloestradiol, 2-metoksyetynyloestradiol, 3-keto-dezogestrel, albumina, AUC, biodostępność, cytochrom P-450, dezogestrel, doustny środek antykoncepcyjny, efekt pierwszego przejścia, etynyloestradiol, globulina wiążąca hormony płciowe, klirens osoczowy, krążenie wewnątrzwątrobowe, Ovulastan, sprzęganie przedsystemowe, stan stacjonarny, właściwości farmakokinetyczne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tamoxifen Sandoz 20 mg

Tamoksyfen, substancja czynna leku Tamoxifen Sandoz w dawce 20 mg na tabletkę, charakteryzuje się dobrą absorpcją po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w surowicy po 4-7 godzinach. Lek wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (98%) oraz szeroką dystrybucję, kumulując się w tkankach takich jak wątroba, płuca, mózg, trzustka, skóra i kości. Metabolizm tamoksyfenu jest intensywny, a głównym metabolitem jest N-demetylotamoksyfen, który zachowuje właściwości antyestrogenowe, co wspiera utrzymanie efektu terapeutycznego. Średni okres półtrwania leku wynosi około 7 dni, a eliminacja odbywa się głównie przez kał w formie metabolitów.
absorpcja z przewodu pokarmowego, biodostępność, cytrynian tamoksyfenu, efekt terapeutyczny, eliminacja leku, farmakokinetyka, krążenie wewnątrzwątrobowe, metabolizm leku, N-demetylotamoksyfen, okres półtrwania, stan stacjonarny, stężenie w surowicy, tamoksyfen, wiązanie z białkami osocza, właściwości antyestrogenowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vidisic 2 mg/g

Vidisic, zawierający karbomer w stężeniu 2 mg/g w formie żelu do oczu, wykazuje minimalne wchłanianie ogólnoustrojowe, co potwierdzają badania z użyciem radioaktywnego markera u szczurów. Po podaniu pojedynczej dawki eliminacja karbomeru odbywa się głównie przez przewód pokarmowy (92% dawki w kale w ciągu 24 godzin), z niewielkim udziałem wydychanego powietrza (0,75%) oraz moczu (0,63%). Substancja, ze względu na swoją wielkocząsteczkową budowę, nie ulega metabolizmowi ani krążeniu wewnątrzwątrobowemu, co eliminuje ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi w wątrobie.
badanie farmakokinetyczne, czas retencji, dolegliwość oczna, karbomer, krążenie wewnątrzwątrobowe, lepkość, powierzchnia gałki ocznej, powierzchnia oka, uwalnianie substancji czynnej, wchłanianie ogólnoustrojowe, żel do oczu
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Carvedilol Orion 6,25 mg

Karwedylol, substancja czynna leku Carvedilol Orion, charakteryzuje się gwałtownym wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) około 21 mg/l po dawce 25 mg i czasie Tmax około 1-1,5 godziny. Biodostępność wynosi około 25%, co wynika z intensywnego efektu pierwszego przejścia (60-75%). Karwedylol jest mieszaniną racemiczną, gdzie biodostępność S-(-)-enancjomeru wynosi 15%, a R-(+)-enancjomeru 31%, z metabolizmem stereoselektywnym głównie przez CYP2D6 i CYP2C9. Lek silnie wiąże się z białkami osocza (98-99%) i ma objętość dystrybucji około 2 l/kg. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z glukuronidacją, demetylacją i hydroksylacją, prowadząc do powstania czynnych metabolitów o działaniu beta-adrenolitycznym i silnych właściwościach przeciwutleniających. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 6 godzin po podaniu doustnym, a klirens osoczowy mieści się w zakresie 500-700 ml/min. Eliminacja odbywa się głównie z żółcią (~60% w ciągu 11 dni), a wydalanie nerkowe stanowi około 16%, z mniej niż 2% leku w postaci niezmienionej.
białko osocza, biodostępność systemowa, choroba wieńcowa, cukrzyca typu 2, CYP1A2, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4, cytochrom P450, demetylacja i hydroksylacja, enancjomer, glikoproteina p, glukuronidacja, hemoglobina glikozylowana, karwedylol, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, krążenie wewnątrzwątrobowe, lipofilność, marskość wątroby, metabolit hydroksyfenolowy, metabolit hydroksykarbazolowy, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, mieszanina racemiczna, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, receptor beta, stężenie w osoczu, test tolerancji glukozy, wrażliwość na insulinę, zespół X
Leksykon substancji czynnych
Tamoksyfen – Właściwości farmakokinetyczne

Tamoksyfen wykazuje dobre wchłanianie z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w surowicy po 4-7 godzinach od podania doustnego. Substancja wiąże się niemal w 100% z albuminami osocza, co wpływa na jej biodostępność i dystrybucję, obejmującą wątrobę, płuca, mózg, trzustkę, skórę oraz tkankę kostną. Okres półtrwania tamoksyfenu wynosi około 7 dni, a jego metabolitu N-demetylotamoksyfenu około 14 dni, co umożliwia stosowanie leku w schemacie raz na dobę. Stan stacjonarny osiągany jest po około 4 tygodniach terapii, przy dawce 40 mg/dobę stężenie w surowicy wynosi około 300 ng/ml. W trakcie przewlekłego leczenia obserwuje się wzmożone krążenie wewnątrzwątrobowe, co sprzyja kumulacji leku.
aktywność antyestrogenowa, aktywność farmakologiczna, biodostępność, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dawkowanie, endoksyfen, farmakokinetyka tamoksyfenu, inhibitor CYP2D6, interakcja lekowa, krążenie wątrobowo-jelitowe, krążenie wewnątrzwątrobowe, kumulacja tkankowa, N-demetylotamoksyfen, okres półtrwania, polimorfizm CYP2D6, procesy farmakokinetyczne, przemiany metaboliczne, stan stacjonarny, stężenie w surowicy, szlaki enzymatyczne, terapia przeciwnowotworowa, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z albuminami, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, wydalanie z kałem
Leksykon substancji czynnych
Sylimaryna – Właściwości farmakokinetyczne

Sylimaryna, z głównym składnikiem aktywnym sylibininą, charakteryzuje się ograniczoną biodostępnością po podaniu doustnym, wynoszącą od 20% do 50%, z istotnymi różnicami zależnymi od postaci farmaceutycznej (np. Sylifar: 20-40%). Po absorpcji sylibinina jest w ponad 80% wydalana z żółcią, a jej stężenie w żółci może być nawet 100-krotnie wyższe niż w osoczu (dane dla preparatu Silimax). W krążeniu występuje głównie w formie sprzężonej z kwasem glukuronowym i siarkowym (do 80%), a około 10% podlega krążeniu wątrobowo-jelitowemu z wychwytem zwrotnym w jelicie. Metabolity sylibininy to glukuronidy i siarczany, które są wydalane z żółcią, a proces metabolizmu może prowadzić do rozprzężenia i uwolnienia toksyn, co jest istotne z punktu widzenia mechanizmu działania leku.
biodostępność, czas półtrwania, glikozyd kwasu glukuronowego, glukuronid, krążenie wątrobowo-jelitowe, krążenie wewnątrzwątrobowe, krwiobieg, kumulacja w organizmie, okres półtrwania wchłaniania, okres półtrwania wydalania, preparat Lagosa, przewód pokarmowy, siarczan, stan równowagi farmakologicznej, stężenie w osoczu, stężenie w żółci, sylibinina, sylimaryna, wychwyt zwrotny, wydalanie z organizmu, wydalanie z żółcią
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Energamma 1000 mcg

Cyjanokobalamina zawarta w leku Energamma (1000 μg) wykazuje farmakokinetykę obejmującą aktywne wchłanianie w jelicie cienkim zależne od czynnika wewnętrznego Castle’a oraz pasywną dyfuzję, która umożliwia absorpcję 1-3% dawki doustnej niezależnie od czynnika. Wysoka dawka 1000 μg zapewnia skuteczne wchłanianie nawet u pacjentów z niedoborem czynnika wewnętrznego, co jest kluczowe w terapii niedokrwistości złośliwej czy po resekcji żołądka. Po absorpcji witamina B12 dystrybuuje się głównie do wątroby (90% zapasów), szpiku kostnego, łożyska oraz mleka kobiecego. Całkowite zasoby witaminy B12 u zdrowych dorosłych wynoszą 3-5 mg, a kliniczne objawy niedoboru pojawiają się zwykle po 3-5 latach niedostatecznej podaży.
beta-globulina, cyjanokobalamina, czynnik wewnętrzny, dyfuzja bierna, erytropoeza, grupa prostetyczna, kobalamina, krążenie wewnątrzwątrobowe, laktoza jednowodna, niedokrwistość złośliwa, nietolerancja cukrów, resekcja żołądka, tabletka drażowana, transkobalamina, transkobalamina II, zaburzenie absorpcji
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ovulastan Forte 0,15 mg + 0,03 mg

Preparat Ovulastan Forte zawiera dezogestrel (0,15 mg) oraz etynyloestradiol (0,03 mg), które po podaniu doustnym wykazują szybkie wchłanianie z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 1,5 godziny. Dezogestrel jest metabolizowany do aktywnego 3-keto-dezogestrelu, którego bezwzględna dostępność biologiczna wynosi 62-81%, a wiązanie z białkami osocza (albumina i SHBG) sięga 95,5-99%. Metabolit ten charakteryzuje się okresem półtrwania około 31 godzin (24-38 godzin) i klirensem osoczowym 5,0-9,5 l/godzinę. Eliminacja następuje przez mocz i kał w stosunku 1,5:1. Stan stacjonarny osiągany jest po 3-13 dniach, z 2-3-krotnym wzrostem stężenia metabolitu w surowicy.
2-hydroksyetynyloestradiol, 2-metoksyetynyloestradiol, 3-keto-dezogestrel, albumina, AUC, cytochrom P-450, dezogestrel, dostępność biologiczna, dystrybucja etynyloestradiolu, efekt pierwszego przejścia, etynyloestradiol, globulina wiążąca hormony płciowe, hydroksylacja, klirens osoczowy, krążenie wewnątrzwątrobowe, metabolizm dezogestrelu, okres półtrwania, Ovulastan Forte, SHBG, sprzęganie przedsystemowe, stan stacjonarny, stężenie maksymalne
Leksykon substancji czynnych
Karbomer – Właściwości farmakokinetyczne

Karbomer, stosowany w preparatach oftalmologicznych takich jak Oftagel (2,5 mg/g) i Vidisic (2 mg/g), charakteryzuje się przedłużonym czasem kontaktu z powierzchnią oka, wynoszącym odpowiednio od 12,5 do 45 minut oraz do 90 minut. Jego duża masa cząsteczkowa i usieciowana struktura ograniczają przenikanie do głębszych tkanek oka, co minimalizuje wchłanianie systemowe – poniżej 1,5% dawki. Badania z użyciem radioaktywnego karbomeru u szczurów wykazały, że 92% substancji jest wydalane z kałem w ciągu 24 godzin, a jedynie śladowe ilości wykrywano w moczu (0,63%) i wydychanym powietrzu (0,75%). Karbomer nie ulega metabolizmowi wątrobowemu, co eliminuje ryzyko kumulacji i interakcji farmakokinetycznych w organizmie.
badanie farmakokinetyczne, badanie kliniczne, chlorek benzalkoniowy, działanie ogólnoustrojowe, karbomer, krążenie wewnątrzwątrobowe, lepkość, masa cząsteczkowa, parametr fizykochemiczny, powierzchnia oka, preparat oftalmologiczny, proces metaboliczny, profil bezpieczeństwa, retencja, rogówka, skuteczność terapeutyczna, struktura cząsteczkowa, tkanka oka, wchłanianie systemowe, właściwość farmakokinetyczna, żel do oczu
Leksykon substancji czynnych
Zieleń indocyjaninowa – Właściwości farmakokinetyczne

Zieleń indocyjaninowa, stosowana w preparacie Verdye (5 mg/ml, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań), charakteryzuje się ograniczoną dystrybucją do objętości krwi oraz brakiem przenikania przez barierę łożyskową, co podkreśla jej bezpieczeństwo u kobiet ciężarnych. Po dożylnym podaniu substancja wiąże się silnie z białkami osocza, głównie z beta-apolipoproteiną B (95% dawki), nie ulega metabolizmowi i jest eliminowana w postaci niezmienionej. Eliminacja przebiega dwufazowo: faza początkowa z okresem półtrwania 3-4 minuty oraz faza wtórna z okresem półtrwania 60-80 minut, zależnym od dawki. Zieleń indocyjaninowa jest wychwytywana niemal wyłącznie przez hepatocyty z maksymalną szybkością transportu około 0,1 mg/min/kg i wydzielana do żółci w formie niezmetabolizowanej i niesprzężonej, osiągając maksymalne stężenie w żółci po 0,5-2 godzinach.
bariera łożyskowa, beta-apolipoproteina B, biotransformacja, chłonka wątrobowa, dysfunkcja wątroby, eliminacja z osocza, komórki miąższowe wątroby, krążenie pozawątrobowe, krążenie wewnątrzwątrobowe, niedrożność dróg żółciowych, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, VERDYE, wiązanie z białkami osocza, wychwyt wątrobowy, zieleń indocyjaninowa