atrofia siatkówki
Atrofia siatkówki to schorzenie okulistyczne charakteryzujące się stopniowym zanikiem komórek siatkówki, co prowadzi do pogorszenia widzenia, a w zaawansowanych przypadkach do ślepoty. Proces ten może obejmować fotoreceptory (pręciki i czopki), komórki zwojowe lub inne elementy strukturalne siatkówki.
Etiologia atrofii siatkówki jest zróżnicowana i obejmuje choroby dziedziczne (np. zwyrodnienie barwnikowe siatkówki, choroba Stargardta), schorzenia naczyniowe (okluzje naczyń siatkówkowych, retinopatia cukrzycowa), procesy zapalne, urazy, jaskrę, wysoką krótkowzroczność oraz zmiany związane z wiekiem. W niektórych przypadkach atrofia może być również następstwem odwarstwienia siatkówki.
Diagnostyka atrofii siatkówki obejmuje badanie dna oka, angiografię fluoresceinową, optyczną koherentną tomografię (OCT), elektroretinografię (ERG) oraz badania genetyczne w przypadkach podejrzenia tła dziedzicznego. Obraz kliniczny charakteryzuje się ścieńczeniem siatkówki, zmianami pigmentacyjnymi, redukcją unaczynienia oraz zaburzeniami w badaniach funkcjonalnych.
Leczenie atrofii siatkówki jest głównie objawowe i wspierające, ukierunkowane na spowolnienie progresji choroby. W przypadkach uwarunkowanych genetycznie rozwijane są terapie genowe, a dla form zwyrodnieniowych badane są metody wykorzystujące komórki macierzyste. Istotną rolę odgrywa również rehabilitacja wzrokowa i zapewnienie pomocy optycznych poprawiających funkcjonowanie pacjentów z upośledzeniem widzenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Moxifloxacin Aurovitas 400 mg
Badania przedkliniczne moksyfloksacyny wykazały wpływ na układ krwiotwórczy szczurów i małp, objawiający się niewielkim zmniejszeniem liczby erytrocytów i płytek krwi przy wysokich dawkach. Zaobserwowano również hepatotoksyczność (wzrost aktywności enzymów wątrobowych, zwyrodnienie wodniczkowe) oraz neurotoksyczność (drgawki u małp) po długotrwałym lub wysokodawkowym leczeniu. Lek wykazuje właściwości genotoksyczne in vitro, związane z hamowaniem gyrazy bakteryjnej i topoizomerazy II, jednak testy in vivo nie potwierdziły genotoksyczności, co zapewnia margines bezpieczeństwa przy dawkach terapeutycznych. Nie stwierdzono działania karcinogennego ani fototoksycznego, co odróżnia moksyfloksacynę od innych chinolonów. Wysokie dawki (>90 mg/kg p.o. u psów, stężenia >16 mg/l) powodowały wydłużenie odstępu QT, a bardzo wysokie dawki dożylne (>300 mg/kg, stężenia ≥200 mg/l) wywoływały przemijające komorowe zaburzenia rytmu serca bez zagrożenia życia.
atrofia siatkówki, chrząstka stawowa, działanie teratogenne, elektroretinogram, erytrocyty, fototoksyczność, gyraza bakteryjna, hepatotoksyczność, łożysko, moksyfloksacyna, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, poronienie, prąd potasowy, topoizomeraza II, układ krwiotwórczy, wady rozwojowe, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Moxifloxacin MSN 400 mg
Badania przedkliniczne moksyfloksacyny wykazały wpływ na układ krwiotwórczy (zmniejszenie erytrocytów i płytek krwi) oraz hepatotoksyczność (zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i zwyrodnienie wodniczkowe hepatocytów) u szczurów, małp i psów, przy czym neurotoksyczność (drgawki) zaobserwowano u małp. Toksyczność ta występowała jedynie przy wysokich dawkach lub długotrwałym leczeniu, co wskazuje na korzystny margines bezpieczeństwa klinicznego. Mimo wykazania genotoksyczności in vitro, testy in vivo nie potwierdziły tego efektu nawet przy bardzo dużych dawkach, a badania inicjacja-promocja nie wykazały potencjału karcinogennego. W odróżnieniu od innych chinolonów, moksyfloksacyna nie wykazuje właściwości fototoksycznych ani fotogenotoksycznych. W zakresie kardiotoksyczności, doustne dawki >90 mg/kg (stężenia w osoczu >16 mg/l) wydłużały odstęp QT u psów, jednak bez arytmii; zaburzenia rytmu pojawiały się dopiero po dożylnych dawkach 50-krotnie przekraczających dawkę terapeutyczną (stężenie 200 mg/l), były przemijające i nie zagrażały życiu.
atrofia siatkówki, elektroretinogram, enzym wątrobowy, erytrocyt, fototoksyczność, gyraza bakteryjna, hepatotoksyczność, komorowe zaburzenia rytmu, moksyfloksacyna, neurotoksyczność, płytka krwi, potencjał karcinogenny, teratogenność, toksyczność matczyna, topoizomeraza II, układ krwiotwórczy, uszkodzenie chrząstki, wydłużenie odstępu QT - Leksykon substancji czynnych
Moksyfloksacyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Moksyfloksacyna wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach nieklinicznych, przy czym działania toksyczne pojawiają się jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalne stężenia terapeutyczne u ludzi. W modelach zwierzęcych zaobserwowano niewielkie zmniejszenie liczby erytrocytów i płytek krwi, hepatotoksyczność (wzrost aktywności enzymów wątrobowych, zwyrodnienie wodniczkowe) oraz objawy neurotoksyczne (drgawki u małp) przy wysokich dawkach lub długotrwałym leczeniu. W badaniach in vitro wykazano genotoksyczność, jednak badania in vivo nie potwierdziły tych efektów nawet przy bardzo dużych dawkach, co wskazuje na zachowanie marginesu bezpieczeństwa przy dawkach terapeutycznych. Nie stwierdzono działania rakotwórczego ani fototoksycznego, co wyróżnia moksyfloksacynę spośród innych chinolonów. W zakresie kardiotoksyczności, doustne dawki powyżej 90 mg/kg u psów (stężenia w osoczu >16 mg/l) powodowały wydłużenie odstępu QT bez arytmii, natomiast dożylne dawki ≥300 mg/kg (stężenia ≥200 mg/l) wywoływały przemijające komorowe zaburzenia rytmu serca. Wydłużenie QT zależało od szybkości infuzji, nie obserwowano go przy dawce 30 mg/kg podawanej przez 60 minut.
atrofia siatkówki, chinolon, drgawki, działanie fototoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, elektroretinogram, enzymy wątrobowe, erytrocyty, fotokancerogenność, fotomutagenność, gałka oczna, genotoksyczność, gyraza bakteryjna, hepatotoksyczność, margines bezpieczeństwa, mięsień sercowy, moksyfloksacyna, ośrodkowy układ nerwowy, płytki krwi, prąd potasowy, spontaniczna aktywność, staw maziówkowy, szybkość infuzji, tkanka chrzęstna, tkanka miękka, toksyczność u samic, topoizomeraza II, układ krwiotwórczy, uszkodzenie chrząstki, wady rozwojowe kręgów, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia płodności, zaburzenia rytmu serca, zmiany zapalne, zwyrodnienie wodniczkowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kimoks 400 mg
Przedkliniczne badania moksyfloksacyny wykazały, że lek może powodować niewielkie zmniejszenie liczby erytrocytów i płytek krwi u szczurów i małp przy wysokich dawkach. Zaobserwowano również hepatotoksyczność u szczurów, małp i psów, objawiającą się wzrostem aktywności enzymów wątrobowych oraz zwyrodnieniem wodniczkowym hepatocytów. U małp stwierdzono neurotoksyczność w postaci drgawek, występującą przy wysokich dawkach lub długotrwałym leczeniu. W zakresie kardiotoksyczności, doustne dawki powyżej 90 mg/kg mc. u psów powodowały wydłużenie odstępu QT bez zaburzeń rytmu, natomiast dożylne dawki >300 mg/kg mc. indukowały przemijające komorowe zaburzenia rytmu serca. Toksyczność stawowa u szczeniąt pojawiała się przy dawkach 4-krotnie przekraczających maksymalną dawkę terapeutyczną 400 mg (przy masie ciała 50 kg), a toksyczność oczna u psów przy dawkach ≥60 mg/kg mc. skutkowała zmianami w elektroretinogramie i sporadyczną atrofią siatkówki. Badania genotoksyczności wykazały działanie in vitro, jednak testy in vivo nie potwierdziły genotoksyczności, co zapewnia margines bezpieczeństwa dla dawek terapeutycznych u ludzi.
atrofia siatkówki, badanie przedkliniczne, chinolon, działanie niepożądane, działanie teratogenne, elektroretinogram, enzym wątrobowy, erytrocyt, fotokarcinogenność, fotomutagenność, fotoreaktywność, fototoksyczność, genotoksyczność, gyraza bakteryjna, hepatotoksyczność, komorowe zaburzenia rytmu, moksyfloksacyna, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, płytka krwi, stężenie terapeutyczne, szybka składowa późnego prądu potasowego, topoizomeraza II, układ krwiotwórczy, wady rozwojowe kręgów, właściwości karcinogenne, zwyrodnienie wodniczkowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Moxinea 400 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne moksyfloksacyny wykazały wpływ na układ krwiotwórczy (zmniejszenie erytrocytów i płytek krwi) oraz hepatotoksyczność (wzrost enzymów wątrobowych, zwyrodnienie wodniczkowe) u szczurów, małp i psów, jednak objawy te pojawiały się jedynie przy dużych dawkach lub długotrwałym stosowaniu. Wysokie dawki indukowały również neurotoksyczność u małp (drgawki). Genotoksyczność obserwowano in vitro, związana z oddziaływaniem na gyrazę bakteryjną i topoizomerazę II, lecz testy in vivo nie potwierdziły działania genotoksycznego, co wskazuje na bezpieczny margines terapeutyczny. Badania karcynogenności na szczurach nie wykazały działania rakotwórczego. W odróżnieniu od innych chinolonów, moksyfloksacyna nie wykazuje fototoksyczności ani fotogenotoksyczności. W zakresie kardiotoksyczności, doustne dawki >90 mg/kg (stężenia w osoczu >16 mg/l) wydłużały odstęp QT bez arytmii, natomiast dożylne dawki >300 mg/kg (stężenia ≥200 mg/l) indukowały przemijające komorowe zaburzenia rytmu serca.
atrofia siatkówki, chinolon, drgawki, działanie fotomutagenne, działanie fotorakotwórcze, działanie fototoksyczne, działanie hepatotoksyczne, działanie teratogenne, elektroretinogram, enzym wątrobowy, erytrocyt, gyraza bakteryjna, komorowe zaburzenia rytmu serca, moksyfloksacyna, neurotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, płytka krwi, szybka składowa późnego prądu potasowego, topoizomeraza II, układ krwiotwórczy, uszkodzenie chrząstki, właściwość fototoksyczna, właściwości genotoksyczne, wydłużenie odstępu QT - Leksykon substancji czynnych
Chlorochina – Działania niepożądane
Chlorochina, substancja czynna w preparacie Arechin (250 mg tabletki), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących liczne układy i narządy. W zakresie hematologicznym obserwuje się poważne powikłania, takie jak niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza, leukopenia, trombocytopenia oraz neutropenia, z nieznaną częstością występowania, a także ryzyko hemolizy u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD). Reakcje nadwrażliwości, w tym alergiczne i anafilaktyczne, mogą manifestować się pokrzywką, obrzękiem naczynioruchowym i trudnościami w oddychaniu. W obszarze neuropsychiatrycznym chlorochina często wywołuje bezsenność (≥1/10) i depresję (≥1/100 do <1/10), a rzadziej lęk, pobudzenie, splątanie, omamy, majaczenie oraz z nieznaną częstością zachowania samobójcze i psychozę. Neurotoksyczność obejmuje także drgawki i napady padaczkowe. Szczególnie istotne jest ryzyko retinopatii chlorochinowej, prowadzącej do nieodwracalnej utraty wzroku, z objawami dotyczącymi ciałka rzęskowego, rogówki i siatkówki, nasilającymi się wraz z dawką kumulacyjną i czasem terapii.
agranulocytoza, atrofia siatkówki, bezsenność, blok przedsionkowo-komorowy, ciałko rzęskowe, depresja, głuchota nerwowa, hemoliza, hipoglikemia, jadłowstręt, kardiomiopatia, leukopenia, liszaj płaski, łuszczyca, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miopatia, myśli samobójcze, nadwrażliwość na światło, nagłe zatrzymanie krążenia, napady padaczkowe, neuromiopatia, neutropenia, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk siatkówki, pancytopenia, pobudzenie psychoruchowe, poszerzenie zespołu QRS, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, szpik kostny, szumy uszne, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia akomodacji, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zmętnienie rogówki - Leksykon substancji czynnych
Fotemustyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fotemustyna, substancja czynna leku Mustophoran, wykazuje istotne działania toksyczne w badaniach przedklinicznych, zwłaszcza na narząd wzroku, gdzie u szczurów stwierdzono atrofię siatkówki, a u małp odwarstwienie siatkówki przy stężeniach w osoczu zbliżonych do tych u ludzi stosujących dawki terapeutyczne dożylne. Ponadto, fotemustyna wykazuje silne właściwości genotoksyczne, potwierdzone mutagennością w testach na Salmonella typhimurium i Escherichia coli, klastogennością w teście mikrojądrowym u myszy oraz w hodowlach limfocytów ludzkich in vitro, a także działanie transformujące na komórkach embrionalnych chomika syryjskiego i linii BALB/3T3. Ze względu na te właściwości, standardowe badania reprodukcyjne nie zostały przeprowadzone, jednak na podstawie danych dotyczących innych nitrozomoczników zaleca się unikanie stosowania fotemustyny u kobiet w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, oraz u kobiet w wieku rozrodczym, chyba że korzyści terapeutyczne przewyższają ryzyko dla płodu.
atrofia jąder, atrofia siatkówki, azoospermia, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, fotemustyna, genotoksyczność, mutacja wsteczna, odwarstwienie siatkówki, pochodna nitrozomocznika, test mikrojądrowy, transformacja komórkowa, właściwości klastogenne, właściwości mutagenne, zaburzenia płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Moloxin 400 mg
Moksyfloksacyna, substancja czynna leku Moloxin, wykazuje w badaniach przedklinicznych wpływ na różne układy narządowe, jednak objawy toksyczności pojawiają się głównie przy wysokich dawkach lub długotrwałym stosowaniu. W układzie krwiotwórczym obserwowano niewielkie zmniejszenie liczby erytrocytów i płytek krwi u szczurów i małp. Hepatotoksyczność manifestowała się wzrostem aktywności enzymów wątrobowych oraz zwyrodnieniem wodniczkowym u szczurów, małp i psów. W ośrodkowym układzie nerwowym u małp odnotowano drgawki. W zakresie kardiotoksyczności, doustne dawki powyżej 90 mg/kg mc. u psów powodowały wydłużenie odstępu QT bez zaburzeń rytmu, natomiast dożylne dawki >300 mg/kg mc. (stężenie 200 mg/l) wywołały przemijające komorowe zaburzenia rytmu. Toksyczność stawów u szczeniąt pojawiała się przy dawkach 4-krotnie wyższych niż maksymalna dawka terapeutyczna 400 mg (przy masie 50 kg). Wysokie dawki (≥60 mg/kg mc.) u psów powodowały zmiany w elektroretinogramie i sporadycznie atrofię siatkówki.
atrofia siatkówki, chinolon, chrząstka stawowa, działanie teratogenne, działanie toksyczne, elektroretinogram, enzymy wątrobowe, fotogenotoksyczność, fototoksyczność, genotoksyczność, gyraza bakteryjna, hepatotoksyczność, komorowe zaburzenia rytmu, mięsień sercowy, moksyfloksacyna, narząd wzroku, ośrodkowy układ nerwowy, prąd potasowy, spontaniczna aktywność, topoizomeraza II, układ krwiotwórczy, układ sercowo-naczyniowy, utrata ciąży, wady rozwojowe kręgów, wydłużenie odstępu QT, zwyrodnienie wodniczkowe