aktywny metabolit klopidogrelu
Aktywny metabolit klopidogrelu to związek chemiczny powstający w wyniku metabolizmu klopidogrelu w wątrobie. Klopidogrel jest prolekiem, co oznacza, że po podaniu doustnym musi zostać przekształcony w organizmie do aktywnej formy, aby wywołać działanie przeciwpłytkowe.
Transformacja klopidogrelu do aktywnego metabolitu zachodzi dwuetapowo przy udziale enzymów cytochromu P450, głównie CYP2C19, CYP3A4 i CYP2B6. Aktywny metabolit (pochodna tiolowa) nieodwracalnie wiąże się z receptorem płytkowym P2Y12, blokując indukowane przez ADP agregację płytek krwi, co prowadzi do zahamowania ich aktywacji i agregacji.
Efektywność terapeutyczna klopidogrelu jest silnie zależna od zdolności organizmu do wytworzenia odpowiedniej ilości aktywnego metabolitu. Polimorfizmy genetyczne enzymów CYP, szczególnie CYP2C19, mogą znacząco wpływać na skuteczność leku. Pacjenci z wariantami genetycznymi o obniżonej aktywności enzymatycznej (tzw. wolni metabolizerzy) wytwarzają mniej aktywnego metabolitu, co skutkuje słabszym efektem przeciwpłytkowym i potencjalnie wyższym ryzykiem zdarzeń zakrzepowych.
W praktyce klinicznej monitorowanie aktywnego metabolitu klopidogrelu nie jest rutynowo stosowane. Zamiast tego ocenia się odpowiedź płytek krwi na lek za pomocą testów funkcji płytek lub rozważa się alternatywne leczenie przeciwpłytkowe u pacjentów z podejrzeniem oporności na klopidogrel.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Clopidogrel Bluefish 75 mg
Klopidogrel w dawce 75 mg charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie niezmienionego leku w osoczu około 2,2-2,5 ng/ml po 45 minutach. Lek podlega intensywnemu metabolizmowi w wątrobie, głównie przez izoenzymy CYP2C19, CYP1A2, CYP2B6 i CYP3A4, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu tiolowego odpowiedzialnego za hamowanie agregacji płytek. Okres półtrwania niezmienionego klopidogrelu wynosi około 6 godzin, a głównego nieaktywnego metabolitu 8 godzin. Eliminacja odbywa się w równym stopniu przez nerki (50%) i przewód pokarmowy (46%). Skuteczność leku jest silnie zależna od aktywności enzymu CYP2C19, co determinuje różnice w ekspozycji na aktywny metabolit i działaniu przeciwpłytkowym u pacjentów z różnym genotypem CYP2C19.
aktywny metabolit klopidogrelu, allel CYP2C19, biotransformacja, ciężka choroba nerek, ciężka choroba wątroby, CYP1A2, CYP2B6, CYP2C19, CYP3A4, działanie przeciwpłytkowe, farmakogenetyka, farmakokinetyka klopidogrelu, hamowanie agregacji płytek, hydroliza przez esterazy, inhibicja agregacji płytek, intensywny metabolizm, izoenzymy cytochromu P450, klirens kreatyniny, okres półtrwania, pochodna tiolowa klopidogrelu, polimorfizm genetyczny, receptory płytek krwi, słaby metabolizm, średni metabolizm, szybkie wchłanianie, wiązanie z białkami osocza, zakrzepica w stencie, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Trombex 75 mg
Klopidogrel, będący inhibitorem agregacji płytek krwi z grupy B01AC04, jest prolekiem wymagającym aktywacji przez enzymy cytochromu CYP450 do aktywnego metabolitu, który nieodwracalnie blokuje receptor P2Y12 na płytkach, hamując ich agregację. Działanie przeciwpłytkowe rozwija się już po pierwszym dniu stosowania dawki 75 mg/dobę, osiągając 40-60% hamowania aktywności płytek między 3. a 7. dniem terapii. Po odstawieniu leku funkcja płytek powraca w ciągu około 5 dni. Skuteczność klopidogrelu potwierdzono w licznych badaniach klinicznych, takich jak CAPRIE, CURE, CLARITY, COMMIT, POINT, ACTIVE-A, CURRENT-OASIS-7, ARMYDA-6 MI, HORIZONS-AMI, CREDO, TOPIC i TROPICAL-ACS, obejmujących ponad 100 000 pacjentów z różnymi postaciami chorób niedokrwiennych serca i naczyń. W badaniu CAPRIE klopidogrel w dawce 75 mg/dobę wykazał 8,7% względne zmniejszenie ryzyka incydentów niedokrwiennych w porównaniu do ASA 325 mg/dobę (p=0,045), ze szczególną korzyścią u pacjentów z chorobą tętnic obwodowych (RRR=23,7%, p=0,003). W badaniu CURE, u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym bez uniesienia ST, klopidogrel (300 mg nasycająco, potem 75 mg/dobę) w skojarzeniu z ASA zmniejszył ryzyko złożonego punktu końcowego o 20% (p=0,00009).
agregacja płytek krwi, aktywny metabolit klopidogrelu, badanie CAPRIE, badanie czynności płytek krwi, choroba tętnic obwodowych, cytochrom CYP450, czas krwawienia, difosforan adenozyny, działanie teratogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, hamowanie agregacji płytek, inhibitor agregacji płytek krwi, kompleks glikoprotein GPIIb/IIIa, leczenie trombolityczne, lek fibrynolityczny, niestabilna dławica piersiowa, ostry zespół wieńcowy, polimorfizm genetyczny, prolek, przezskórna angioplastyka naczyń wieńcowych, przezskórna interwencja wieńcowa, receptor płytkowy P2Y12, udar niedokrwienny, wieńcowy przeszczep omijający, wysoka reaktywność płytek, zakrzepica w przebiegu miażdżycy, zakrzepica w stencie, zapalenie błony śluzowej żołądka, zawał mięśnia sercowego, zawał mięśnia sercowego bez załamka Q, zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST - Leksykon leków
Interakcje leku – Plavocorin 75 mg
Klopidogrel, będący inhibitorem receptora P2Y12, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z innymi lekami, które mogą wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna) ze względu na wysokie ryzyko krwawień, mimo braku wpływu na INR. Interakcje z inhibitorami glikoprotein IIb/IIIa, heparyną, kwasem acetylosalicylowym (ASA) oraz lekami trombolitycznymi również zwiększają ryzyko powikłań krwotocznych i wymagają ostrożności. W przypadku NLPZ, zwłaszcza naproksenu, obserwuje się zwiększoną utajoną utratę krwi z przewodu pokarmowego, co wymaga monitorowania pacjentów z ryzykiem gastropatii. SSRI mogą nasilać ryzyko krwawień poprzez wpływ na aktywację płytek, a jednoczesne stosowanie z klopidogrelem wymaga zachowania ostrożności. Ponadto, klopidogrel metabolizowany jest częściowo przez CYP2C19, co powoduje istotne interakcje z inhibitorami (np. omeprazol, ezomeprazol) i induktorami (np. ryfampicyna) tego enzymu, wpływając na stężenie aktywnego metabolitu i skuteczność leku. Zaleca się unikanie stosowania omeprazolu i ezomeprazolu z klopidogrelem ze względu na zmniejszenie działania przeciwpłytkowego o 21-39% oraz ryzyko zmniejszenia skuteczności terapii.
agregacja płytek, agregacja płytek indukowana ADP, aktywny metabolit klopidogrelu, antagonista wapnia, CYP2C19, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie antyagregacyjne, działanie przeciwpłytkowe, hemostaza, induktor CYP2C19, inhibitor CYP2C19, inhibitor glikoproteiny IIb/IIIa, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor pompy protonowej, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwretrowirusowe, lek opioidowy, lek przeciwgrzybiczny, lek trombolityczny, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostry zespół wieńcowy, ryzyko krwawienia, schemat leczenia przeciwretrowirusowego, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, substrat CYP2C8, zakrzepica w przebiegu miażdżycy - Leksykon leków
Interakcje leku – Esomeprazol Accord 40 mg
Esomeprazol, jako silny inhibitor pompy protonowej, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez podwyższenie pH żołądkowego oraz hamowanie enzymu CYP2C19. Istotne klinicznie są interakcje z inhibitorami proteazy HIV, gdzie jednoczesne stosowanie z atazanawirem jest niezalecane, a z nelfinawirem przeciwwskazane ze względu na znaczące obniżenie ich stężeń w surowicy. Sakwinawir podawany z esomeprazolem i rytonawirem wykazuje wzrost stężenia o 80-100%. Esomeprazol zmniejsza wchłanianie leków takich jak ketokonazol, itrakonazol i erlotynib, a zwiększa biodostępność digoksyny o 10-30%, co wymaga monitorowania jej stężenia, zwłaszcza u osób starszych. Ponadto, esomeprazol hamuje CYP2C19, co prowadzi do zmniejszenia klirensu diazepamu o 45% i wzrostu stężenia fenytoiny o 13%, a także zwiększa ekspozycję na worykonazol (Cmax +15%, AUC +41%) i cylostazol (Cmax +18%, AUC +26%).
agregacja płytek, aktywny metabolit klopidogrelu, amprenawir, atazanawir, biodostępność digoksyny, cylostazol, CYP2C19, cytalopram, cyzapryd, darunawir, diazepam, digoksyna, erlotynib, fenytoina, imipramina, induktor CYP2C19, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, klirens kreatyniny, klomipramina, klopidogrel, lopinawir, metotreksat, nelfinawir, pH żołądkowe, pochodna kumaryny, ryfampicyna, sakwinawir, takrolimus, warfaryna, worykonazol, zaburzenie czynności wątroby, ziele dziurawca, zwiększenie INR - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Agregex 75 mg
Klopidogrel, podawany doustnie w dawce 75 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z osiągnięciem maksymalnego stężenia niezmienionego leku w osoczu (Cmax) około 2,2-2,5 ng/ml po 45 minutach. Wchłanianie wynosi co najmniej 50%. Lek wykazuje wysokie, odwracalne wiązanie z białkami osocza (98% dla klopidogrelu i 94% dla głównego metabolitu). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem esteraz (produkujących nieaktywny kwas karboksylowy, stanowiący 85% metabolitów) oraz cytochromu P450, zwłaszcza izoenzymu CYP2C19, który odpowiada za powstanie aktywnego metabolitu tiolowego hamującego agregację płytek. Po dawce nasycającej 300 mg Cmax aktywnego metabolitu jest dwukrotnie wyższe niż po dawce podtrzymującej 75 mg. Eliminacja odbywa się z moczem (50%) i kałem (46%), a okres półtrwania klopidogrelu wynosi około 6 godzin, a głównego metabolitu około 8 godzin.
2-okso-klopidogrel, agregacja płytek krwi, aktywny metabolit klopidogrelu, allele CYP2C19, biotransformacja leku, CYP2C19, cytochrom P450, dawka nasycająca, dawka podtrzymująca, dystrybucja leku, eliminacja leku, farmakogenetyka, farmakokinetyka klopidogrelu, hamowanie agregacji płytek, klirens kreatyniny, klopidogrel, metabolizm leku, okres półtrwania, pochodna kwasu karboksylowego, pochodna tiolowa klopidogrelu, polimorfizm genetyczny, powinowactwo do białek osocza, słaby metabolizm, stężenie maksymalne, substancja czynna, szlak estrazy, szybki metabolizm, tabletki powlekane, udar mózgu, wariant alleliczny, wchłanianie leku, zakrzepica w stencie, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Esomeprazole Genoptim 40 mg
Ezomeprazol, silny inhibitor pompy protonowej metabolizowany głównie przez CYP2C19, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Zmiana pH żołądka oraz hamowanie CYP2C19 wpływają na biodostępność leków takich jak inhibitory proteaz HIV (np. atazanawir, nelfinawir – zmniejszenie stężeń, sakwinawir – wzrost stężenia o 80-100%), metotreksat (zwiększenie stężenia, szczególnie przy dużych dawkach), takrolimus (zwiększenie stężenia, wymaga monitorowania), digoksyna (wzrost biodostępności o 10-30%), ketokonazol, itrakonazol i erlotynib (zmniejszenie wchłaniania). Ponadto ezomeprazol hamuje CYP2C19, co prowadzi do zwiększenia stężeń leków takich jak diazepam (zmniejszenie klirensu o 45%), fenytoina (wzrost stężenia o 13%), cylostazol (wzrost Cmax o 18% i AUC o 26%), cyzapryd (wzrost AUC o 32%, wydłużenie t1/2 o 31%) oraz potencjalnie warfaryna (ryzyko wzrostu INR). Interakcja z klopidogrelem skutkuje obniżeniem ekspozycji na aktywny metabolit o 40% i zmniejszeniem działania przeciwpłytkowego, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania.
agregacja płytek, aktywny metabolit klopidogrelu, amoksycylina, atazanawir i nelfinawir, biodostępność digoksyny, chinidyna, choroba wrzodowa, choroba wrzodowa żołądka, cylostazol, cyzapryd, diazepam, działanie niepożądane, ekspozycja na ezomeprazol, erlotynib, fenytoina, immunosupresant, induktor CYP2C19, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, itrakonazol, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, klarytromycyna, klirens diazepamu, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek cytostatyczny, lek przeciwgrzybiczny, metotreksat, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, naproksen, odstęp QTc, parametr farmakokinetyczny, pochodna kumaryny, refluksowe zapalenie przełyku, rofekoksyb, ryfampicyna, sakwinawir, supresja wydzielania kwasu solnego, takrolimus, toksyczność digoksyny, układ enzymatyczny CYP2C19, warfaryna, worykonazol, współczynnik INR, zakażenie HIV, zapalenie przełyku, ziele dziurawca - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Clopidogrel Ranbaxy 75 mg
Klopidogrel w dawce 75 mg charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie niezmienionego leku w osoczu około 2,2-2,5 ng/ml w czasie około 45 minut (Tmax). Biodostępność wynosi co najmniej 50%, a lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (98%). Metabolizm klopidogrelu odbywa się głównie w wątrobie dwoma szlakami: hydrolizą do nieaktywnego kwasu karboksylowego (85% metabolitów) oraz przez izoenzymy cytochromu P450, przede wszystkim CYP2C19, do aktywnego metabolitu tiolowego odpowiedzialnego za hamowanie agregacji płytek. Okres półtrwania klopidogrelu wynosi około 6 godzin, a głównego metabolitu nieaktywnego 8 godzin. Genotyp CYP2C19 istotnie wpływa na farmakokinetykę i działanie przeciwpłytkowe klopidogrelu, przy czym osoby ze słabym metabolizmem (posiadające dwa nieczynne allele CYP2C19*2 lub *3) wykazują zmniejszoną ekspozycję na aktywny metabolit o 63-71% oraz osłabione hamowanie agregacji płytek (IPA 24-37% po 5 dniach terapii standardową dawką 75 mg). Wyższe dawki (600 mg/150 mg) mogą częściowo kompensować ten efekt u osób ze słabym metabolizmem, jednak optymalny schemat dawkowania nie został ustalony klinicznie.
2-okso-klopidogrel, agregacja płytek indukowana ADP, aktywny metabolit klopidogrelu, allele CYP2C19, ciężka choroba nerek, Clopidogrel Ranbaxy, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego, dawka nasycająca, dawka podtrzymująca, działanie przeciwpłytkowe, farmakodynamika, farmakogenetyka, farmakokinetyka, genotyp CYP2C19, hamowanie agregacji płytek, klirens kreatyniny, klopidogrel, metabolit tiolowy, okres półtrwania, słaby metabolizm, stężenie maksymalne, test genetyczny, wiązanie z białkami osocza, wodorosiarczan klopidogrelu, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica w stencie, zawał mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Klopidogrel – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Klopidogrel, jako lek przeciwpłytkowy, niesie ryzyko wystąpienia krwawień oraz hematologicznych działań niepożądanych, w tym rzadkich, ale poważnych stanów jak zakrzepowa plamica małopłytkowa (TTP) czy nabyta hemofilia. W trakcie terapii należy monitorować pacjentów pod kątem objawów krwawienia, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia oraz po zabiegach inwazyjnych. Zaleca się przerwanie leczenia na 7 dni przed planowanym zabiegiem chirurgicznym. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów stosujących jednocześnie ASA, heparynę, inhibitory glikoprotein IIb/IIIa, NLPZ, SSRI, silne induktory CYP2C19 oraz u osób z chorobami predysponującymi do krwawień, np. z przewodu pokarmowego lub wewnątrzgałkowych. Nie zaleca się stosowania dawki nasycającej 600 mg u pacjentów ≥75 lat z ostrym zespołem wieńcowym bez uniesienia ST ze względu na zwiększone ryzyko krwawienia.
aktywny metabolit klopidogrelu, cytochrom P450 2C19, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie niepożądane, działanie przeciwpłytkowe, endarterektomia tętnic szyjnych, hemofilia nabyta, heparyna, induktor cytochromu CYP2C19, inhibitor COX-2, inhibitor glikoprotein IIb/IIIa, klopidogrel, krwotok wewnątrzczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie trombolityczne, lek przeciwpłytkowy, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, monoterapia klopidogrelem, morfologia krwi, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, pentoksyfilina, plazmafereza, podwójne leczenie przeciwpłytkowe, potrójna terapia przeciwpłytkowa, przemijający atak niedokrwienny, reakcja krzyżowa, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tienopirydyna, trombektomia wewnątrznaczyniowa, trombocytopenia, tromboplastyna po aktywacji, udar niedokrwienny, zakrzepowa plamica małopłytkowa - Leksykon leków
Interakcje leku – Prenome 10 mg
Omeprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wpływa na farmakokinetykę wielu leków poprzez zmianę pH żołądka oraz hamowanie enzymu CYP2C19, co prowadzi do istotnych klinicznie interakcji. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania omeprazolu z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HIV, takimi jak nelfinawir (zmniejszenie ekspozycji o 40% i metabolitu M8 o 75%) oraz atazanawir (zmniejszenie ekspozycji o 75% przy dawce omeprazolu 40 mg/dobę). Omeprazol znacząco obniża biodostępność leków przeciwgrzybiczych azolowych (pozakonazol, ketokonazol, itrakonazol) oraz przeciwnowotworowego erlotynibu, co może prowadzić do zmniejszenia ich skuteczności terapeutycznej. Ponadto, omeprazol zwiększa stężenia leków metabolizowanych przez CYP2C19, takich jak cylostazol (wzrost Cmax o 18% i AUC o 26%), fenytoina (wymaga monitorowania stężenia), warfaryna (możliwe nasilenie działania przeciwzakrzepowego) oraz takrolimus (wymagana kontrola stężenia i funkcji nerek). Interakcje z klopidogrelem są szczególnie istotne – omeprazol w dawce 80 mg/dobę zmniejsza stężenie aktywnego metabolitu o 46% i hamowanie agregacji płytek o 16%, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania.
aktywny metabolit klopidogrelu, antagonista witaminy K, atazanawir, biodostępność, biodostępność digoksyny, błona śluzowa żołądka, cylostazol, diazepam, digoksyna, działanie przeciwzakrzepowe, enzym cytochromu P450, farmakokinetyka omeprazolu, fenytoina, hamowanie agregacji płytek, indukcja metabolizmu, induktor CYP2C19, inhibitor CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, itrakonazol, izoenzym CYP2C19, ketokonazol, klarytromycyna, klirens kreatyniny, klopidogrel, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwwirusowy, metotreksat, monitorowanie stężenia fenytoiny, omeprazol, pH treści żołądkowej, pH żołądka, pozakonazol, ryfampicyna, rytonawir, sakwinawir, takrolimus, warfaryna, worykonazol