olbrzymia torbiel naskórkowa
Olbrzymia torbiel naskórkowa (epidermalna) to łagodna zmiana skórna o znacznych rozmiarach, wywodząca się z komórek naskórka. Powstaje najczęściej w wyniku inwaginacji naskórka do głębszych warstw skóry właściwej lub tkanki podskórnej. Torbiele te są wypełnione masą keratynową o konsystencji serowatej i charakterystycznym nieprzyjemnym zapachu.
Lokalizacja olbrzymich torbieli naskórkowych obejmuje najczęściej okolice bogate w gruczoły łojowe, takie jak twarz, szyja, tułów oraz okolica krzyżowa. Zmiany te rozwijają się powoli, bezboleśnie, mogąc osiągać znaczne rozmiary (nawet kilka centymetrów średnicy). Torbiele olbrzymie mogą powodować dolegliwości związane z uciskiem na okoliczne struktury oraz stanowić problem estetyczny.
Diagnostyka olbrzymich torbieli naskórkowych opiera się głównie na badaniu klinicznym, jednak w przypadku zmian nietypowych lub zlokalizowanych głęboko konieczne bywa wykonanie badań obrazowych (USG, MRI) oraz histopatologicznych. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić torbiele łojowe, włókniakomięsaki, tłuszczaki oraz inne guzy tkanek miękkich.
Leczenie olbrzymich torbieli naskórkowych jest chirurgiczne i polega na całkowitym wycięciu zmiany wraz z torebką, co zapobiega nawrotom. W przypadku zmian zapalnych lub zainfekowanych może być konieczne wcześniejsze zastosowanie antybiotykoterapii. Powikłaniami nieleczonych torbieli mogą być infekcje, stany zapalne, a w rzadkich przypadkach transformacja nowotworowa do raka kolczystokomórkowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Torbiel naskórkowa – Epidemiologia
Torbiele naskórkowe, najczęstszy typ torbieli skórnych, dotyczą około 1 na 1000 osób rocznie i występują u co najmniej 20% dorosłych, z wyraźną przewagą u mężczyzn (stosunek 2:1) oraz nasileniem w wieku 20-40 lat. Lokalizują się głównie na twarzy, owłosionej skórze głowy, szyi, klatce piersiowej i górnej części pleców. Czynniki predysponujące obejmują stany zapalne mieszków włosowych, trądzik pospolity, przewlekłe uszkodzenia słoneczne, a także zespoły genetyczne takie jak zespół Gardnera czy pachyonychia congenita typu 2. Olbrzymie torbiele (≥5 cm) występują rzadko, częściej u mężczyzn (84,2%, stosunek 5,3:1), z dominacją w piątej dekadzie życia i lokalizacją na tylnej stronie ciała. Transformacja złośliwa jest rzadka (~1%), najczęściej do raka kolczystokomórkowego (70%) lub podstawnokomórkowego (10%). Diagnostyka obrazowa (USG, TK, MRI) wspomaga różnicowanie zmian, przy czym torbiele wykazują charakterystyczne cechy echograficzne, a guzy nowotworowe cechują się nieregularnością i zwiększonym unaczynieniem w dopplerowskim badaniu.
akromegalia, badanie dopplerowskie, biopsja, cyklosporyna, nabłoniak znamionowy podstawnokomórkowy, National Ambulatory Medical Care Survey, ocena histopatologiczna, olbrzymia torbiel naskórkowa, Pachyonychia congenita, predylekcja płciowa, przewlekły stan zapalny, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, torbiel epidermoidalna, torbiel naskórkowa, torbiel włosowa, trądzik pospolity, transformacja złośliwa, ultrasonografia, unaczynienie, zakażenie skóry, zaskórnik, zespół Favre-Racouchot, zespół Gardnera - Leksykon chorób i schorzeń
Torbiel naskórkowa – Epidemiologia
Torbiele naskórkowe (epidermoid cysts) to najczęstszy typ torbieli skórnych, występujący u co najmniej 20% dorosłych, z wyraźną predylekcją do mężczyzn (stosunek 2:1) i szczytem zachorowań w 3. i 4. dekadzie życia (20-40 lat). Lokalizują się najczęściej na twarzy (50,19%), tułowiu (24,87%) i szyi (11,14%). Rzadkie warianty obejmują olbrzymie torbiele (>5 cm) oraz „białe torbiele naskórkowe” (ok. 8%), które wykazują nietypowe cechy radiologiczne i wyższe ryzyko powikłań, takich jak chemiczne zapalenie opon mózgowych. Torbiele wewnątrzczaszkowe stanowią 0,3-1,8% pierwotnych guzów wewnątrzczaszkowych, z lokalizacją głównie w kącie mostowo-móżdżkowym (40-50%) i okolicy okołosiodłowej. Występują także torbiele jąder (1-2% zmian jądrowych), typowo u osób w wieku 20-40 lat. Czynniki predysponujące to m.in. trądzik, urazy, zakażenia HPV oraz rzadkie zespoły genetyczne (Gardnera, Gorlina). Tempo wzrostu torbieli jest wolne, zwykle <0,5 cm/rok, a transformacja złośliwa, głównie do raka płaskonabłonkowego (ok. 1% przypadków), jest rzadka.
dyzartria, inhibitor BRAF, kąt mostowo-móżdżkowy, krwawienie podtwardówkowe, krwiak podtwardówkowy, National Ambulatory Medical Care Survey, ocena histopatologiczna, olbrzymia torbiel naskórkowa, Pachyonychia congenita, pigment melaninowy, predylekcja płciowa, prosak, przepuklina oponowa, rak płaskonabłonkowy, rak podstawnokomórkowy, rak z komórek Merkla, rodzinna polipowatość gruczolakowata, torbiel naskórkowa, zatorowość płucna, zespół Favre-Racouchot, zespół Gardnera, zespół Gorlina, zespół znamion podstawnokomórkowych