fotosensytyzacja
Fotosensytyzacja to zjawisko zwiększonej wrażliwości skóry na działanie promieniowania ultrafioletowego (UV), które występuje po zastosowaniu niektórych substancji fotouczulających. W medycynie rozróżnia się fotosensytyzację egzogenną, wywołaną przez substancje podawane zewnętrznie (leki, kosmetyki, rośliny) oraz endogenną, związaną z wewnętrznymi zaburzeniami metabolicznymi.
Z klinicznego punktu widzenia fotosensytyzacja objawia się nadmierną reakcją skóry na ekspozycję słoneczną, która może przybierać postać rumienia, obrzęku, pęcherzy, a nawet martwicy tkanek. Reakcje te ograniczają się do miejsc eksponowanych na światło i mogą pojawić się nawet przy krótkotrwałej ekspozycji na promieniowanie UV.
Wśród leków wywołujących fotosensytyzację wymienia się m.in. tetracykliny, fluorochinolony, pochodne sulfonamidów, niesteroidowe leki przeciwzapalne, diuretyki tiazydowe oraz niektóre leki przeciwpsychotyczne. Mechanizm działania może być fototoksyczny (bezpośrednie uszkodzenie komórek) lub fotoalergiczny (reakcja immunologiczna), co determinuje sposób postępowania terapeutycznego.
Diagnostyka fotosensytyzacji obejmuje dokładny wywiad dotyczący przyjmowanych leków, stosowanych kosmetyków oraz ekspozycji na substancje roślinne. W przypadkach wątpliwych można wykonać testy fotopatch, które pozwalają zidentyfikować konkretny czynnik wywołujący reakcję. Leczenie polega głównie na eliminacji czynnika wywołującego i ochronie przed promieniowaniem UV.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Kmin – Przedawkowanie
Preparat Melis-Tonic zawiera owoc kminku (Carum carvi L., fructus) jako jeden z pięciu składników roślinnych, w proporcji 1:4 względem pozostałych ekstraktów (liść melisy, kwiatostan głogu, koszyczek rumianku, korzeń arcydzięgla). Produkt ma postać płynu doustnego z 30-35% (V/V) etanolu jako rozpuszczalnika. Głównym objawem przedawkowania jest ryzyko reakcji fotosensytyzacyjnych, manifestujących się nadwrażliwością skóry na promieniowanie UV, co może prowadzić do zaczerwienienia, wysypki, świądu lub pieczenia w miejscach eksponowanych na światło. Dokładna dawka progowa wywołująca te objawy nie została określona.
etanol, fotosensytyzacja, kmin, konsultacja dermatologiczna, lek fotouczulający, Melis-Tonic, nadwrażliwość na UV, nadwrażliwość skóry, objawy skórne, płyn doustny, preparat łagodzący, promieniowanie UV, przedawkowanie alkoholu, reakcja fotosensytyzacyjna, reakcja skórna, substancja fotouczulająca, toczeń rumieniowaty układowy, wyciąg ziołowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Krople żołądkowe z papaweryną (Fortestomachicae) –
Produkt leczniczy Krople żołądkowe z papaweryną (Fortestomachicae) zawiera nalewki roślinne (kozłkową, miętową, gorzką, z dziurawca) oraz chlorowodorek papaweryny (0,4 g/100 g). W 2,5 ml preparatu znajduje się 1460 mg etanolu (67-74% obj.). Przedawkowanie może wywołać objawy charakterystyczne dla poszczególnych składników: sedację, spadek ciśnienia tętniczego, bóle i zawroty głowy (nalewka kozłkowa), podrażnienie błon śluzowych i reakcje alergiczne (nalewka miętowa), nudności i wymioty (nalewka gorzka), fotosensytyzację i zaburzenia serotoninergiczne (nalewka z dziurawca), a także zaburzenia rytmu serca, hipotensję i zaburzenia przewodnictwa nerwowo-mięśniowego (chlorowodorek papaweryny). Ze względu na obecność nalewki z dziurawca, po przedawkowaniu konieczne jest bezwzględne unikanie ekspozycji na promieniowanie UV.
arytmia serca, ból głowy, chlorowodorek papaweryny, depresja OUN, fotosensytyzacja, hipotensja, krople żołądkowe z papaweryną, nalewka kozłkowa, nalewka miętowa, nalewka z dziurawca, płukanie żołądka, podrażnienie błony śluzowej, reakcja alergiczna, reakcja fototoksyczna, węgiel aktywowany, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, zatrucie alkoholem, zawroty głowy, zespół serotoninowy - Leksykon substancji czynnych
Lawenda – Działania niepożądane
Lawenda (Lavandula angustifolia Mill.) jest składnikiem preparatów leczniczych o działaniu uspokajającym, takich jak Nervosol (15% wyciągu z lawendy), Nervosol-K (stosunek 3 części lawendy w mieszaninie 5:5:4:3:3) oraz Stresolek (15,0 g wyciągu z kwiatów lawendy na 100 g płynu). Pomimo korzystnych właściwości terapeutycznych, preparaty te mogą wywoływać działania niepożądane, głównie z układów: skórnego (fotosensytyzacja), immunologicznego (reakcje alergiczne) oraz pokarmowego (nudności, skurczowe bóle brzucha). Częstość występowania tych działań jest określana jako nieznana, co wymaga ostrożności przy kwalifikacji pacjentów do terapii oraz monitorowania bezpieczeństwa stosowania. Szczególnie istotne jest unikanie ekspozycji na promieniowanie UV w przypadku nadwrażliwości skóry na światło słoneczne.
bezpieczeństwo farmakoterapii, bezpieczeństwo leku, ból brzucha, charakterystyka produktu leczniczego, choroby skóry, działanie niepożądane, fotosensytyzacja, lawenda lekarska, lek uspokajający, MedDRA, monitorowanie działań niepożądanych, preparat leczniczy, preparat ziołowy, promieniowanie ultrafioletowe, reakcja alergiczna, terapia objawowa, układ immunologiczny, układ pokarmowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Efracea 40 mg
Lek Efracea zawierający 40 mg doksycykliny w postaci kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na doksycyklinę, inne tetracykliny oraz substancje pomocnicze, w tym sacharozę (102–150 mg) i czerwień Allura AC (26,6–29,4 μg). Nie należy stosować leku u dzieci poniżej 12. roku życia, kobiet w drugim i trzecim trymestrze ciąży oraz u pacjentów z achlorhydrią, po operacji pomostowania omijającego dwunastnicę, a także u osób stosujących doustne retinoidy ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak zaburzenia rozwoju zębów i kości, czy wzrost ciśnienia śródczaszkowego. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z rzadkimi zaburzeniami metabolicznymi związanymi z nietolerancją sacharozy.
Stosowanie Efracea wymaga ostrożności u pacjentów z ciężkimi chorobami przewodu pokarmowego, zaburzeniami wchłaniania oraz u osób przyjmujących leki zawierające jony wapnia, magnezu, glinu, żelaza i cynku, które mogą tworzyć nierozpuszczalne kompleksy z doksycykliną, obniżając jej biodostępność i skuteczność. Należy również unikać terapii u pacjentów planujących zabiegi chirurgiczne w obrębie żołądka lub dwunastnicy oraz u osób z historią fotosensytyzacji, szczególnie narażonych na ekspozycję na promieniowanie UV. Kobiety planujące ciążę powinny unikać stosowania leku lub stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii. Ze względu na zawartość sacharozy, lek jest niewskazany u pacjentów z zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy.
achlorhydria, alergia krzyżowa, biodostępność, choroba refluksowa przełyku, ciśnienie śródczaszkowe, doksycyklina, farmakokinetyka, fotosensytyzacja, leki zobojętniające, nadwrażliwość na doksycyklinę, niedobór sacharazy-izomaltazy, nierozpuszczalne kompleksy, nietolerancja fruktozy, retinoidy, substancje pomocnicze, tetracykliny, trymestr ciąży, zaburzenia rozwoju zębów, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie dwunastnicy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Korzeń rzewienia – Działania niepożądane
Korzeń rzewienia (Rhei radix), będący składnikiem preparatu Digestonic, wykazuje działanie przeczyszczające dzięki zawartości związków antranoidowych, których stężenie wynosi 0,31-0,45 mg reiny na 1 ml produktu. Pomimo korzystnych efektów terapeutycznych, stosowanie tego preparatu wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, takich jak reakcje alergiczne (wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy) o nieznanej częstości i nasileniu od łagodnego do ciężkiego. Dodatkowo, obecność ziela dziurawca w składzie może indukować fotosensytyzację, manifestującą się zwiększoną wrażliwością skóry na promieniowanie UV, o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego. Długotrwałe stosowanie preparatów zawierających antranoidy wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne poważne konsekwencje zdrowotne.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Clemastinum WZF 1 mg/10 ml
Klemastyna w postaci syropu (1 mg/10 ml) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, typowych dla leków przeciwhistaminowych pierwszej generacji. Najczęściej obserwuje się objawy ze strony układu nerwowego, takie jak uspokojenie, senność, zaburzenia koordynacji ruchowej oraz zawroty głowy, wynikające z blokady receptorów H1 w OUN. Rzadziej mogą wystąpić splątanie, niepokój, drżenia, bezsenność, zaburzenia widzenia, szumy uszne czy nawet drgawki. W układzie pokarmowym dominują bóle brzucha, zgaga, nudności, wymioty, biegunka lub zaparcia oraz suchość jamy ustnej. Działania niepożądane ze strony układu oddechowego obejmują zwiększenie gęstości wydzieliny, uczucie zatkanego nosa, świszczący oddech i suchość błon śluzowych. Klemastyna może również wpływać na układ sercowo-naczyniowy, powodując hipotonię, kołatanie serca, tachykardię i skurcze dodatkowe. Rzadkie, ale poważne reakcje hematologiczne to trombocytopenia, agranulocytoza i niedokrwistość hemolityczna.
agranulocytoza, drżenie, dysuria, działanie antycholinergiczne, fotosensytyzacja, fumaran klemastyny, hemoliza erytrocytów, hipotensja, klemastyna, lek przeciwhistaminowy pierwszej generacji, niedokrwistość hemolityczna, ośrodkowy układ nerwowy, pobudzenie psychoruchowe, pokrzywka, przekaźnictwo histaminergiczne, receptor histaminowy H1, receptor muskarynowy, retencja moczu, sedacja, skurcz dodatkowy, splątanie, świszczący oddech, szum uszny, tachykardia, trombocytopenia, wydzielina dróg oddechowych, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie widzenia, zagęszczenie wydzieliny, zawrót głowy pochodzenia błędnikowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Digestonic –
Digestonic w postaci płynu doustnego zawiera wyciągi roślinne, w tym ziele dziurawca (Hyperici herba), które dostarcza 0,31-0,45 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na reinę. Preparat może wywoływać działania niepożądane, przede wszystkim fotosensytyzację objawiającą się nadwrażliwością skóry na promieniowanie UV, co manifestuje się zaczerwienieniem, świądem, wysypką lub pęcherzami na skórze eksponowanej na światło. Ponadto, możliwe są reakcje alergiczne o różnym nasileniu, od łagodnych objawów skórnych po cięższe manifestacje nadwrażliwości, potencjalnie związane z każdym składnikiem preparatu. Częstość występowania tych działań niepożądanych nie jest dokładnie określona, co podkreśla konieczność uważnego monitorowania pacjentów podczas terapii.
fotosensytyzacja, hyperici herba, korzeń rzewienia, kwiat rumianku, liść mięty pieprzowej, nadwrażliwość skóry, owoc kolendry, owoc kopru włoskiego, owoc róży, płyn doustny, pokrzywka, postępowanie terapeutyczne, produkt leczniczy, promieniowanie UV, reakcja alergiczna, reakcja fotouczulająca, reina, terapia pacjenta, ziele dziurawca, związki antranoidowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pentasa 1 g/100 ml
Lek Pentasa w postaci zawiesiny doodbytniczej zawiera mesalazynę w stężeniu 1 g/100 ml i jest związany z szeregiem działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka, nudności, bóle brzucha i wymioty, a także bóle głowy i wysypki skórne. Istotne są również rzadkie, ale poważne reakcje nadwrażliwości, w tym gorączka polekowa oraz ciężkie skórne reakcje (SCAR), takie jak zespół Stevensa i Johnsona (SJS) oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). Miejscowe działania niepożądane obejmują świąd, dyskomfort i bolesne parcie na stolec, charakterystyczne dla doodbytniczego podania leku. W bardzo rzadkich przypadkach odnotowano poważne zaburzenia hematologiczne (np. niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza), reakcje alergiczne (DRESS, anafilaksja), zapalenia mięśnia sercowego i osierdzia, a także zmiany włókniste w płucach i hepatotoksyczność.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, alergiczne zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, ciężkie skórne działania niepożądane, eozynofilia, eozynofilia płucna, fotosensytyzacja, gorączka polekowa, kamica układu moczowego, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, mesalazyna, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oligospermia, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wyprysk atopowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie wątroby, zastoinowe zapalenie wątroby, zawiesina doodbytnicza, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczeniopodobny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ibured
Żel Ibured zawierający ibuprofen w stężeniu 50 mg/g wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z astmą oskrzelową, chorobami alergicznymi, chorobami nerek, aktywną lub przebyłą chorobą wrzodową, stanem zapalnym jelit oraz skazą krwotoczną. W przypadku braku poprawy lub pogorszenia objawów po 2 tygodniach terapii konieczna jest ponowna konsultacja lekarska. Mimo miejscowego zastosowania, które zmniejsza ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego w porównaniu do podania doustnego, należy zachować ostrożność ze względu na potencjalne ryzyko skurczu oskrzeli, niewydolności nerek oraz nasilenia istniejących schorzeń.
astma oskrzelowa, błona śluzowa jamy ustnej, choroba alergiczna, choroba wrzodowa, fotosensytyzacja, ibuprofen, kwas acetylosalicylowy, nadwrażliwość na światło, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, NLPZ, oko, opatrunek okluzyjny, przewód pokarmowy, skaza krwotoczna, skurcz oskrzeli, stan zapalny jelit, wysypka, zmieniona zapalnie skóra - Leksykon leków
Działania niepożądane – Krople żołądkowe z papaweryną (Fortestomachicae) –
Krople żołądkowe z papaweryną (Fortestomachicae) zawierają nalewki ziołowe (kozłkową, miętową, gorzką, z dziurawca) oraz chlorowodorek papaweryny, a także znaczną ilość etanolu (67-74% obj.), co w 2,5 ml produktu odpowiada 1460 mg etanolu. Najistotniejszym działaniem niepożądanym jest fotosensytyzacja, szczególnie u pacjentów o jasnej karnacji, związana z obecnością hiperycyny i innych związków fotouczulających z nalewki z dziurawca. Objawy nadwrażliwości na światło słoneczne mogą obejmować zaczerwienienie, świąd, wysypkę lub reakcje pęcherzowe. Ryzyko to wzrasta przy długotrwałej ekspozycji na promieniowanie UV.
charakterystyka produktu leczniczego, chlorowodorek papaweryny, choroba wątroby, działanie niepożądane, etanol, fotosensytyzacja, hiperycyna, Hyperici tinctura, korzeń goryczki, krople żołądkowe z papaweryną, liść bobrka, monitorowanie działań niepożądanych, nalewka gorzka, nalewka kozłkowa, nalewka miętowa, nalewka z dziurawca, owocnia pomarańczy gorzkiej, padaczka, papaweryna, personel medyczny, promieniowanie UV, reakcja pęcherzowa, reakcja skórna, świąd, uzależnienie od alkoholu, wysypka, zaczerwienienie - Leksykon substancji czynnych
Serdecznik – Działania niepożądane
Serdecznik (Leonurus cardiaca L.) jest składnikiem wielu preparatów fitoterapeutycznych o działaniu uspokajającym i tonizującym, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych. W preparatach łączonych z korzeniem kozłka lekarskiego, takich jak Optimum Tabletki uspokajające Labofarm oraz Tabletki uspokajające Labofarm, mogą pojawić się objawy ze strony układu pokarmowego, w tym nudności, mdłości oraz skurcze jamy brzusznej. Preparat Stresolek może wywoływać fotosensytyzację, zwiększając wrażliwość skóry na promieniowanie UV, co jest istotne u pacjentów eksponowanych na intensywne światło słoneczne lub korzystających z solarium. Reakcje alergiczne, o różnym nasileniu, obserwuje się w przypadku Tabletki tonizujące Labofarm, natomiast preparat Nerwobonisol może wywoływać rzadkie reakcje nadwrażliwości oraz zgagę. Częstotliwość występowania tych działań niepożądanych nie jest precyzyjnie określona, jednak zgłaszanie ich jest kluczowe dla monitorowania bezpieczeństwa terapii.
dolegliwość żołądkowo-jelitowa, fotosensytyzacja, kozłek lekarski, monopreparat, nalewka z serdecznika, niepożądane działanie produktu leczniczego, objawy żołądkowo-jelitowe, promieniowanie UV, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, serdecznik, skurcze jamy brzusznej, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zgaga, ziele serdecznika - Leksykon leków
Działania niepożądane – Glibetic 3 mg 3 mg
Glibetic 3 mg (glimepiryd) wykazuje działania niepożądane o różnej częstości występowania, klasyfikowane od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000). W zakresie układu krwiotwórczego obserwuje się rzadko trombocytopenię, leukopenię, niedokrwistość, granulocytopenię, agranulocytozę, niedokrwistość hemolityczną oraz pancytopenię, które ustępują po odstawieniu leku. Reakcje immunologiczne, takie jak leukocytoklastyczne zapalenie naczyń i łagodne reakcje nadwrażliwości, występują bardzo rzadko, z możliwością progresji do ciężkich stanów klinicznych (duszność, hipotensja, wstrząs anafilaktyczny). Hipoglikemia, jako najpoważniejsze działanie niepożądane, występuje rzadko, charakteryzuje się nagłym początkiem i może mieć ciężki przebieg, zależny od indywidualnych czynników i schematu dawkowania. Przemijające zaburzenia widzenia pojawiają się z częstością nieokreśloną, głównie we wczesnej fazie terapii, związane ze zmianami stężenia glukozy.
agranulocytoza, cholestaza, enzymy wątrobowe, farmakoterapia, fotosensytyzacja, glimepiryd, granulocytopenia, hipoglikemia, hiponatremia, hipotensja, lek hipoglikemizujący, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, nadwrażliwość krzyżowa, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, pancytopenia, pochodna sulfonylomocznika, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie widzenia, zapalenie wątroby, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Owoc kolendry – Działania niepożądane
Owoc kolendry (Coriandri fructu) jest jednym z siedmiu składników roślinnych w preparacie Digestonic, dostępnym w formie płynu doustnego, gdzie jego udział wynosi 1,46 części na jednostkę ekstraktu. Na podstawie dostępnych danych klinicznych działania niepożądane bezpośrednio związane z owocem kolendry występują rzadko. Jednak ze względu na złożony skład produktu, możliwe są działania niepożądane wynikające z interakcji poszczególnych składników, w tym uczulenie na światło (fotosensytyzacja) głównie związane z zielem dziurawca (Hyperici herba) oraz reakcje alergiczne, które mogą obejmować wysypkę, świąd, obrzęk, a w rzadkich przypadkach duszność lub reakcje anafilaktyczne. Preparat zawiera ekstrakt etanolowy (70% V/V), co również może wpływać na profil bezpieczeństwa.
alergen roślinny, Digestonic, działanie niepożądane, ekstrakt etanolowy, fotosensytyzacja, leczenie objawowe, monitorowanie niepożądanych działań, owoc kolendry, promieniowanie UV, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja fotodynamiczna, stosunek korzyści do ryzyka, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, ziele dziurawca - Leksykon leków
Przedawkowanie – Melis-Tonic –
Melis-Tonic, płyn doustny zawierający ekstrakty roślinne (liść melisy, kwiatostan głogu, koszyczek rumianku, korzeń arcydzięgla, owoc kminku) oraz miód, w przypadku przedawkowania może wywołać reakcje fotouczuleniowe. Objawy te obejmują nadwrażliwość skóry na promieniowanie UV, rumień, świąd oraz w cięższych przypadkach pęcherze skórne, co jest związane z obecnością furanokumaryn w ekstraktach roślinnych. Ponadto, preparat zawiera 30-35% etanolu, co przy nadmiernym spożyciu może prowadzić do objawów zatrucia alkoholowego, takich jak zawroty głowy, sedacja, zaburzenia koordynacji, nudności i wymioty, szczególnie u pacjentów z niską tolerancją alkoholu, chorobami wątroby lub stosujących leki interaktywne z alkoholem.
dermatolog, ekstrakt etanolowy, fotosensytyzacja, furanokumaryna, histamina, mediator zapalny, nadwrażliwość skóry, pęcherz skórny, płyn surowiczy, promieniowanie UV, reakcja fototoksyczna, reakcja fotouczuleniowa, reakcja uczuleniowa na światło, reakcja zapalna skóry, rumień skórny, schorzenie wątroby, układ krążenia, układ pokarmowy, wyciąg płynny złożony, zatrucie alkoholowe - Leksykon substancji czynnych
Prochloroperazyna – Działania niepożądane
Prochloroperazyna, będąca pochodną fenotiazyny i substancją czynną preparatu Chloropernazinum (10 mg tabletki), wykazuje skuteczność terapeutyczną, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości. Wśród hematologicznych powikłań najczęściej obserwuje się łagodną leukopenię (≥1/1 000 do <1/100), szczególnie przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek, wymagającą monitorowania morfologii krwi. Znacznie rzadsza, ale poważniejsza jest agranulocytoza (≥1/10 000 do <1/1 000), niezależna od dawki, stanowiąca bezpośrednie zagrożenie życia i wymagająca natychmiastowego odstawienia leku. Prochloroperazyna może także indukować hiperprolaktynemię o nieznanej częstości, manifestującą się mlekotokiem, ginekomastią, zaburzeniami miesiączkowania i impotencją, co wpływa na jakość życia pacjentów i ich współpracę terapeutyczną.
agranulocytoza, alergia kontaktowa skóry, amenorrhea, bromokryptyna, Chloropernazinum, dantrolen, działanie niepożądane, fotosensytyzacja, fototoksyczność, galaktorrhea, ginekomastia, granulocyty obojętnochłonne, hiperprolaktynemia, hipertermia, morfologia krwi, neuroleptyk pochodny fenotiazyny, pochodna fenotiazyny, prochloroperazyna, stężenie prolaktyny, system MedDRA, tachykardia, toczeń rumieniowaty, wtórny hipogonadyzm, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aviomarin 50 mg
Dimenhydramina, składnik leku Aviomarin, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania. Najczęstsze objawy (≥1/10) dotyczą ośrodkowego układu nerwowego i przewodu pokarmowego, obejmując senność, zaburzenia koncentracji, zawroty głowy, nudności, wymioty, biegunkę, zaparcia, bóle brzucha oraz suchość błony śluzowej jamy ustnej. Często (≥1/100 do <1/10) obserwuje się bóle głowy i bezsenność. Rzadziej (≥1/10 000 do <1/1000) mogą wystąpić tachykardia, niedociśnienie, zaburzenia widzenia, zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego, trudności w oddawaniu moczu, reakcje alergiczne skóry, osłabienie mięśni, zmniejszenie łaknienia, uczucie zmęczenia oraz zaburzenia czynności wątroby i żółtaczka cholestatyczna. Bardzo rzadko (<1/10 000) notowano niedokrwistość hemolityczną oraz złuszczające zapalenie skóry, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku.
ciśnienie wewnątrzgałkowe, dimenhydramina, działanie antycholinergiczne, fotosensytyzacja, jaskra, lek przeciwhistaminowy pierwszej generacji, monitorowanie bezpieczeństwa farmakoterapii, monitorowanie niepożądanych działań produktów leczniczych, niedociśnienie, niedokrwistość hemolityczna, ośrodkowy układ nerwowy, przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe, reakcja alergiczna skórna, reakcja paradoksalna, receptor muskarynowy, receptor α-adrenergiczny, rozrost gruczołu krokowego, suchość błony śluzowej jamy ustnej, tachykardia, trudności w oddawaniu moczu, zaburzenia czynności wątroby, zależność lekowa, zawroty głowy, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Grofibrat M 267 mg
Fenofibrat mikronizowany, stosowany w terapii dyslipidemii, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych obejmujący różne układy i narządy. Najczęściej obserwuje się zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka i wzdęcia. Istotnym klinicznie powikłaniem jest zapalenie trzustki, którego częstość w badaniu FIELD wyniosła 0,8% w grupie fenofibratu w porównaniu do 0,5% w grupie placebo (p=0,031). Fenofibrat może również powodować wzrost aktywności aminotransferaz oraz ryzyko kamicy żółciowej i jej powikłań. W zakresie układu mięśniowo-szkieletowego notuje się mialgie, zapalenie mięśni, skurcze i osłabienie mięśni, a także potencjalnie zagrażającą życiu rabdomiolizę. Ponadto, lek zwiększa ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych, w tym zatorowości płucnej (1,1% vs 0,7%, p=0,022) oraz zakrzepicy żył głębokich (1,4% vs 1,0%, p=0,074), co może być związane ze wzrostem stężenia homocysteiny o średnio 6,5 μmol/l.
aminotransferazy, badanie FIELD, fenofibrat mikronizowany, fotosensytyzacja, Grofibrat M, homocysteina, kamica żółciowa, kolka żółciowa, mialgia, miopatia, niedokrwistość, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, zakrzepica żył głębokich, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie mięśni, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Crotamiton Farmapol 100 mg/g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Crotamiton Farmapol (płyn i maść, 100 mg/g krotamitonu) wykazały dobrą tolerancję substancji czynnej przy miejscowej aplikacji na skórę królików pod opatrunkiem przez 3 miesiące, do dawki 250 mg/kg mc. Nie zaobserwowano istotnych objawów toksyczności ogólnoustrojowej, a jedynym efektem niepożądanym było przejściowe podrażnienie skóry. Ponadto, brak było reakcji nadwrażliwości oraz fotosensytyzacji, co jest istotne dla bezpieczeństwa stosowania na odsłonięte partie ciała. Testy genotoksyczności potwierdziły brak mutagennego potencjału krotamitonu, nie wykazując mutacji w modelach bakteryjnych ani uszkodzeń chromosomów w komórkach ssaków.
aplikacja miejscowa, aplikacja miejscowa na skórę, badanie genotoksyczności, działanie niepożądane, fotosensytyzacja, infekcja pasożytnicza, krotamiton, parametr płodności, podrażnienie skóry, potencjał mutagenny, preparat dermatologiczny, profil bezpieczeństwa, profil bezpieczeństwa substancji czynnej, rozwój płodu, ryzyko genotoksyczne, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność przewlekła, układ rozrodczy, uszkodzenie chromosomu, wpływ na rozrodczość, zakażenie bakteryjne, zastosowanie dermatologiczne - Leksykon substancji czynnych
Rutyna – Działania niepożądane
Rutyna, flawonoid obecny w preparatach zawierających wyciąg z ziela dziurawca (Hypericum perforatum L.), takich jak Depremin 612 mg i Hyperis, występuje w dawkach od 36,72 mg do 91,80 mg na tabletkę powlekaną. Pomimo właściwości terapeutycznych, rutyna może indukować działania niepożądane obejmujące głównie układ pokarmowy (dyspepsja, nudności, wymioty, bóle brzucha), skórę (wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy) oraz ośrodkowy układ nerwowy (zmęczenie, niepokój, zaburzenia koncentracji). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko fotosensytyzacji, manifestującej się objawami przypominającymi oparzenia słoneczne (rumień, pęcherze, obrzęk, ból), zwłaszcza u pacjentów o jasnej karnacji i przy ekspozycji na intensywne nasłonecznienie. Częstość występowania tych działań nie została precyzyjnie określona, co podkreśla konieczność ostrożności i monitorowania podczas terapii.
dyspepsja, dziurawiec zwyczajny, farmakovigilance, filtr przeciwsłoneczny, fotosensytyzacja, leczenie dermatologiczne, lek fotosensytyzujący, monitorowanie działań niepożądanych, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, perystaltyka jelit, pokrzywka, promieniowanie słoneczne, reakcja alergiczna skórna, reakcja fotosensytyzująca, rumień, rutyna, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, ziele dziurawca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Levofloxacin Genoptim
Lewofloksacyna, fluorochinolonowy antybiotyk stosowany w leczeniu zakażeń bakteryjnych, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Nie zaleca się jej stosowania u pacjentów z wcześniejszymi ciężkimi reakcjami na chinolony oraz w zakażeniach MRSA bez potwierdzonej wrażliwości. Wskazania do terapii obejmują ostre bakteryjne zapalenie zatok, zaostrzenia POChP, zapalenie oskrzeli oraz płucną postać wąglika, przy uwzględnieniu lokalnych wzorów oporności. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zapalenia i zerwania ścięgien, zwłaszcza Achillesa, które może wystąpić już w ciągu 48 godzin od rozpoczęcia leczenia, a także na potencjalne powikłania neurologiczne, psychotyczne, reakcje nadwrażliwości, ciężkie reakcje skórne (SJS, TEN, DRESS) oraz zaburzenia glikemii. Dawkowanie wymaga dostosowania u pacjentów z niewydolnością nerek, a stosowanie leku jest przeciwwskazane u osób z epilepsją i miastenią.
antagonista witaminy K, CDAD, choroba Behçeta, fluorochinolon, fotosensytyzacja, hemoliza, hiperglikemia, hipoglikemia, infekcyjne zapalenie wsierdzia, marskość wątroby, miastenia, MRSA, neuropatia obwodowa, niedobór G6PD, niedomykalność zastawki serca, obrzęk naczynioruchowy, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ostre bakteryjne zapalenie zatok, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, ścięgno Achillesa, śpiączka hipoglikemiczna, tętniak aorty, wąglik płucny, wskaźnik PT-INR, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zakażenie Clostridium difficile, zakażenie dróg moczowych, zaostrzenie POChP, zapalenie ścięgna, zapalenie tętnic Takayasu, zespół DRESS, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Lyella, zespół Marfana, zespół Sjögrena, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Turnera - Leksykon leków
Działania niepożądane – Benzydamine neo-angin smak cytrynowy 3 mg
Benzydamine neo-angin smak cytrynowy (3 mg, pastylki twarde) może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości, w tym reakcje anafilaktyczne i nadwrażliwości o nieznanej częstości, które mogą mieć ciężki przebieg i wymagać natychmiastowej interwencji. Bardzo rzadko (<1/10 000) obserwowano skurcz krtani lub oskrzeli, prowadzący do zaburzeń oddychania. W obrębie układu pokarmowego rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) występuje pieczenie i suchość w jamie ustnej, a niedoczulica jamy ustnej ma częstość nieznaną. Nadwrażliwość na światło pojawia się niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), a obrzęk naczynioruchowy bardzo rzadko (<1/10 000). Produkt zawiera substancje pomocnicze, takie jak izomalt (E 953) 2 457,31 mg i aspartam (E 951) 3,409 mg na pastylkę, co należy uwzględnić u pacjentów z chorobami metabolicznymi.
aspartam, benzydamina chlorowodorek, bezpieczeństwo leku, błona śluzowa jamy ustnej, działanie niepożądane, fotosensytyzacja, izomalt, monitorowanie bezpieczeństwa farmakoterapii, niedoczulica jamy ustnej, obrzęk naczynioruchowy, obserwacja kliniczna, pieczenie jamy ustnej, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, substancja czynna, suchość jamy ustnej, układ immunologiczny, układ oddechowy, zaburzenie oddychania, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie żołądka i jelit - Leksykon substancji czynnych
Szyszka chmielu – Działania niepożądane
Szyszka chmielu (Humulus lupulus L., flos) stosowana jako surowiec zielarski w dawce 1 g do zaparzania nie wykazuje specyficznych działań niepożądanych, co potwierdza dokumentacja produktu leczniczego określająca profil działań niepożądanych jako „Nieznane”. W preparatach złożonych, takich jak Nervomix Forte zawierający 52,5 mg szyszki chmielu na kapsułkę, mogą sporadycznie wystąpić działania niepożądane, głównie ze strony układu pokarmowego (np. zaburzenia żołądkowo-jelitowe), uczucie zmęczenia oraz nadwrażliwość na światło (fotosensytyzacja), zwłaszcza u osób o jasnej karnacji, co jest związane z obecnością ziela dziurawca. Wskazane jest monitorowanie pacjentów pod kątem tych objawów, szczególnie przy pierwszorazowym stosowaniu preparatów złożonych.
badanie kliniczne, bezpieczeństwo farmakoterapii, charakterystyka produktu leczniczego, częstotliwość występowania, działanie niepożądane, fotosensytyzacja, interakcja lekowa, monitorowanie leku, monitorowanie niepożądanych działań, nietolerancja leku, podmiot odpowiedzialny, preparat leczniczy, preparat z szyszką chmielu, preparat złożony, profil bezpieczeństwa, przeciwwskazanie, stosunek korzyści do ryzyka, szyszka chmielu, układ pokarmowy, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Przedawkowanie – Krople żołądkowe Amara –
Przedawkowanie Kropli żołądkowych Amara, zawierających korzeń waleriany, ziele dziurawca oraz etanol (65-72% V/V), może prowadzić do różnorodnych objawów klinicznych. Przyjęcie około 20 g korzenia waleriany (około 400 g produktu) wywołuje objawy takie jak zmęczenie, skurczowy ból brzucha, uczucie ucisku w klatce piersiowej, drżenie rąk, zawroty głowy, nudności, biegunka oraz rozszerzenie źrenic, które ustępują zwykle po 24 godzinach. Długotrwałe stosowanie 4,5 g suchego wyciągu z dziurawca dziennie przez 2 tygodnie z jednorazową dawką 15 g może skutkować poważnymi konsekwencjami neurologicznymi, w tym drgawkami, dezorientacją oraz fotosensytyzacją utrzymującą się do 1-2 tygodni. Etanol zawarty w preparacie może nasilać i modyfikować objawy przedawkowania, a także wywoływać typowe symptomy intoksykacji alkoholowej, zależne od ilości spożytego produktu.
biegunka, ból brzucha, dezorientacja, drgawki, drżenie kończyn, ekspozycja na promieniowanie UV, fotosensytyzacja, Hyperici intractum, korzeń waleriany, leczenie objawowe, mydriaza, nalewka z waleriany, nudności, promieniowanie ultrafioletowe, przedawkowanie leku, ucisk w klatce piersiowej, zatrucie alkoholem, zawroty głowy, ziele dziurawca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Krople żołądkowe Aflofarm –
Krople żołądkowe Aflofarm zawierają nalewki z kozłka lekarskiego, mięty pieprzowej, intrakt z dziurawca oraz nalewkę gorzką. Stosowanie preparatu może wywołać działania niepożądane, głównie ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności i skurcze brzucha, które występują sporadycznie i są związane z nalewką z korzenia waleriany. U osób wrażliwych może pojawić się zgaga, objawiająca się uczuciem pieczenia za mostkiem, co występuje niezbyt często. Ponadto, obecność intraktu z dziurawca niesie ryzyko fotosensytyzacji, szczególnie u pacjentów o jasnej karnacji, manifestującej się nadmiernym zaczerwienieniem skóry lub zmianami przypominającymi oparzenia słoneczne.
bezpieczeństwo farmakoterapii, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, działanie niepożądane, fotosensytyzacja, intrakt z dziurawca, korzeń waleriany, kozłek lekarski, monitoring działań niepożądanych, nadwrażliwość na światło słoneczne, nalewka gorzka, nalewka z mięty pieprzowej, nietolerancja leku, nudności, olejek eteryczny mięty, oparzenie słoneczne, pieczenie za mostkiem, skurcz brzucha, zaczerwienienie skóry, zarzucanie treści żołądkowej, zgaga - Leksykon substancji czynnych
Owoc róży – Działania niepożądane
Owoc róży (Rosae fructu) jest składnikiem złożonych preparatów ziołowych, takich jak Digestonic i Echinasal, gdzie w Digestonic na 1 ml płynu doustnego przypada 2,84 części owocu róży, a w Echinasalu na 100 g syropu przypada 5 g wyciągu złożonego (1:4,4), w którym owoc róży stanowi jedną z trzech części. Analiza charakterystyk tych produktów wskazuje na potencjalne działania niepożądane, głównie reakcje alergiczne i skórne reakcje nadwrażliwości (wysypka, świąd) o częstości nieznanej. W przypadku Digestonic uczulenie na światło (fotosensytyzacja) jest związane przede wszystkim z obecnością ziela dziurawca (Hyperici herba), a nie bezpośrednio z owocem róży. W Echinasalu skórne reakcje nadwrażliwości mogą wynikać z całego kompleksu składników, co utrudnia jednoznaczne przypisanie ich do owocu róży.
charakterystyka produktu leczniczego, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań, Digestonic, działanie niepożądane, Echinasal, fotosensytyzacja, kompleks składników, monitorowanie działań niepożądanych, owoc róży, personel medyczny, preparat ziołowy, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości skórna, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, wysypka i świąd, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie układu immunologicznego, ziele dziurawca, złożony preparat ziołowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dolgit Gel 50 mg/g
Dolgit Gel zawiera ibuprofen w stężeniu 50 mg/g i jest stosowany miejscowo w formie żelu wodno-alkoholowego. Pomimo ograniczonego wchłaniania ogólnoustrojowego, preparat może wywoływać działania niepożądane, choć zdarzają się one bardzo rzadko (<1/10 000). Do najpoważniejszych należą reakcje anafilaktyczne, ciężkie reakcje skórne (martwica naskórka, rumień wielopostaciowy), zaburzenia oddechowe u pacjentów z astmą oraz niewydolność nerek u osób z istniejącymi chorobami nerek. Reakcje miejscowe, takie jak zaczerwienienie czy mrowienie, zwykle ustępują po odstawieniu leku. Występuje także ryzyko fotosensytyzacji o nieznanej częstości. Zaleca się przerwanie terapii w przypadku wystąpienia objawów niepożądanych i wdrożenie odpowiedniego leczenia objawowego.
aplikacja miejscowa leku, astma, ból brzucha, charakterystyka produktu leczniczego, choroba pęcherzowa skóry, duszność, działanie niepożądane, fotosensytyzacja, ibuprofen, kwas acetylosalicylowy, martwica naskórka, mrowienie, nadwrażliwość na NLPZ, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, niewydolność nerek, obrzęk naczyniowy, plamica, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, świąd, wchłanianie ogólnoustrojowe, wstrząs, wysypka, zaczerwienienie, żel wodno-alkoholowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tetracyclinum 30 mg/g
Maść z tetracykliną o stężeniu 30 mg/g stosowana miejscowo na skórę może wywoływać działania niepożądane głównie ze strony skóry i tkanki podskórnej. Do najczęstszych należą reakcje nadwrażliwości, takie jak rumień, pokrzywka, obrzęki oraz fotosensytyzacja, które występują niezbyt często. Ponadto, stosowanie leku może prowadzić do nadkażeń oportunistycznych, w tym zakażeń drożdżakowych (np. Candida) oraz zakażeń wywołanych przez szczepy bakterii oporne na tetracyklinę. Rzadziej obserwuje się zapalenie skóry objawiające się zaczerwienieniem, świądem i złuszczaniem, które zwykle ustępuje po odstawieniu preparatu.
antybiogram, atopowe zapalenie skóry, fotosensytyzacja, kandydoza skórna, lek przeciwgrzybiczy, łuszczyca, nadkażenie bakteryjne, nadkażenie drożdżakowe, nadkażenie oportunistyczne, nadwrażliwość na światło, obrzęk, oporność krzyżowa, pokrzywka, reakcja alergiczna uogólniona, reakcja nadwrażliwości, rumień, Tetracyclinum, zaburzenia skóry, zakażenie pasożytnicze, zapalenie skóry - Leksykon leków
Przedawkowanie – Krople żołądkowe –
Produkt leczniczy Krople żołądkowe zawiera nalewki z korzenia kozłka lekarskiego (Valerianae tinctura), mięty pieprzowej (Menthae piperitae tinctura cum menthae piperitae aetheroleo), dziurawca (Hyperici intractum) oraz nalewkę gorzką (Amara tinctura). Preparat charakteryzuje się wysoką zawartością etanolu w zakresie 65,0% do 75,0% (v/v), co stanowi główny czynnik ryzyka w przypadku przedawkowania, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością wątroby, chorobami alkoholowymi oraz u dzieci. Potencjalne objawy przedawkowania obejmują zaburzenia świadomości, równowagi, nudności, wymioty, depresję ośrodkowego układu nerwowego, a w ciężkich przypadkach depresję oddechową. Dodatkowo, nalewka z kozłka lekarskiego może nasilać sedację, nalewka z mięty pieprzowej powodować podrażnienie błon śluzowych, dziurawiec wywoływać fotosensytyzację i interakcje lekowe, a nalewka gorzka podrażnienie przewodu pokarmowego.
choroba alkoholowa, choroba wątroby, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dziurawiec, etanol, fotosensytyzacja, intraktum z dziurawca, korzeń goryczki, korzeń kozłka lekarskiego, lek o działaniu ośrodkowym, liść bobrka, mięta pieprzowa, nalewka gorzka, nalewka z kozłka, nalewka z mięty, niewydolność wątroby, owocnia pomarańczy gorzkiej, parametry wątrobowe, płukanie żołądka, podrażnienie błony śluzowej, podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego, sedacja, węgiel aktywowany, zaburzenie równowagi, zaburzenie świadomości, zaburzenie żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hascovir 800 mg
Stosowanie acyklowiru w dawce 800 mg wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, sklasyfikowanych według częstości występowania zgodnie z MedDRA. Do często obserwowanych należą bóle głowy, zawroty głowy, nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha, świąd, wysypka, zmęczenie oraz gorączka. Rzadziej występują reakcje anafilaktyczne, duszność, podwyższenie stężenia bilirubiny i enzymów wątrobowych, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy oraz zaburzenia nerek, takie jak podwyższenie mocznika i kreatyniny. Bardzo rzadko obserwuje się poważne zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, małopłytkowość), ciężkie zaburzenia neurologiczne (pobudzenie, dezorientacja, drżenia, niezborność ruchowa, zaburzenia mowy, omamy, objawy psychotyczne, drgawki, encefalopatia, śpiączka) oraz ostra niewydolność nerek i zapalenie wątroby. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, u których ryzyko poważnych powikłań neurologicznych jest zwiększone.
acyklowir, ataksja, azotemię, biegunka, ból brzucha, ból głowy, dezorientacja, drgawki, drżenie, duszność, dyzartria, encefalopatia, enzymy wątrobowe, fotosensytyzacja, gorączka, halucynacje, hiperbilirubinemia, hiperkreatynemia, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, niedokrwistość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pobudzenie, pokrzywka, psychoza, reakcja anafilaktyczna, śpiączka, świąd, wymioty, wysypka, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zmęczenie, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Rumianek pospolity – Działania niepożądane
Rumianek pospolity (Matricaria recutita L.) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, zwłaszcza alergicznych i immunologicznych. Do najczęstszych reakcji należą zaburzenia skórne, takie jak wysypka, pokrzywka, świąd, rumień, obrzęk oraz fotosensytyzacja, których częstość występowania w przypadku preparatu Azulan i Traumeel S jest określana jako nieznana lub rzadka (≥ 1/10000 do < 1/1000). Najpoważniejsze działania niepożądane to zaburzenia układu immunologicznego, w tym szok anafilaktyczny, astma, obrzęk Quinckego, duszność i zapaść naczyniowa, które mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie życia. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z alergią na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), u których może wystąpić reakcja krzyżowa na rumianek.
alergia na rośliny, astma, astrowate, duszność, działanie niepożądane, fotosensytyzacja, infekcja wtórna, lichenifikacja, nadwrażliwość na bylicę, niewydolność narządowa, obrzęk, obrzęk Quinckego, ostra niewydolność oddechowa, pokrzywka, reakcja alergiczna miejscowa, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, rumianek pospolity, rumień, świąd skóry, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, wywiad alergologiczny, zaburzenie skórne, zaburzenie układu immunologicznego, zapalenie skóry, zapaść naczyniowa - Leksykon substancji czynnych
Goryczka żółta – Działania niepożądane
Goryczka żółta (Gentiana lutea L., radix) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, takich jak Krople żołądkowe forte czy Nalewka gorzka, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Działania te zostały sklasyfikowane według układów i narządów zgodnie z MedDRA, z określeniem częstości występowania. Do najczęściej raportowanych należą bóle głowy oraz uczucie niepokoju (częstość nieznana). Rzadko (1/10 000 do <1/1000) może wystąpić tachykardia. Preparaty te mogą również wywoływać zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, skurcze brzucha i zgaga, z nieznaną częstością, przy czym u pacjentów z refluksem żołądkowo-przełykowym istnieje ryzyko zaostrzenia choroby. Reakcje skórne obejmują nadwrażliwość na światło słoneczne (fotosensytyzacja), skórne reakcje alergiczne oraz świąd, szczególnie u osób o jasnej karnacji. Ponadto odnotowano uczucie zmęczenia o nieznanej częstości.
ból głowy, choroba refluksowa, działanie niepożądane, fotosensytyzacja, goryczka żółta, korzeń goryczki żółtej, krople żołądkowe, MedDRA, nalewka gorzka, nalewka złożona, nudności, reakcja alergiczna skórna, reakcja fotosensytyzacyjna, refluks żołądkowo-przełykowy, skurcz brzucha, świąd, tachykardia, uczucie niepokoju, uczucie zmęczenia, zaburzenie psychiczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie serca, zaburzenie skórne, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zgaga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Naproxen Hasco 100 mg/g (10%)
Żel Naproxen Hasco (100 mg/g) stosowany miejscowo może wywoływać głównie miejscowe działania niepożądane, takie jak nadwrażliwość, zaczerwienienie, podrażnienie, rumień, świąd oraz pieczenie w miejscu aplikacji. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie reakcje fotowrażliwości, manifestujące się nasilonym rumieniem, wysypką lub świądem po ekspozycji na promieniowanie UV. Mimo miejscowego podania, długotrwałe stosowanie na rozległe powierzchnie skóry może prowadzić do absorpcji naproksenu do krwiobiegu i wywołania ogólnoustrojowych działań niepożądanych, takich jak nudności, biegunka, senność, bóle głowy oraz reakcje nadwrażliwości ogólnoustrojowe. Częstość występowania działań miejscowych jest zazwyczaj wysoka, natomiast ogólnoustrojowe objawy pojawiają się bardzo rzadko i głównie przy długotrwałym stosowaniu.
biegunka, ból głowy, działanie niepożądane ogólnoustrojowe, ekspozycja na światło słoneczne, fotosensytyzacja, fotowrażliwość, nadwrażliwość, nadwrażliwość miejscowa, nadwrażliwość ogólnoustrojowa, Naproxen Hasco, nudności, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, pokrzywka, promieniowanie UV, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, rumień, senność, świąd, zaczerwienienie skóry - Leksykon substancji czynnych
Pomarańcza gorzka – Działania niepożądane
Pomarańcza gorzka (Citrus aurantium L., ssp. aurantium, epicarpium et mesocarpium) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, takich jak nalewka gorzka (Amara tinctura) oraz Krople Żołądkowe i ich warianty. Stosowanie tych produktów może wywoływać działania niepożądane, z których najczęstsze dotyczą układu żołądkowo-jelitowego, manifestujące się nudnościami, skurczami brzucha oraz zgagą, szczególnie u pacjentów z refluksem żołądkowo-przełykowym. Ponadto, mogą wystąpić bóle głowy o nieokreślonej częstości oraz rzadko tachykardia, której częstość szacuje się na 1/10 000 do <1/1000 przypadków. Reakcje skórne obejmują nadwrażliwość na światło słoneczne (fotosensytyzację), zwłaszcza u osób o jasnej karnacji, alergiczne dermatozy oraz świąd, wszystkie o nieznanej częstości występowania.
ból głowy, dermatoza alergiczna, fotosensytyzacja, monitorowanie działań niepożądanych, nalewka gorzka, niepokój, niepokój psychoruchowy, nudności, pomarańcza gorzka, przyspieszenie rytmu serca, reakcja alergiczna skórna, reakcja fototoksyczna, reakcja skórna, refluks żołądkowo-przełykowy, skurcz brzucha, świąd, tachykardia, wysypka skórna, zaburzenie ogólne, zaburzenie psychiczne, zaburzenie serca, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie żołądka i jelit, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zmęczenie - Leksykon substancji czynnych
Rutyna – Przedawkowanie
Rutyna, flawonoid obecny w zielu dziurawca (Hypericum perforatum L.), jest składnikiem aktywnym standaryzowanych wyciągów stosowanych w preparatach leczniczych takich jak Depremin 612 mg czy HYPERIS. Jedna tabletka zawiera 612 mg wyciągu, co odpowiada 36,72–91,80 mg sumy flawonoidów w przeliczeniu na rutynę, ze średnią około 64,26 mg. Przedawkowanie wyciągu z ziela dziurawca, a tym samym rutyny, zostało udokumentowane przy dawkach do 4,5 g wyciągu suchego na dobę przez 2 tygodnie oraz jednorazowym spożyciu 15 g wyciągu, co odpowiada około 472 mg rutyny dziennie przez 2 tygodnie i jednorazowo 1570 mg rutyny. Tak wysokie dawki znacznie przekraczają standardowe zalecenia terapeutyczne i wiążą się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych.
dezorientacja, drgawki, działanie niepożądane, flawonoid, fotosensytyzacja, Hypericum perforatum, kwercetyno-3-O-rutynozyd, napad drgawkowy, promieniowanie UV, reakcja fotoalergiczna, reakcja fototoksyczna, rutyna, skurcz mięśni, stan splątania, standaryzowany wyciąg, witamina P, wrażliwość na światło, wyciąg z ziela dziurawca, zaburzenie poznawcze, zaburzenie świadomości, ziele dziurawca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tetralysal 300 mg
Limecyklina, substancja czynna preparatu Tetralysal z grupy tetracyklin, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które obejmują układy nerwowy, pokarmowy, skórny, immunologiczny, hematologiczny oraz wątrobowy. Do często występujących działań należą nudności, ból brzucha, biegunka oraz ból głowy (≥1/100 do <1/10). Istotnym powikłaniem jest nadciśnienie śródczaszkowe manifestujące się bólem głowy, zaburzeniami widzenia (w tym diplopią) i wymiotami, które wymaga natychmiastowego przerwania terapii. Zgłaszano również poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka, a także zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, neutropenia) oraz hepatotoksyczność objawiającą się żółtaczką i podwyższonymi enzymami wątrobowymi (aminotransferazy, fosfataza alkaliczna, bilirubina). U dzieci poniżej 8. roku życia stosowanie limecykliny jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko przebarwień zębów i niedorozwoju szkliwa.
aminotransferazy, bilirubina, blastomikoza, ból brzucha, ból głowy, Clostridioides difficile, diplopia, eozynofilia, epigastralgia, fosfataza alkaliczna, fotosensytyzacja, hiperazotemia nerkowa, kandydoza, limecyklina, małopłytkowość, nadciśnienie śródczaszkowe, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niedorozwój szkliwa, obrzęk naczynioruchowy, podwójne widzenie, przewód pokarmowy, reakcja anafilaktyczna, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, tetracykliny, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, utrata wzroku, wysypka rumieniowata, zapalenie jelita cienkiego, zapalenie języka, zapalenie pochwy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Danazol Polfarmex 200 mg
Danazol, stosowany w dawce 200 mg w formie tabletek, wykazuje liczne działania niepożądane wynikające z jego androgenizującego mechanizmu działania oraz wpływu na gospodarkę hormonalną. Do najczęstszych należą efekty androgenizujące takie jak zwiększenie masy ciała, wzmożony apetyt, trądzik, łojotok, hirsutyzm, utrata włosów oraz zmiany barwy głosu. U kobiet obserwuje się zaburzenia miesiączkowania (plamienia, zmiany długości cyklu, amenorrhea), a także objawy niedoboru estrogenów (zaczerwienienie twarzy, suchość pochwy, zmniejszenie libido i objętości piersi). U mężczyzn możliwe są zaburzenia spermatogenezy. Danazol może również wpływać na metabolizm węglowodanów, powodując wzrost oporności na insulinę, hipoglikemię oraz łagodne upośledzenie tolerancji glukozy, co jest szczególnie istotne u pacjentów z cukrzycą. W badaniach laboratoryjnych notuje się zmiany w morfologii krwi, takie jak zwiększenie liczby erytrocytów i płytek, eozynofilia, leukopenia oraz trombocytopenia.
brak miesiączki, czerwienica, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, eozynofilia, fotosensytyzacja, globulina wiążąca tyroksynę, gruczolak wątroby, hipoglikemia, hirsutyzm, kinaza kreatynowa, leukopenia, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, obrzęk naczynioruchowy, plamica, plamica wątrobowa, rumień wielopostaciowy, spermatogeneza, śródmiąższowe zapalenie płuc, tachykardia, trądzik, trombocytopenia, zapalenie trzustki, zespół cieśni nadgarstka, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna