Przedawkowanie
Rutyna

Przedawkowanie rutyny: niebezpieczeństwa i objawy

Rutyna, znana również jako witamina P lub kwercetyno-3-O-rutynozyd, jest flawonoidem występującym naturalnie w wielu roślinach, w tym w zielu dziurawca (Hypericum perforatum L.). Jest ona jednym z głównych składników aktywnych standaryzowanych wyciągów z tego surowca roślinnego, stosowanych w produktach leczniczych takich jak Depremin 612 mg czy HYPERIS. W obu tych preparatach jedna tabletka powlekana zawiera 612 mg wyciągu suchego, kwantyfikowanego z ziela dziurawca, co odpowiada 36,72 mg – 91,80 mg sumy flawonoidów w przeliczeniu na rutynę.^{1 2}

Udokumentowane przypadki przedawkowania

W literaturze medycznej opisano przypadki przedawkowania preparatów zawierających wyciąg z ziela dziurawca, w tym związków flawonoidowych w przeliczeniu na rutynę. Udokumentowano wystąpienie poważnych działań niepożądanych po spożyciu do 4,5 g wyciągu suchego na dobę przez okres 2 tygodni, z dodatkowym jednorazowym spożyciem 15 g wyciągu suchego bezpośrednio przed hospitalizacją.^{3 4}

Przeliczając powyższe dawki na zawartość rutyny, przy przyjęciu średniej zawartości flawonoidów w tabletce (około 64,26 mg rutyny), przedawkowanie dotyczyło przyjęcia około 472 mg rutyny dziennie przez 2 tygodnie, z dodatkowym jednorazowym spożyciem około 1570 mg rutyny. Są to wartości znacznie przekraczające standardowe dawki terapeutyczne.⁵

Objawy kliniczne przedawkowania

Przedawkowanie preparatów zawierających rutynę, jako składnik wyciągu z ziela dziurawca, prowadzi do wystąpienia szeregu objawów klinicznych. Najważniejsze z udokumentowanych objawów to drgawki oraz stany splątania, które zaobserwowano w opisanym przypadku klinicznym.^{6 7}

Należy podkreślić, że rutyna, jako składnik kompleksu flawonoidów występujących w zielu dziurawca, może przyczyniać się do zwiększonej wrażliwości na światło (fotosensytyzacji). Z tego powodu zaleca się ochronę pacjenta przed działaniem promieni słonecznych i innych źródeł światła UV przez okres 1-2 tygodni po przedawkowaniu.^{8 9}

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania preparatów zawierających rutynę w składzie wyciągu z ziela dziurawca, postępowanie lecznicze powinno obejmować:

• Odstawienie preparatu zawierającego rutynę
• Leczenie objawowe drgawek i stanów splątania
• Ścisłą ochronę pacjenta przed działaniem promieni słonecznych i innych źródeł światła UV przez okres 1-2 tygodni po przedawkowaniu

^{10 11}

Tabela objawów przedawkowania rutyny

Szczególne ostrzeżenia dotyczące przedawkowania

Należy zwrócić uwagę, że w przypadku przedawkowania preparatów zawierających rutynę jako składnik wyciągu z ziela dziurawca, szczególnie istotne jest monitorowanie pacjenta pod kątem wystąpienia drgawek oraz stanów splątania, które były głównymi objawami klinicznymi opisanymi w literaturze.^{12 13}

Ze względu na ryzyko wystąpienia reakcji fotosensytyzacji, kluczowym elementem postępowania po przedawkowaniu jest ochrona pacjenta przed ekspozycją na promieniowanie UV. Należy zalecić pacjentowi unikanie bezpośredniej ekspozycji na światło słoneczne oraz stosowanie wysokich filtrów ochronnych przez okres 1-2 tygodni po przedawkowaniu.^{14 15}