Właściwości farmakokinetyczne
Rutyna

Rutyna, będąca jednym z głównych flawonoidów w preparatach leczniczych zawierających wyciąg z ziela dziurawca (Hypericum perforatum L.), takich jak Depremin 612 mg i Hyperis, występuje w ilościach od 36,72 mg do 91,80 mg sumy flawonoidów przeliczonej na rutynę w jednej tabletce powlekanej. Farmakokinetyka tych preparatów jest jednak lepiej poznana w kontekście innych składników aktywnych, takich jak hiperycyna i hiperforyna oraz 3-glukuronian kwercetyny – metabolitu kwercetyny, flawonoidu strukturalnie spokrewnionego z rutyną. Hiperycyna charakteryzuje się opóźnioną absorpcją (początek około 2 godzin po podaniu), okresem półtrwania około 20 godzin i średnim czasem obecności w organizmie około 30 godzin. Hiperforyna osiąga maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) po 3-4 godzinach i nie wykazuje akumulacji. Zarówno hiperforyna, jak i 3-glukuronian kwercetyny przenikają barierę krew-mózg, co może mieć znaczenie dla mechanizmu działania tych preparatów.

Właściwości farmakokinetyczne rutyny

Rutyna, będąca składnikiem produktów leczniczych zawierających wyciąg z ziela dziurawca (Hypericum perforatum L.), stanowi jeden z głównych flawonoidów, których zawartość w produktach leczniczych takich jak Depremin 612 mg oraz Hyperis jest ściśle określona i mieści się w granicach 36,72 mg – 91,80 mg sumy flawonoidów w przeliczeniu na rutynę w jednej tabletce powlekanej.1 2

Profil farmakokinetyczny składników aktywnych

Mimo że rutyna stanowi jeden z głównych flawonoidów, w dostępnych danych farmakokinetycznych dla preparatów Depremin 612 mg i Hyperis opisano głównie właściwości farmakokinetyczne innych substancji aktywnych, takich jak hiperycyna i hiperforyna, a także 3-glukuronian kwercetyny, który jest metabolitem kwercetyny – flawonoidu strukturalnie spokrewnionego z rutyną.

Farmakokinetyka hiperycyny

Absorpcja hiperycyny charakteryzuje się opóźnionym początkiem, który obserwuje się dopiero około 2 godzin po podaniu leku. Parametry farmakokinetyczne hiperycyny obejmują okres półtrwania wynoszący około 20 godzin oraz średni okres obecności w organizmie wynoszący około 30 godzin.3 4

Farmakokinetyka hiperforyny

W przypadku hiperforyny, maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) osiągane są po około 3-4 godzinach od podania preparatu. Co istotne, w przypadku hiperforyny nie zaobserwowano zjawiska akumulacji w organizmie. Badania wykazały, że hiperforyna, podobnie jak 3-glukuronian kwercetyny, ma zdolność przenikania bariery krew-mózg, co może mieć znaczenie dla mechanizmu działania preparatów zawierających wyciąg z ziela dziurawca.5 6

Wpływ na enzymy metabolizujące

Szczególnie istotnym aspektem farmakokinetyki hiperforyny jest jej wpływ na aktywność enzymów metabolizujących leki. Hiperforyna indukuje aktywność następujących enzymów:

7 8

Indukcja ta zachodzi w sposób dawkozależny i odbywa się poprzez aktywację systemu receptora pregnanu X (PXR). Konsekwencją tego mechanizmu jest przyspieszenie eliminacji innych jednocześnie stosowanych substancji leczniczych, co prowadzi do zmniejszenia ich stężenia w osoczu.9 10

Farmakokinetyka rutyny i pochodnych flawonoidów

Choć charakterystyka produktów leczniczych Depremin 612 mg i Hyperis nie zawiera bezpośrednich danych farmakokinetycznych dotyczących samej rutyny, warto zauważyć, że wspomniany w dokumentacji 3-glukuronian kwercetyny, który może przenikać barierę krew-mózg, jest metabolitem flawonoidu kwercetyny. Kwercetyna jest strukturalnie spokrewniona z rutyną (rutyna to 3-rutynozyd kwercetyny), co pozwala przypuszczać, że metabolity rutyny mogą wykazywać podobne właściwości farmakokinetyczne.11 12

Znaczenie kliniczne profilu farmakokinetycznego

Przedstawione właściwości farmakokinetyczne składników aktywnych zawartych w wyciągu z ziela dziurawca, w tym ich zdolność do przenikania bariery krew-mózg oraz wpływ na aktywność enzymów metabolizujących, mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie ważna jest indukcja enzymów cytochromu P450 i P-glikoproteiny przez hiperforynę, co może prowadzić do interakcji z jednocześnie stosowanymi lekami. Interakcje te polegają głównie na przyspieszeniu eliminacji i zmniejszeniu stężenia w osoczu tych leków, które są substratami dla wspomnianych enzymów.13 14

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl