wyprysk rąk
Wyprysk rąk, znany również jako egzema rąk, jest przewlekłym stanem zapalnym skóry, charakteryzującym się występowaniem zaczerwienienia, obrzęku, pęcherzyków, łuszczenia się oraz pęknięć naskórka. To jedna z najczęstszych dermatoz zawodowych, dotykająca około 10% populacji ogólnej, ze szczególnym nasileniem u osób wykonujących zawody wymagające częstego mycia rąk lub kontaktu z substancjami drażniącymi.
Etiologia wyprysku rąk jest złożona i obejmuje czynniki kontaktowe (alergiczne i niealergiczne), atopowe oraz mieszane. Wyprysk kontaktowy niealergiczny (z podrażnienia) rozwija się na skutek powtarzającego się kontaktu z detergentami, rozpuszczalnikami czy wodą. Wyprysk kontaktowy alergiczny powstaje w mechanizmie reakcji nadwrażliwości typu opóźnionego na alergeny, takie jak nikiel, chrom, konserwanty czy substancje zapachowe. Wyprysk atopowy rąk jest manifestacją atopowego zapalenia skóry i często współistnieje z innymi chorobami atopowymi.
Diagnostyka wyprysku rąk opiera się na dokładnym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz testach płatkowych, które pozwalają zidentyfikować potencjalne alergeny kontaktowe. W leczeniu kluczowa jest eliminacja czynników prowokujących, odpowiednia pielęgnacja skóry z zastosowaniem emolientów oraz miejscowa farmakoterapia z wykorzystaniem preparatów przeciwzapalnych, głównie glikokortykosteroidów i inhibitorów kalcyneuryny. W przypadkach opornych na leczenie stosuje się fototerapię UVA/UVB lub leki ogólnoustrojowe, w tym cyklosporynę, metotreksat czy alitretynoinę.
Wyprysk rąk znacząco wpływa na jakość życia pacjentów, powodując dyskomfort, ból oraz ograniczenia w wykonywaniu codziennych czynności i pracy zawodowej. Edukacja pacjenta dotycząca unikania czynników drażniących, właściwej higieny i pielęgnacji skóry jest niezbędnym elementem postępowania terapeutycznego. Wczesne rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia zmniejsza ryzyko przewlekłych zmian skórnych i niezdolności do pracy.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na lateks – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Alergia na naturalny lateks gumy stanowi istotny problem zawodowy, szczególnie w sektorze opieki zdrowotnej, gdzie stosowanie rękawic lateksowych jest powszechne. Badania długoterminowe u 160 dorosłych pacjentów wykazały, że stosowanie rękawic o niskiej zawartości alergenów lub bezlateksowych znacząco poprawia jakość życia i pozwala na kontynuowanie pracy zawodowej, bez konieczności zmiany zatrudnienia. W populacji wysokiego ryzyka, obejmującej pacjentów poddawanych powtarzanym zabiegom chirurgicznym lub z licznymi znieczuleniami i cewnikowaniami, ryzyko uczulenia na lateks jest zwiększone, zwłaszcza przy historii ponad pięciu operacji. Wprowadzenie środków bezlateksowych od urodzenia u dzieci z rozszczepem kręgosłupa skutkowało znacznym zmniejszeniem częstości uczulenia na lateks.
- Leksykon chorób i schorzeń
Kontaktowe zapalenie skóry – Epidemiologia
Kontaktowe zapalenie skóry (KZS) stanowi istotny problem zdrowotny, dotykający 15-20% populacji ogólnej, z częstością występowania od 1,7% do 6,3%, a w USA na poziomie 13,6 przypadków na 1000 osób. Zawodowe KZS (OCD) jest najczęstszą chorobą zawodową, z rocznym wskaźnikiem zapadalności 0,5-1,9%, szczególnie w branżach takich jak górnictwo, produkcja i opieka zdrowotna. Kobiety są bardziej narażone na KZS z podrażnienia i alergiczne KZS, zwłaszcza z powodu alergii na nikiel. Najbardziej dotknięte są osoby w wieku 46-74 lat (64,46% przypadków). Diagnostyka opiera się na testach płatkowych, które umożliwiają identyfikację alergenów, z najczęstszymi uczuleniami na nikiel (17,5%), metyloizotiazolinon (13,4%), mieszankę zapachową I (11,3%) i formaldehyd (8,4%). Epidemiologia wskazuje na wzrost częstości alergii kontaktowych, co podkreśla potrzebę skutecznego nadzoru i profilaktyki.
alergia kontaktowa, alergia na nikiel, alergia skórna, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, balsam peruwiański, Europejskie Towarzystwo Kontaktowego Zapalenia Skóry, formaldehyd, kalafonia, kontaktowe zapalenie skóry, kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia, kryteria Mathiasa, narażenie zawodowe, National Health Interview Survey, siarczan niklu, test płatkowy, test punktowy, wyprysk rąk, zawodowe kontaktowe zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Dyshydroza – Zapobieganie i profilaktyka
Dyshydroza, znana również jako wyprysk potnicowy lub pompholyx, to przewlekłe schorzenie dermatologiczne charakteryzujące się nawracającymi, świądzącymi pęcherzykami na bocznych powierzchniach palców, dłoniach i podeszwach stóp. Profilaktyka opiera się na identyfikacji i unikaniu czynników wyzwalających, takich jak metale (nikiel, kobalt), detergenty, nadmierne pocenie, długotrwały kontakt z wodą oraz ekstremalne warunki środowiskowe. Kluczowe jest stosowanie delikatnych, bezzapachowych środków myjących, nawilżanie skóry gęstymi emolientami bez substancji zapachowych, a także ochrona rąk i stóp poprzez noszenie odpowiednich rękawic i obuwia. Zarządzanie stresem oraz modyfikacje dietetyczne, zwłaszcza u pacjentów z alergią na nikiel lub kobalt, również odgrywają istotną rolę w zmniejszaniu częstości i nasilenia zaostrzeń. W przypadku podejrzenia alergii kontaktowej zalecany jest patch testing w celu identyfikacji alergenów.
alergia kontaktowa, alergia na nikiel, disulfiram, dyshydroza, ekspozycja na alergeny, emolient, fototerapia, kąpiel owsiana, lek przeciwhistaminowy, mokry opatrunek, nadmanganian potasu, nadmierne pocenie, olej kokosowy, olejek z drzewa herbacianego, owsianka koloidalna, patch testing, pęcherzyki wypełnione płynem, pompholyx, probiotyki, schorzenie dermatologiczne, stan zapalny, stres emocjonalny, witamina C, wyprysk potnicowy, wyprysk rąk, żel aloesowy - Leksykon substancji czynnych
Kalafonia – Wskazania do stosowania
Kalafonia, obecna w preparacie TRUE Test 36 w stężeniu 1200 mikrogramów/cm² (972 mikrogramy na płatek testowy), jest istotnym alergenem kontaktowym wykorzystywanym w diagnostyce alergicznego kontaktowego zapalenia skóry u dorosłych. Test płatkowy z kalafonią znajduje zastosowanie w ocenie pacjentów z przewlekłymi lub nawracającymi wypryskami kontaktowymi, szczególnie w przypadku wyprysku rąk o niejasnej etiologii, reakcji po kontakcie z klejami, kosmetykami czy lekami miejscowymi oraz u osób zawodowo narażonych na ekspozycję na tę substancję (np. muzyków, pracowników przemysłu papierniczego). Kalafonia jest włączona do podstawowego panelu testowego TRUE Test 36, który zawiera 35 substancji testujących oraz pusty płatek kontrolny, co umożliwia kompleksową diagnostykę różnicową alergii kontaktowej.
alergen kontaktowy, alergia kontaktowa, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, diagnostyka różnicowa, ekspozycja zawodowa, kalafonia, materiał opatrunkowy, nadwrażliwość, panel diagnostyczny, płatek kontrolny, próba prowokacyjna, swoistość testu, terapia dermatologiczna, test płatkowy, TRUE Test 36, wynik fałszywie dodatni, wynik fałszywie ujemny, wyprysk kontaktowy, wyprysk rąk - Leksykon chorób i schorzeń
Dyshydroza – Epidemiologia
Dyshydroza, znana również jako wyprysk dyshidrotyczny lub pompholyx, to pęcherzykowate zapalenie skóry lokalizujące się głównie na dłoniach i bocznych częściach palców. Stanowi około 5-20% wszystkich przypadków wyprysku rąk, z częstością występowania w populacji ogólnej szacowaną na 0,05-0,5%, co odpowiada 20 przypadkom na 100 000 osób. Choroba najczęściej dotyka osoby w wieku 20-40 lat (średnia 35-40 lat), z nieznaczną przewagą kobiet. Epidemiologicznie dyshydroza występuje częściej w cieplejszych klimatach oraz w okresie wiosenno-letnim, a także w środowiskach miejskich, co sugeruje wpływ czynników środowiskowych i stresu. Diagnostyka opiera się głównie na obrazie klinicznym, a w trudnych przypadkach stosuje się testy RPR, preparaty z KOH, biopsję skóry oraz testy płatkowe w celu wykluczenia innych przyczyn. Biopsja wykazuje spongiozę z naciekiem limfocytarnym naskórka i jest zarezerwowana dla przypadków opornych na leczenie lub podejrzenia wtórnego zakażenia.
atopia, beksaroten, biopsja sztancowa, choroba oporna na leczenie, diagnostyka różnicowa, dyshydroza, HTLV-1, inhibitor kalcyneuryny, kortykosteroid, kortykosteroid ogólnoustrojowy, pompholyx, pompholyx sezonowy, posiew bakteriologiczny, spongioza, test płatkowy, test RPR, wtórne zakażenie, wyprysk dyshidrotyczny, wyprysk rąk, zapalenie skóry rąk, zapalenie skóry z kontaktu - Leksykon substancji czynnych
Dichromian potasu – Wskazania do stosowania
Dichromian potasu jest składnikiem panelu nr 1 produktu diagnostycznego TRUE Test 36, stosowanego wyłącznie u dorosłych w diagnostyce alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Substancja ta występuje w stężeniu 54 mikrogramów/cm² (44 mikrogramy/płatek) i jest aplikowana w testach płatkowych, które umożliwiają wykrycie nadwrażliwości na związki chromu. Testy te są szczególnie wskazane u pacjentów z przewlekłymi lub nawracającymi zmianami wypryskowymi, podejrzeniem alergii na chrom oraz u osób narażonych zawodowo na kontakt z cementem, skórą garbowaną chromem, farbami czy metalami. Aplikacja plastra odbywa się najczęściej na skórze pleców, a odczyty reakcji wykonuje się po 48 i 72-96 godzinach, z możliwością dodatkowego odczytu po 7 dniach w przypadku późnych reakcji.
alergen kontaktowy, alergia kontaktowa, alergia zawodowa, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alkohol sterolowy, chlorek kobaltu, diagnostyka różnicowa, dichromian potasu, nadwrażliwość kontaktowa, obrzęk, płatek kontrolny, reakcja podrażnieniowa, rumień, siarczan neomycyny, siarczan niklu, test płatkowy, test prowokacyjny, TRUE Test 36, wyprysk rąk, zmiana wypryskowa, związek chromu - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Toctino
TOCTINO (alitretynoina) jest wskazany u dorosłych z ciężkim przewlekłym wypryskiem rąk, jednak jego stosowanie wiąże się z wysokim ryzykiem teratogenności, powodującym ciężkie wady wrodzone. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują rygorystycznego Programu Zapobiegania Ciąży. Program ten wymaga stosowania co najmniej jednej wysoce skutecznej metody antykoncepcji (niezależnej od użytkownika) lub dwóch uzupełniających się metod zależnych od użytkownika przez minimum 1 miesiąc przed, w trakcie oraz 1 miesiąc po zakończeniu terapii. Konieczne jest wykonywanie testów ciążowych o czułości ≥25 mIU/ml przed leczeniem, optymalnie co miesiąc podczas terapii oraz 1 miesiąc po jej zakończeniu. W przypadku zajścia w ciążę terapia musi być natychmiast przerwana, a pacjentka skierowana do specjalisty ds. teratogenności. U mężczyzn leczenie może upośledzać płodność, jednak ekspozycja partnerki na alitretynoinę przez spermę jest uznawana za niskie ryzyko teratogenne.
aktywność transaminaz, alergiczne zapalenie naczyń, alitretynoina, antykoncepcja, ból głowy, ból mięśni, depresja, działanie teratogenne, dziedziczna nietolerancja fruktozy, hiperostoza, hipertrójglicerydemia, hormon tyreotropowy, kinaza fosfokreatynowa, łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, metoda antykoncepcji, myśl samobórcza, objaw psychotyczny, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, ostre zapalenie trzustki, poziom cholesterolu, promieniowanie ultrafioletowe, reakcja anafilaktyczna, suchość oczu, suchość skóry, wada wrodzona, wolna tyroksyna, wyprysk rąk, zaburzenie widzenia, zapalenie jelit, zapalenie jelita krętego, zapalenie rogówki, zmętnienie rogówki, zwapnienie ścięgien - Leksykon substancji czynnych
Parahydroksybenzoesan benzylu – Przeciwwskazania stosowania
Parahydroksybenzoesan benzylu, będący składnikiem mieszaniny parabenów w produkcie TRUE Test 36 (łączna zawartość 1000 µg/cm², 810 µg/płatek), jest powszechnie stosowany jako konserwant w diagnostyce alergii kontaktowej metodą testów płatkowych. Przeciwwskazania do jego stosowania obejmują aktywne, ciężkie lub uogólnione zapalenia skóry, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, obecność aktywnych dermatoz w miejscu aplikacji, stosowanie leków immunosupresyjnych oraz potwierdzoną alergię na parabeny. Należy uwzględnić możliwość reakcji krzyżowych między parabenami, co komplikuje interpretację wyników testów, zwłaszcza że mieszanina zawiera parahydroksybenzoesany metylu, etylu, propylu, butylu i benzylu. W praktyce klinicznej szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z przewlekłymi dermatozami, historią alergii wielowalentnych, zawodowo narażonych na parabeny oraz u osób stosujących immunosupresję.
alergia kontaktowa, alergia na parabeny, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, dermatoza, konsultacja alergologiczna, lek immunosupresyjny, łuszczyca, miejscowa reakcja skórna, mieszanina parabenów, objaw ogólnoustrojowy, paraben, parahydroksybenzoesan benzylu, reakcja alergiczna, reakcja fotoalergiczna, reakcja fototoksyczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja opóźniona, stan zapalny skóry, test diagnostyczny, test płatkowy, wyprysk rąk, zapalenie skóry, zmiana skórna - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie skóry – Epidemiologia
Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest jedną z najczęstszych dermatoz o przewlekłym, nawracającym przebiegu, dotykającą globalnie około 2,6% populacji (204,05 mln osób), w tym 2,0% dorosłych (101,27 mln) i 4,0% dzieci (102,78 mln). W krajach rozwiniętych częstość występowania u dzieci sięga 15-30%, a u dorosłych 2-10%. W USA około 31,6 mln osób cierpi na zapalenie skóry, z czego 16,5 mln dorosłych i 9,6 mln dzieci ma AZS, a 6,6 mln dorosłych oraz jedna trzecia dzieci prezentuje umiarkowaną do ciężką postać choroby. Czynniki ryzyka obejmują płeć żeńską, pochodzenie etniczne (większa częstość i ciężkość u Afroamerykanów i rdzennych Amerykanów), historię atopową w rodzinie (37-56% pacjentów) oraz czynniki środowiskowe, takie jak zanieczyszczenie i warunki miejskie. AZS rozpoczyna się najczęściej we wczesnym dzieciństwie (80% przed 6 r.ż.), z 20-50% przypadków utrzymujących się w dorosłości, a 25% dorosłych zgłasza początek objawów w wieku dorosłym. Kontaktowe zapalenie skóry, szczególnie zawodowe, jest powszechne w grupach zawodowych narażonych na drażniące substancje, z roczną zachorowalnością do 46,9/10 000 u fryzjerów.
alergia pokarmowa, alergiczny nieżyt nosa, atopowe zapalenie skóry, biomarker, choroby atopowe, choroby współistniejące, ciężka postać choroby, częstość występowania AZS, dystrybucja choroby, historia rodzinna, kontaktowe zapalenie skóry, lata życia skorygowane niepełnosprawnością, lichenifikacja, nadzór epidemiologiczny, opieka zdrowotna, podrażnieniowe kontaktowe zapalenie skóry, remisja, rozpowszechnienie choroby, substancje drażniące, wyprysk rąk, zachorowalność, zaostrzenie choroby, zapalenie skóry, zawodowe kontaktowe zapalenie skóry, zmiany sączące, zmienność sezonowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Toctino 30 mg
Produkt leczniczy Toctino, zawierający retynoidy o działaniu ogólnym, jest wskazany do leczenia przewlekłego wyprysku rąk i powinien być przepisywany wyłącznie przez dermatologów lub lekarzy z doświadczeniem w stosowaniu systemowych retynoidów. Zalecana dawka początkowa wynosi 30 mg raz na dobę, z możliwością redukcji do 10 mg w przypadku nieakceptowalnych działań niepożądanych. Terapia trwa od 12 do 24 tygodni, zależnie od odpowiedzi klinicznej, a kapsułki należy przyjmować z głównym posiłkiem, co optymalizuje biodostępność leku. U kobiet w wieku rozrodczym konieczne jest ograniczenie przepisywania do 30 dni leczenia, z obowiązkowym testem ciążowym i realizacją recepty tego samego dnia. Lek nie jest zalecany u pacjentów poniżej 18 roku życia oraz u osób z ciężkimi lub schyłkowymi zaburzeniami czynności nerek i wątroby.
biodostępność leku, dermatolog, działanie niepożądane, kortykosteroid miejscowy, łagodne zaburzenie czynności nerek, modyfikacja dawki, odpowiedź terapeutyczna, przewlekły wyprysk rąk, retynoid o działaniu ogólnym, retynoid systemowy, schyłkowe zaburzenie czynności nerek, test ciążowy, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, wskaźnik odpowiedzi, wyprysk rąk, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Alitretinoina – Dawkowanie i sposób podawania
Alitretinoina w preparacie TOCTINO (kapsułki miękkie 10 mg lub 30 mg) jest wskazana do leczenia wyprysku rąk i powinna być przepisywana wyłącznie przez dermatologów lub lekarzy doświadczonych w stosowaniu retynoidów systemowych. Standardowa dawka początkowa wynosi 30 mg raz na dobę, przyjmowana z głównym posiłkiem dla zwiększenia biodostępności, z możliwością redukcji do 10 mg w przypadku nieakceptowalnych działań niepożądanych. Obie dawki wykazują skuteczność w ustąpieniu zmian chorobowych, jednak dawka 30 mg zapewnia szybszą i wyższą odpowiedź terapeutyczną, natomiast dawka 10 mg cechuje się lepszym profilem bezpieczeństwa. Czas trwania terapii wynosi od 12 do 24 tygodni, z koniecznością przerwania leczenia przy całkowitym lub prawie całkowitym ustąpieniu zmian przed 24. tygodniem lub braku poprawy po 12 tygodniach. Preparat nie jest zalecany u pacjentów poniżej 18 roku życia, z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby oraz wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, u których terapia powinna być ograniczona do 30 dni z obowiązkowym testem ciążowym i realizacją recepty w tym samym dniu.
alitretinoina, bilans korzyści i ryzyka, biodostępność, cykl leczenia, dermatolog, działanie niepożądane, kapsułka miękka, kobieta w wieku rozrodczym, kortykosteroid miejscowy, nawrót choroby, odpowiedź terapeutyczna, retynoid o działaniu ogólnym, retynoid systemowy, schyłkowe zaburzenie czynności nerek, test ciążowy, Toctino, ustąpienie zmian chorobowych, wskaźnik odpowiedzi, wyprysk rąk, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zdarzenie niepożądane - Leksykon chorób i schorzeń
Wyprysk dyshidrotyczny – Epidemiologia
Wyprysk dyshidrotyczny (pompholyx) stanowi istotny problem dermatologiczny, odpowiadając za 5-20% przypadków wyprysku rąk, z częstością występowania około 20/100 000 osób (0,02%). Choroba dotyka głównie osoby w wieku 20-40 lat, z równomiernym rozkładem płci, choć niektóre badania wskazują na nieznaczną przewagę kobiet. Występuje częściej w cieplejszym klimacie oraz w miesiącach wiosenno-letnich, a także w środowiskach miejskich. Czynniki predysponujące obejmują atopię (50% pacjentów z pompholyx ma atopowe zapalenie skóry lub obciążony wywiad rodzinny), nadwrażliwość na metale (nikiel, kobalt, chrom) z dodatnimi testami płatkowym u 20,19% pacjentów oraz czynniki zaostrzające takie jak potliwość, stres i ciepło. Wyprysk dyshidrotyczny może współistnieć z infekcjami grzybiczymi i rzadko pojawia się jako reakcja na dożylne immunoglobuliny.
alergia kontaktowa, alergia na nikiel, atopia, atopowe zapalenie skóry, biopsja skóry, choroba nawracająca, choroba przewlekła, chorobowość punktowa, diateza atopowa, doustny test prowokacyjny, grzybica, immunoglobulina dożylna, infekcja grzybicza, infekcja wtórna, kontaktowe zapalenie skóry, pompholyx, pompholyx sezonowy, przewlekły wyprysk, siarczan niklu, test płatkowy, wyprysk dyshidrotyczny, wyprysk rąk, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Metylodibromoglutaronitryl – Wskazania do stosowania
Metylodibromoglutaronitryl jest składnikiem diagnostycznym panelu nr 2 w produkcie TRUE Test 36, stosowanym w testach płatkowych do wykrywania alergicznego kontaktowego zapalenia skóry u pacjentów dorosłych. Substancja ta występuje w stężeniu 5 μg/cm², co odpowiada 4,1 μg na pojedynczy płatek testowy. Ze względu na wysoką reaktywność i potencjał uczulający, metylodibromoglutaronitryl jest istotnym alergenem kontaktowym, szczególnie w kontekście przewlekłych lub nawracających zmian skórnych, które nie reagują na standardowe leczenie. Test płatkowy z tą substancją powinien być wykonywany i interpretowany przez doświadczonych dermatologów lub alergologów, uwzględniając pełen obraz kliniczny oraz historię ekspozycji pacjenta.
alergen kontaktowy, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alergolog, dermatolog, diagnostyka alergologiczna, formaldehyd, izotiazolinon, kontaktowe zapalenie skóry, metylodibromoglutaronitryl, nadwrażliwość kontaktowa, panel diagnostyczny, parafenylenodiamina, płatek testowy, reakcja fałszywie dodatnia, substancja uczulająca, test płatkowy, tiomersal, TRUE Test, wyprysk, wyprysk rąk, wywiad medyczny, żywica epoksydowa - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na nikiel – Leczenie
Alergia na nikiel jest częstą przyczyną alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, manifestującą się świądem i wysypką w miejscu kontaktu z metalem. Leczenie opiera się przede wszystkim na unikaniu ekspozycji na nikiel, zarówno w postaci biżuterii (zalecane materiały to stal chirurgiczna, złoto ≥14K, srebro, platyna), elementów metalowych ubrań, urządzeń elektronicznych, jak i pokarmów bogatych w nikiel (czekolada, orzechy, kasze, rośliny strączkowe). W terapii objawowej stosuje się miejscowe kortykosteroidy (np. klobetazol, dipropionian betametazonu), inhibitory kalcyneuryny (takrolimus, pimekrolimus), doustne kortykosteroidy (prednizon) oraz leki przeciwhistaminowe (cetyryzyna, feksofenadyna). W cięższych przypadkach rozważa się fototerapię PUVA oraz doustną hiposensytyzację siarczanem niklu (5 mg/tydzień przez 6 tygodni), która wykazuje obiecujące wyniki w indukcji tolerancji immunologicznej. Warto podkreślić, że skuteczność hiposensytyzacji i niektórych innych metod jest nadal eksperymentalna.
alergia na nikiel, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, antybiotykoterapia, dermatolog, dieta niskonieklowa, disulfiram, doustny test prowokacyjny, fototerapia PUVA, inhibitor kalcyneuryny, kortykosteroid doustny, kortykosteroid miejscowy, krem nawilżający, lek przeciwhistaminowy, liszajec, nanocząsteczka, semaforyna 3A, siarczan niklu, systemowy zespół alergii na nikiel, terapia genowa, test płatkowy, wyprysk rąk, zespół jelita drażliwego