incydentaloma
Incydentaloma to przypadkowo wykryte zmiany patologiczne w badaniach obrazowych, wykonywanych z innych powodów niż poszukiwanie tych zmian. Najczęściej incydentaloma wykrywane są w nadnerczach, tarczycy, przysadce mózgowej, trzustce, nerkach i płucach podczas badań takich jak tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny czy ultrasonografia.
Większość incydentaloma to zmiany łagodne i niewymagające interwencji, ale istotna jest właściwa diagnostyka różnicowa w celu wykluczenia nowotworów złośliwych. Postępowanie z incydentaloma zależy od lokalizacji, wielkości, charakterystyki radiologicznej oraz czynników ryzyka pacjenta. Może obejmować obserwację z okresową kontrolą obrazową, biopsję cienkoigłową lub leczenie operacyjne.
Odkrycie incydentaloma stawia przed lekarzem wyzwanie kliniczne – musi on zdecydować, które zmiany wymagają dalszej diagnostyki i leczenia, a które mogą być bezpiecznie obserwowane. Nadmierna diagnostyka może prowadzić do niepotrzebnych procedur i powikłań, podczas gdy zaniechanie odpowiednich działań grozi przeoczeniem istotnej klinicznie patologii.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Prolaktynoma – Epidemiologia
Prolaktynoma jest najczęstszym hormonalnie czynnym guzem przysadki, stanowiącym 40-66% wszystkich gruczolaków przysadki, z chorobowością szacowaną na 50-82,5 przypadków na 100 000 osób i roczną zapadalnością 3-5 na 100 000. Występuje głównie u kobiet w wieku reprodukcyjnym (20-50 lat), ze szczytem zachorowań w wieku 25-34 lat, gdzie stosunek kobiet do mężczyzn wynosi 5:1 do 14:1. U kobiet dominują mikroprolaktynoma (<1 cm, ok. 90%), natomiast u mężczyzn częściej diagnozuje się makroprolaktynoma (≥1 cm, ok. 60%). Prolaktynoma może być sporadyczna lub związana z zespołami genetycznymi, takimi jak MEN1 czy FIPA. Nawrót choroby po odstawieniu leczenia jest częsty, szczególnie w przypadku makroprolaktynoma (do 93%), co wymaga regularnego monitorowania stężenia prolaktyny i obrazowania. Długotrwała terapia agonistami dopaminy, zwłaszcza kabergoliną, wiąże się z ryzykiem walwulopatii, szczególnie przy dawkach kumulacyjnych powyżej 520-720 mg i u pacjentów >50 lat.
agonista dopaminy, amenorrhea, erozja podstawy czaszki, FIPA, gruczolak przysadki, guz przysadki mózgowej, guz wydzielający prolaktynę, hiperprolaktynemia, hipogonadyzm, hormon wzrostu, immunoterapia, incydentaloma, kabergolina, kompleks Carneya, makroprolaktynoma, MEN1, mikroprolaktynoma, niedomykalność zastawki, niepłodność, prolaktyna, temozolomid, utrata masy kostnej, walwulopatia, wtórny brak miesiączki, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie miesiączkowania, zespół genetyczny, zespół McCune’a-Albrighta, zespół mnogiej gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej, złamanie kręgu