pseudo-zespół Cushinga
Pseudo-zespół Cushinga to stan kliniczny charakteryzujący się objawami przypominającymi zespół Cushinga, jednak bez faktycznej nadprodukcji kortyzolu przez nadnercza. Pacjenci prezentują typowe cechy cushingoidalne, takie jak: otyłość centralna, twarz księżycowata, bawoli kark, rozstępy skórne, nadciśnienie tętnicze oraz zaburzenia gospodarki węglowodanowej.
W przeciwieństwie do klasycznego zespołu Cushinga, w pseudo-zespole przyczyną objawów nie jest autonomiczna nadprodukcja kortyzolu, lecz inne mechanizmy patofizjologiczne. Najczęstszymi przyczynami są: alkoholizm, depresja, otyłość, źle kontrolowana cukrzyca, zespół policystycznych jajników oraz stosowanie niektórych leków (np. walproiniany).
Diagnostyka różnicowa między prawdziwym zespołem Cushinga a pseudo-zespołem jest kluczowa dla właściwego postępowania terapeutycznego. Badania biochemiczne wykazują zwykle prawidłowy rytm dobowy kortyzolu, prawidłowy test hamowania deksametazonem oraz brak zwiększonego wydalania wolnego kortyzolu z moczem. Leczenie pseudo-zespołu Cushinga polega na eliminacji czynnika wywołującego, co prowadzi do stopniowego ustępowania objawów klinicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół cushinga – Etiologia i przyczyny
Zespół Cushinga to stan hiperkortyzolemii wynikający z długotrwałej ekspozycji na nadmierne stężenia kortyzolu, spowodowany przyczynami egzogennymi (najczęściej długotrwałe stosowanie glikokortykosteroidów takich jak prednizon, deksametazon, hydrokortyzon) lub endogennymi. Endogenne przyczyny dzielą się na ACTH-zależne (80-85% przypadków), gdzie nadmiar kortyzolu wynika z nadprodukcji ACTH przez gruczolaki przysadki (choroba Cushinga, 70-80%) lub guzy ektopowe (15-20%), oraz ACTH-niezależne (15-20%), obejmujące autonomiczne guzy nadnerczy, takie jak gruczolaki (60%) i raki (40%). Rzadkie formy to pierwotna barwnikowa choroba guzkowa nadnerczy (PPNAD) i makroguzkowy przerost nadnerczy (AIMAH). Pseudo-zespół Cushinga związany jest z wtórną hiperkortyzolemią w przebiegu alkoholizmu, ciężkiej depresji, jadłowstrętu, otyłości czy PCOS.
astma oskrzelowa, choroba Cushinga, cykliczny zespół Cushinga, drobnokomórkowy rak płuca, endogenny zespół Cushinga, glikokortykosteroid, gruczolak nadnerczy, gruczolak przysadki mózgowej, gruczolakowatość wewnątrzwydzielnicza, hiperkortyzolemia, hormon adrenokortykotropowy, hormon uwalniający kortykotropinę, iniekcja dostawowa, jadłowstręt psychiczny, octan megestrolu, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, przerost nadnerczy, pseudo-zespół Cushinga, rak nadnerczy, rakowiak oskrzela, reumatoidalne zapalenie stawów, sarkoidoza, toczeń rumieniowaty układowy, zespół Cushinga, zespół policystycznych jajników