polimorfizm genowy
Polimorfizm genowy odnosi się do występowania różnych form (alleli) tego samego genu w populacji. To zjawisko genetyczne występuje, gdy dwa lub więcej alleli utrzymuje się w populacji z częstością wyższą niż wynikałoby to z przypadkowych mutacji. Aby wariant genetyczny został uznany za polimorfizm, musi występować u co najmniej 1% populacji.
W praktyce klinicznej polimorfizmy genowe mają istotne znaczenie, ponieważ mogą wpływać na indywidualną odpowiedź pacjentów na leki, podatność na choroby oraz ich przebieg. Szczególnie ważne są polimorfizmy pojedynczego nukleotydu (SNP), które stanowią najczęstszą formę zmienności genetycznej u ludzi. Przykładem klinicznego znaczenia polimorfizmów są warianty genów cytochromu P450, które wpływają na metabolizm wielu leków.
Badanie polimorfizmów genowych jest kluczowym elementem medycyny spersonalizowanej, umożliwiając dobór terapii dostosowanych do genetycznego profilu pacjenta. Metody identyfikacji polimorfizmów obejmują sekwencjonowanie DNA, reakcję łańcuchową polimerazy (PCR) oraz mikromacierze DNA. Coraz częściej w praktyce klinicznej wykorzystuje się farmakogenomikę, która bada, jak polimorfizmy genowe wpływają na odpowiedź organizmu na leki.
Powiązane wpisy
-
Leksykon substancji czynnych
Klopidogrel jest prolekiem, którego aktywny metabolit hamuje agregację płytek krwi poprzez nieodwracalne blokowanie receptora P2Y12, co uniemożliwia wiązanie ADP i aktywację kompleksu glikoprotein GPIIb/IIIa. Metabolizm klopidogrelu zależy od enzymów cytochromu CYP450, których polimorfizmy i interakcje lekowe mogą wpływać na skuteczność terapii. Standardowa dawka 75 mg/dobę powoduje zahamowanie agregacji płytek o 40-60% w stanie równowagi osiąganym między 3. a 7. dniem leczenia, a efekt utrzymuje się przez 7-10 dni po odstawieniu leku. W badaniach klinicznych, takich jak CAPRIE, CURE, CLARITY, COMMIT, CURRENT-OASIS-7, ARMYDA-6 MI, TOPIC i TROPICAL-ACS, klopidogrel wykazał istotne zmniejszenie ryzyka incydentów niedokrwiennych (zawał mięśnia sercowego, udar niedokrwienny, śmierć naczyniowa) oraz poprawę wyników u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym i chorobą tętnic obwodowych, często w skojarzeniu z ASA. Dawka nasycająca 300-600 mg stosowana przed PCI przyspiesza i wzmacnia efekt przeciwpłytkowy, zmniejszając częstość powikłań zakrzepowych bez istotnego wzrostu ryzyka krwawień.
agregacja płytek krwi, angiografia naczyń wieńcowych, badanie czynności płytek krwi, choroba tętnic obwodowych, cytochrom CYP450, czas krwawienia, difosforan adenozyny, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikoproteina GPIIb/IIIa, hamowanie agregacji płytek, inhibitor ACE, inhibitor receptora P2Y12, metabolit czynny, niestabilna dławica piersiowa, ostry zespół wieńcowy, podwójne leczenie przeciwpłytkowe, polimorfizm genowy, prolek, przeszczep wieńcowy omijający, przezskórna angioplastyka wieńcowa, receptor płytkowy P2Y12, troponina, udar niedokrwienny, wysoka reaktywność płytek, zakrzepica w stencie, zawał mięśnia sercowego, zawał mięśnia sercowego bez uniesienia odcinka ST, zawał mięśnia sercowego bez załamka Q, zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST, zdarzenie sercowo-naczyniowe -
Leksykon chorób i schorzeń
Zespół Downa jest spowodowany obecnością dodatkowego materiału genetycznego z chromosomu 21, najczęściej w formie pełnej trisomii 21 (92-95% przypadków), rzadziej translokacji (3-4%) lub mozaicyzmu (1-2%). Głównym czynnikiem ryzyka jest zaawansowany wiek matki, z ryzykiem wzrastającym od 1:350 urodzeń w wieku 35 lat do 1:30 w wieku 45 lat. Nosicielstwo zrównoważonej translokacji chromosomowej zwiększa ryzyko zespołu Downa typu translokacyjnego (10-15% jeśli matka jest nosicielem, 3% jeśli ojciec). Mechanizmy molekularne obejmują nadekspresję genów z chromosomu 21, w tym genu Dyrk1a, co prowadzi do zaburzeń rozwojowych, m.in. wad serca, oraz polimorfizmy w genie MCM9 predysponujące do błędów mejozy I. Zespół Downa nie jest związany z czynnikami środowiskowymi, a etiologia jest głównie genetyczna i przypadkowa.
białaczka, choroba Alzheimera, choroba autoimmunologiczna, ekspresja genów, gen DYRK1A, guz lity, kariotyp, mejoza, mozaicyzm, niedobór folianów, niedoczynność tarczycy, nierozdzielenie chromosomów, nowotwór mózgu, nowotwór płuc, polimorfizm genowy, region krytyczny zespołu Downa, rekombinacja DNA, translokacja chromosomowa, trisomia 21, wada wrodzona serca, zespół Downa, zrównoważona translokacja -
Leksykon chorób i schorzeń
Puchitis, czyli zapalenie zbiornika jelitowego, jest najczęstszym powikłaniem po proktokolektomii odtwórczej z zespoleniem jelitowo-odbytniczym (IPAA), występującym u 15% pacjentów w pierwszym roku, 33% w piątym i do 45% w ciągu 10 lat po operacji. Patogeneza puchitis jest wieloczynnikowa, obejmując dysbiozę mikrobioty jelitowej (zmniejszona różnorodność bakteryjna, wzrost Proteobacteria, spadek Bacteroidetes i Faecalibacterium prausnitzii, wzrost Clostridia w ostrym i Staphylococcus aureus w przewlekłym puchitis) oraz dysregulację układu immunologicznego (zaburzenia homeostazy limfocytów T, burza cytokinowa IL-1β, IL-6, IL-8, TNF-α, mutacje IL-1β, podwyższony poziom p-ANCA). Przewlekły puchitis wykazuje nasilone zaburzenia immunologiczne, co potwierdza skuteczność terapii immunosupresyjnej, np. wedolizumabem. Istnieje hipoteza, że puchitis może być nawracającym wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego (WZJG) w zbiorniku, co potwierdzają podobieństwa endoskopowe, histopatologiczne oraz wyższa częstość u pacjentów po IPAA z powodu WZJG w porównaniu do FAP.
burza cytokinowa, Candida albicans, choroba Leśniowskiego-Crohna, Clostridioides difficile, cuffitis, cytomegalowirus, dysbioza mikrobioty, dysregulacja immunologiczna, dyssynergia dna miednicy, Faecalibacterium prausnitzii, gronkowiec złocisty, inhibitor integryny, komórka plazmatyczna, metaplazja okrężnicza, niesteroidowe leki przeciwzapalne, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, polimorfizm genowy, proktokolektomia odtwórcza, puchitis, rodzinna polipowatość gruczolakowata, wedolizumab, wolne rodniki tlenowe, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zespolenie jelitowo-odbytnicze
