nowotwór płuc
Nowotwór płuc to jeden z najczęstszych i najbardziej śmiertelnych nowotworów złośliwych, charakteryzujący się niekontrolowanym wzrostem komórek w tkance płucnej. Ze względu na histopatologię dzieli się głównie na drobnokomórkowego raka płuca (SCLC) oraz niedrobnokomórkowego raka płuca (NSCLC), który obejmuje raka płaskonabłonkowego, gruczołowego i wielkokomórkowego.
Głównym czynnikiem ryzyka rozwoju nowotworu płuc jest palenie tytoniu, odpowiedzialne za około 85% przypadków. Inne czynniki to ekspozycja na radon, azbest, zanieczyszczenia powietrza, metale ciężkie oraz predyspozycje genetyczne. Wczesne objawy obejmują przewlekły kaszel, krwioplucie, duszność, ból w klatce piersiowej oraz nawracające infekcje dróg oddechowych.
Diagnostyka nowotworu płuc opiera się na badaniach obrazowych (RTG, TK, PET-CT), bronchoskopii z biopsją oraz badaniach molekularnych poszukujących specyficznych mutacji (EGFR, ALK, ROS1, BRAF, PD-L1). Leczenie zależy od typu histologicznego, stopnia zaawansowania oraz stanu ogólnego pacjenta i może obejmować zabieg chirurgiczny, radioterapię, chemioterapię, immunoterapię oraz terapie celowane.
Pięcioletnie przeżycie w nowotworze płuc waha się od 60% w stadium I do poniżej 10% w stadium IV. Wczesne wykrycie znacząco poprawia rokowanie, dlatego obecnie zaleca się badania przesiewowe (niskodawkowa tomografia komputerowa) u osób z grupy wysokiego ryzyka, szczególnie wieloletnich palaczy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Retrovir 10 mg/ml
Zydowudyna (Retrovir) wykazuje zróżnicowany potencjał mutagenny i genotoksyczny w badaniach przedklinicznych. Test Amesa nie wykazał mutagenności, jednak badania na komórkach chłoniaka myszy oraz transformacji komórek in vitro wskazały na słabe właściwości mutagenne. Uszkodzenia chromosomów obserwowano w limfocytach ludzkich in vitro oraz w testach jąderkowych u myszy i szczurów po wielokrotnym podawaniu doustnym, choć badania cytogenetyczne na szczurach nie potwierdziły tych efektów in vivo. U pacjentów z AIDS leczonych zydowudyną stwierdzono zwiększoną częstość pęknięć chromosomów. Ponadto, zydowudyna przenika przez łożysko i włącza się do DNA leukocytów noworodków, co potwierdzono w badaniach na modelach małpich, gdzie skojarzenie z lamiwudyną zwiększało włączanie analogów nukleozydów do DNA oraz skracanie telomerów, choć kliniczne znaczenie tych obserwacji pozostaje niejasne.
badanie cytogenetyczne, badanie karcinogenności, chłoniak myszy, genotoksyczność, limfocyt krwi obwodowej, limfocyty ludzkie, nowotwór nabłonkowy pochwy, nowotwór płuc, pęknięcie chromosomu, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profilaktyka transmisji wertykalnej, przenikanie przezłożyskowe, skrócenie telomeru, test Amesa, test jąderkowy, transmisja wertykalna, transmisja wertykalna HIV, uszkodzenie chromosomu, zakażenie HIV-1 - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Zentiva 0,5 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa entekawiru obejmowała szeroki zakres badań toksykologicznych na różnych gatunkach zwierząt, w tym badania neurotoksyczności, wpływu na rozrodczość, genotoksyczności oraz potencjału rakotwórczego. W badaniach na psach zaobserwowano przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN przy narażeniu 10-19-krotnie wyższym niż u ludzi, natomiast u małp, nawet przy narażeniu >100-krotnym, nie stwierdzono takich zmian. Entakawir nie obniżał płodności u szczurów, jednak przy narażeniu ≥26-krotnym odnotowano degenerację nasieniowodów u gryzoni i psów, co nie wystąpiło u małp. W badaniach embriotoksyczności u szczurów i królików dawki przekraczające 21-krotne narażenie u ludzi nie wykazały toksyczności na przebieg ciąży, choć przy wyższych dawkach obserwowano toksyczność u ciężarnych, resorpcje płodów, zmniejszenie masy ciała płodów oraz wady rozwojowe, w tym anomalie kostne i anatomiczne. U młodych szczurów podawanie entekawiru wiązało się z umiarkowanym osłabieniem reakcji na bodziec akustyczny przy AUC ≥92-krotnym w stosunku do ekspozycji u ludzi, co prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego.
badanie toksykologiczne, degeneracja nasieniowodu, embriotoksyczność, entekawirem, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, mutacja genetyczna, nowotwór płuc, osłabienie reakcji akustycznej, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja płodu, test Amesa, toksyczność okołoporodowa, toksyczność zarodkowa, wada rozwojowa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna, zmiany jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Timo-COMOD 0,5 % 5 mg/ml
Przedkliniczne badania toksyczności maleinianu tymololu, stosowanego miejscowo w stężeniu 5 mg/ml (Timo-COMOD 0,5%), wykazały brak działań niepożądanych w obrębie oka po długotrwałym podawaniu u królików (1 rok) i psów (2 lata). Doustne podawanie wysokich dawek tymololu psom i szczurzym skutkowało bradykardią oraz zwiększeniem masy serca, nerek i wątroby, bez innych istotnych zmian. Testy mutagenności nie wykazały działania mutagennego. W badaniach karcynogenności u szczurów samców przy dawce 300-krotnie przekraczającej maksymalną zalecaną dawkę doustną dla ludzi (1 mg/kg/dobę) zaobserwowano wzrost częstości barwiaka chromochłonnego nadnercza (p ≤0,05). U myszy samic przy dawce 500 mg/kg/dobę stwierdzono istotny wzrost częstości nowotworów płuc, polipów macicy oraz gruczolakoraka sutka, co wiązano ze zwiększonym poziomem prolaktyny w surowicy.
bradykardia, działanie teratogenne, gruczolakorak sutka, maleinian tymololu, nowotwór płuc, opóźnione kostnienie, polip macicy, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, prolaktyna, przerost serca, resorpcja płodu, toksyczność chroniczna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa płodu, właściwości mutagenne - Leksykon chorób i schorzeń
Nefropatia iga (choroba bergera) – Etiologia i przyczyny
Nefropatia IgA (choroba Bergera) jest jedną z najczęstszych przyczyn kłębuszkowego zapalenia nerek i przewlekłej niewydolności nerek, prowadzącą u 20-50% pacjentów do dializoterapii lub transplantacji. Patogeneza opiera się na odkładaniu w mezangium kłębuszków nerkowych kompleksów immunologicznych zawierających nieprawidłowo glikozylowaną IgA1 (z deficytem galaktozy w regionie zawiasowym O-glikanów), co wywołuje aktywację komórek mezangialnych, proliferację, włóknienie śródmiąższowe oraz uszkodzenie filtracyjne. Etiologia jest poligeniczna i wieloczynnikowa, z udziałem genów takich jak C1GALT1, C1GALT1C1, IGAN1, IGAN2, SPRY2 oraz regionów HLA-DRB1 i HLA-DQB1, a także czynników środowiskowych, w tym infekcji górnych dróg oddechowych, które wyzwalają nieprawidłową odpowiedź immunologiczną. Dziedziczność szacowana jest na 40-50%, a choroba ma charakter autoimmunologiczny, z produkcją autoprzeciwciał przeciwko Gd-IgA1. Wtórna nefropatia IgA może być związana z chorobami wątroby (marskość, WZW B i C), chorobami żołądkowo-jelitowymi (np. celiakia), schorzeniami autoimmunologicznymi, zakażeniami (w tym HIV) oraz lekami (np. inhibitory TNF-α).
błona podstawna kłębuszków nerkowych, choroba autoimmunologiczna, choroba Behçeta, choroba Bergera, choroba mieloproliferacyjna, choroba wątroby, czynnik genetyczny, glomerulonefryt, immunoglobulina A, infekcja dróg oddechowych, kłębuszkowe zapalenie nerek, kompleks immunologiczny, krwotok płucny, marskość wątroby, nadciśnienie, nefropatia IgA, niewydolność nerek, nowotwór płuc, plamica Henocha-Schönleina, przeszczep nerki, rak żołądka, sarkoidoza, toczeń rumieniowaty układowy, układ dopełniacza, uszkodzenie nerek, wirus zapalenia wątroby, włóknienie płuc, włóknienie śródmiąższowe, zakażenie HIV, zespół Sjögrena, złogi IgA - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entekavir Adamed 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa entekawiru wykazały przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN u psów przy narażeniu 10-19-krotnie wyższym niż u ludzi, bez podobnych zmian u innych gatunków, w tym małp z narażeniem >100-krotnym. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach nie stwierdzono obniżenia płodności, jednak przy narażeniu ≥26-krotnym zaobserwowano degenerację nasieniowodów u gryzoni i psów, nieobecną u małp. W badaniach teratologicznych u szczurów i królików przy dawkach >21-krotnych odnotowano toksyczność u ciężarnych, embriotoksyczność, zmiany kostne i resorpcje. Entakawir przenikał do mleka szczurów, a u młodych zwierząt przy ekspozycji ≥92-krotnej względem ludzi zaobserwowano umiarkowane osłabienie reakcji na bodziec akustyczny, prawdopodobnie bez znaczenia klinicznego. Testy genotoksyczności nie wykazały mutagenności, z wyjątkiem zmian chromosomalnych w ludzkich limfocytach przy stężeniach znacznie przekraczających kliniczne.
aberracje chromosomowe, badanie genotoksyczności, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, degeneracja nasieniowodów, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, naprawa DNA, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja płodu, specyficzność gatunkowa, test mikrojądrowy, test mutagenności, toksyczność ciążowa, toksyczność zarodkowo-płodowa, zaburzenia słuchu, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiany jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Etraga 25 mg/ml
Azacytydyna, substancja czynna preparatu Etraga, wykazuje wyraźny potencjał genotoksyczny potwierdzony badaniami in vitro, które wykazały indukcję mutacji genowych oraz aberracji chromosomowych w komórkach bakterii i ssaków. W badaniach na modelach zwierzęcych (myszy i szczury) stwierdzono działanie rakotwórcze, w tym rozwój nowotworów układu krwiotwórczego, chłonno-siateczkowego, płuc, sutków i skóry u myszy oraz nowotworów jądra u szczurów po długotrwałej ekspozycji dootrzewnowej (3 razy w tygodniu przez 50-52 tygodnie). Wyniki te podkreślają konieczność ostrożności w stosowaniu azacytydyny ze względu na jej onkogenny potencjał.
aberracja chromosomowa, azacytydyna, deformacja stopy, działanie genotoksyczne, egzencefalia, embriotoksyczność, karcynogenność, małoocze, mikrognacja, mikromelia, mutacja genowa, najądrze, nieprawidłowość rozwojowa mózgu, nieprawidłowość żebra, nowotwór jądra, nowotwór płuc, nowotwór sutka, nowotwór układu krwiotwórczego, obrzęk, obumarcie płodu, oligodaktylia, organogeneza, ośrodkowy układ nerwowy, plemnik, potencjał rakotwórczy, przepuklina mózgowa, resorpcja, syndaktylia, toksyczność rozwojowa, układ chłonno-siateczkowy, wewnątrzmaciczne obumarcie zarodka, wytrzewienie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metronidazol Aurovitas 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa metronidazolu wykazały specyficzne objawy toksyczności po wielokrotnym podaniu u zwierząt, w tym neurotoksyczność u psów (ataksyja, drżenia) oraz hepatotoksyczność u małp, gdzie po 12 miesiącach obserwowano dawkozależne zwyrodnienie hepatocytów. Potencjał mutagenny leku był zróżnicowany: metronidazol wykazywał mutagenność w testach bakteryjnych po redukcji grupy nitrowej, jednak nie stwierdzono działania mutagennego in vitro i in vivo w komórkach ssaków, ani uszkodzenia DNA w limfocytach pacjentów leczonych metronidazolem, co potwierdza jego względne bezpieczeństwo genotoksyczne u ludzi.
ataksja, drżenie, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hepatotoksyczność, komórki ssaków, metronidazol, nowotwór płuc, objawy neurologiczne, potencjał mutagenny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie DNA, uszkodzenie hepatocytów, zwyrodnienie komórek wątrobowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metronidazole B. Braun 5 mg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne metronidazolu wykazały, że dawka toksyczna podana dożylnie wynosi 30 mg/kg mc. Długotrwałe podawanie u psów powodowało objawy neurotoksyczne, takie jak ataksja i drżenie, natomiast u małp obserwowano dawkozależne zwyrodnienie hepatocytów, co wskazuje na potencjalną hepatotoksyczność. Analizy mutagenności ujawniły mutagenne działanie na bakterie po redukcji grupy nitrowej, jednak badania in vitro i in vivo na komórkach ssaków, w tym limfocytach pacjentów, nie potwierdziły działania mutagennego, sugerując minimalne ryzyko genotoksyczności u ludzi. W badaniach rakotwórczych u gryzoni stwierdzono wzrost nowotworów płuc u myszy, jednak mechanizm ten nie wydaje się mieć podłoża genotoksycznego.
ataksja, badanie przedkliniczne, działanie mutagenne, działanie neurotoksyczne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, efekt embriotoksyczny, hepatotoksyczność, metronidazol, nowotwór płuc, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil toksykologiczny, redukcja grupy nitrowej, toksyczność ostra, uszkodzenie DNA, zaburzenia neurologiczne, zanik gruczołu krokowego, zanik jąder, zwyrodnienie komórek wątrobowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Zentiva 1 mg
Dane przedkliniczne dotyczące entekawiru wskazują na akceptowalny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu dawek terapeutycznych, z działaniami toksycznymi obserwowanymi jedynie przy narażeniu wielokrotnie przekraczającym ekspozycję u ludzi. W badaniach toksykologicznych u psów zaobserwowano przemijające zapalenia okołonaczyniowe w ośrodkowym układzie nerwowym przy dawkach odpowiadających 10- i 19-krotnemu narażeniu klinicznemu, natomiast u małp, nawet przy narażeniu ponad 100-krotnym, nie stwierdzono takich zmian. Wpływ na rozrodczość był nieistotny przy narażeniu do 26-krotnego, a zmiany w jądrach występowały tylko przy bardzo wysokich dawkach u gryzoni i psów, nie zaś u małp. Badania embriotoksyczności u szczurów i królików wykazały toksyczność przy dawkach przekraczających 21-krotne narażenie kliniczne, obejmującą m.in. resorpcję zarodków, zaburzenia kostnienia i wady rozwojowe. W badaniach około- i pourodzeniowych nie stwierdzono istotnych działań niepożądanych u potomstwa, a narażenie płodu i wydzielanie leku z mlekiem potwierdzono jedynie przy dawce 10 mg/kg u szczurów.
aberracja chromosomowa, badanie pourodzeniowe, badanie toksykologiczne, degeneracja nasieniowodów, embriotoksyczność, genotoksyczność, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, karcynogenność, naprawa DNA, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja płodu, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ciążowa, toksyczność zarodkowo-płodowa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oftensin 2,5 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tymololu maleinianu, substancji czynnej leku Oftensin, wykazały brak toksyczności miejscowej przy długotrwałym stosowaniu miejscowym u królików i psów (1-2 lata), co potwierdza bezpieczeństwo stosowania kropli do oczu. Toksyczność ostra po podaniu doustnym wykazała LD50 na poziomie 1190 mg/kg u myszy oraz 900 mg/kg u szczurów, wskazując na niską toksyczność ostrą. W badaniach karcinogenności u szczurów zaobserwowano wzrost częstości gruczolaka nadnerczy u samców przy dawce 300 mg/kg/dobę (300-krotność dawki ludzkiej), natomiast u myszy dawka 500 mg/kg/dobę (500-krotność dawki ludzkiej) wiązała się ze wzrostem nowotworów płuc, polipów macicy oraz gruczolakoraków sutka u samic. Nie stwierdzono działania karcinogennego przy dawkach 5 i 50 mg/kg/dobę (5- i 50-krotność dawki ludzkiej). Zwiększona częstość gruczolakoraka sutka korelowała ze wzrostem stężenia prolaktyny w surowicy.
badanie cytogenetyczne, badanie reprodukcyjne, dawka śmiertelna, działanie karcinogenne, działanie mutagenne, gruczolak nadnerczy, gruczolakorak sutka, LD50, mutacja wsteczna, nowotwór płuc, polip macicy, prolaktyna, test Amesa, test mikrojądrowy, test transformacji komórek nowotworowych, toksyczność miejscowa, toksyczność ogólnoustrojowa, tolerancja miejscowa, tymololu maleinian, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Synoptis 1 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa entekawiru wykazały specyficzne dla gatunku efekty toksyczne, takie jak przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN u psów przy narażeniu 10-19-krotnie przekraczającym ekspozycję u ludzi (dawki 0,5–1 mg). Nie stwierdzono tych zmian u małp, które otrzymywały dawki przekraczające 100-krotnie ekspozycję terapeutyczną. W badaniach reprodukcyjnych nie zaobserwowano obniżenia płodności u szczurów przy wysokim narażeniu, jednak przy ≥26-krotnym przekroczeniu ekspozycji terapeutycznej odnotowano degenerację nasieniowodów u gryzoni i psów, co nie potwierdziło się u małp. Toksyczność rozwojowa obejmowała objawy embriotoksyczności, zmniejszenie masy ciała płodów, wady rozwojowe i zaburzenia kostnienia u szczurów i królików przy dawkach przekraczających 21-krotną ekspozycję u ludzi. W badaniach około- i pourodzeniowych nie stwierdzono istotnych działań niepożądanych na potomstwo, a umiarkowane osłabienie reakcji na bodziec akustyczny u młodych szczurów wystąpiło przy AUC ≥ 92-krotnie wyższym niż u ludzi, co prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego.
badanie genotoksyczności, badanie pourodzeniowe, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, degeneracja nasieniowodu, embriotoksyczność, entekawr, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, lek przeciwwirusowy, mutacja punktowa, nowotwór płuc, osłabienie reakcji akustycznej, ośrodkowy układ nerwowy, rak wątroby, resorpcja płodu, test mutagenności, toksyczność rozwojowa, uszkodzenie chromosomu, wada kręgosłupa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rozex 7,5 mg/g
Metronidazol, substancja czynna leku Rozex, wykazuje brak działania drażniącego na skórę zarówno nieuszkodzoną, jak i uszkodzoną w badaniach na królikach po jednorazowym zastosowaniu emulsji pod opatrunkiem okluzyjnym. Badania mutagenności in vitro potwierdziły potencjał genotoksyczny metronidazolu, szczególnie w testach na modelach bakteryjnych. Ocena karcinogenności po podaniu doustnym u zwierząt laboratoryjnych wykazała różnorodne wyniki: u myszy zwiększoną częstość nowotworów płuc, u szczurów prawdopodobne zwiększenie częstości guzów wątroby i innych nowotworów, natomiast u chomików nie stwierdzono działania karcinogennego w badaniach długoterminowych.
działanie karcinogenne, działanie mutagenne, działanie ogólnoustrojowe, ekspozycja skóry, guz wątroby, karcinogeneza, metronidazol, nowotwór płuc, nowotwór skóry, opatrunek okluzyjny, podanie dootrzewnowe, podrażnienie skóry, potencjał genotoksyczny, potencjał karcinogenny, promieniowanie ultrafioletowe, tolerancja miejscowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metronidazol Polpharma 500 mg
Przedkliniczne badania metronidazolu wykazały zróżnicowane wyniki dotyczące mutagenności, kancerogenności oraz teratogenności. W testach in vitro metronidazol wykazywał działanie mutagenne, jednak badania in vivo na ssakach nie potwierdziły tego efektu, z wyjątkiem długotrwałych badań doustnych u myszy i szczurów, gdzie zaobserwowano mutagenność. W badaniach kancerogennych u myszy samców podawanie wysokich dawek (500 mg/kg mc./dobę) wiązało się ze wzrostem częstości złośliwych guzów wątroby, a ekspozycja przez całe życie skutkowała zwiększoną częstością chłoniaków i nowotworów płuc. U szczurów samic odnotowano natomiast wzrost zachorowań na raka sutka i wątroby po długotrwałym doustnym podawaniu leku. Wyniki te dotyczą dawek znacznie przewyższających stosowane klinicznie u ludzi.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metronidazol Polpharma 500 mg
Badania przedkliniczne metronidazolu wykazały zróżnicowany potencjał mutagenny, kancerogenny oraz teratogenny, zależny od gatunku, płci, dawki oraz drogi podania. W badaniach in vitro substancja wykazywała działanie mutagenne, jednak w badaniach in vivo na ssakach efekt ten nie był potwierdzony, co sugeruje niższe ryzyko mutagenności w organizmie żywym. U myszy i szczurów zaobserwowano mutagenność po doustnym podaniu, natomiast u chomików nie stwierdzono takiego efektu. W kontekście kancerogenności, wysokie dawki metronidazolu (500 mg/kg mc./dobę) u samców myszy powodowały wzrost częstości złośliwych guzów wątroby oraz nowotworów płuc i chłoniaków, a u samic szczurów obserwowano zwiększoną częstość raka sutka i wątroby, co podkreśla specyficzność działania w zależności od płci i gatunku. Dawki te znacznie przekraczają stosowane klinicznie u ludzi.
badanie in vitro, badanie in vivo, biodostępność, metronidazol, nowotwór płuc, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, potencjał teratogenny, rak sutka, rak wątroby, toksyczność płodowa, uszkodzenie płodu, właściwości mutagenne, właściwości teratogenne, złośliwy guz wątroby - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oftensin 5 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tymololu maleinianu, substancji czynnej w preparacie Oftensin 5 mg/ml, potwierdzają jego dobrą tolerancję miejscową w postaci kropli do oczu, co wykazano w długoterminowych badaniach na królikach i psach (1-2 lata) bez obserwacji działań niepożądanych w obrębie tkanek oka. Toksyczność ostra oceniona na gryzoniach wskazuje na LD50 doustne wynoszące 1190 mg/kg dla myszy oraz 900 mg/kg dla szczurów, co świadczy o niskiej toksyczności. Badania karcinogenności ujawniły wzrost częstości gruczolaka nadnerczy u szczurów przy dawce 300 mg/kg/dobę (300-krotność maksymalnej dawki doustnej dla ludzi) oraz nowotworów płuc, polipów macicy i gruczolakoraków sutka u myszy przy dawce 500 mg/kg/dobę (500-krotność dawki ludzkiej), natomiast dawki 5 i 50 mg/kg/dobę nie wykazywały działania karcinogennego.
badanie cytogenetyczne, beta-adrenolityk, dawka śmiertelna, dysfagia, gruczolak nadnerczy, gruczolakorak sutka, krople do oczu, lek beta-adrenolityczny, mutacja wsteczna, nowotwór płuc, Oftensin, polip macicy, potencjał karcinogenny, potencjał mutagenny, prolaktyna, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność oczna, tymolol maleinian - Leksykon substancji czynnych
Entekawir – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksykologiczne entekawiru wykazały, że substancja charakteryzuje się szerokim marginesem bezpieczeństwa przy dawkach terapeutycznych stosowanych u ludzi. W badaniach na psach zaobserwowano przemijające zapalenia okołonaczyniowe w ośrodkowym układzie nerwowym przy ekspozycji 10-19-krotnie przewyższającej narażenie u ludzi, jednak efekt ten był gatunkowo specyficzny i nie występował u innych gatunków, w tym małp z ekspozycją >100-krotną. Toksyczność na jądra (degeneracja nasieniowodów) pojawiła się jedynie przy bardzo wysokim narażeniu ≥26-krotnym, a embriotoksyczność i toksyczne działanie na zarodek/płód obserwowano u szczurów i królików przy dawkach przekraczających 21-krotne narażenie u ludzi, manifestujące się m.in. wadami kostnymi i resorpcją. W badaniach około- i pourodzeniowych nie stwierdzono negatywnego wpływu na potomstwo, a entekawir przenikał do mleka szczurów przy dawce 10 mg/kg. U młodych szczurów przy bardzo wysokich ekspozycjach (AUC ≥92x) odnotowano umiarkowane osłabienie reakcji na bodziec akustyczny, co jednak prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego.
badanie mikrojądrowe, badanie rakotwórczości, bodziec akustyczny, degeneracja nasieniowodów, działanie niepożądane, embriotoksyczność, entekawir, genotoksyczność, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, margines bezpieczeństwa, mutacja genetyczna, naprawa DNA, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja płodu, test Amesa, test transformacji, toksyczność zarodkowa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna - Leksykon chorób i schorzeń
Pylica krzemowa – Objawy
Pylica krzemowa (silicosis) to przewlekła, postępująca i nieodwracalna choroba płuc wywołana inhalacją pyłu krzemionkowego, prowadząca do zapalenia i zwłóknienia tkanki płucnej, co skutkuje utratą funkcji oddechowej i niewydolnością oddechową. Wyróżnia się trzy typy choroby: ostrą (rozwijającą się w ciągu kilku tygodni do lat po intensywnej ekspozycji, z ciężką niewydolnością oddechową i śmiertelnością w ciągu 1-2 lat), przyspieszoną (po 3-10 latach ekspozycji, z szybszym przebiegiem niż postać przewlekła) oraz przewlekłą (najczęstsza, rozwijająca się po 10-30 latach narażenia na niższe stężenia pyłu). Objawy obejmują kaszel, duszność wysiłkową, zmęczenie, a w zaawansowanych stadiach także sinicę, utratę masy ciała i niewydolność oddechową. Progresywne masywne zwłóknienie (PMF) występuje u 18-37% pacjentów, prowadząc do znacznego upośledzenia funkcji płuc i złego rokowania.
choroba zawodowa, duszność wysiłkowa, gazometria krwi tętniczej, hipoksemia, kaszel produktywny, krzemionka, nadciśnienie płucne, niewydolność oddechowa, nowotwór płuc, ostra pylica krzemowa, pęcherzyki płucne, perfuzja, przeszczep płuc, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekła pylica krzemowa, przewlekłe zapalenie oskrzeli, przyspieszona pylica krzemowa, pylica krzemowa, rehabilitacja pulmonologiczna, rozedma płuc, serce płucne, sinica, suchy kaszel, tachypnoe, tlenoterapia, twardzina, wentylacja mechaniczna, zapalenie płuc, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metronidazol Polpharma 250 mg
Przedkliniczne badania nad metronidazolem wykazały działanie mutagenne w testach in vitro, jednakże brak potwierdzenia mutagenności in vivo u ssaków, co sugeruje istnienie mechanizmów detoksykacji w organizmach żywych. Długotrwałe podawanie doustne metronidazolu u myszy i szczurów ujawniło mutagenne efekty, natomiast chomiki nie wykazały takiej reakcji, wskazując na międzygatunkowe różnice. W kontekście kancerogenności, u samców myszy stosujących dawkę 500 mg/kg mc./dobę odnotowano wzrost częstości złośliwych guzów wątroby, a u myszy poddanych terapii przez całe życie zaobserwowano zwiększoną częstość chłoniaków i nowotworów płuc. U samic szczurów długotrwałe doustne podawanie leku wiązało się ze wzrostem zachorowań na raka sutka i wątroby.
badanie in vitro, badanie in vivo, detoksykacja, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, kancerogenność, metronidazol, mutagenność, nowotwór płuc, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, potencjał teratogenny, profil bezpieczeństwa, rak sutka, rak wątroby, toksyczność płodowa, uszkodzenie płodu, złośliwy guz wątroby - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Retrovir 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa zydowudyny (Retrovir) wykazały zróżnicowany potencjał mutagenny i genotoksyczny. Test Amesa nie potwierdził mutagenności, jednak badania na komórkach chłoniaka myszy oraz transformacji komórek in vitro wykazały słabe działanie mutagenne. Uszkodzenia chromosomalne stwierdzono w limfocytach ludzkich in vitro oraz w teście jąderkowym u myszy i szczurów po wielokrotnym podawaniu doustnym, choć badania cytogenetyczne szczurów in vivo nie potwierdziły tych uszkodzeń. U pacjentów z AIDS obserwowano zwiększoną liczbę pęknięć chromosomów. Zydowudyna włączana jest do DNA leukocytów dorosłych oraz noworodków, co potwierdzono także u kobiet ciężarnych leczonych zydowudyną. Badania na małpach wykazały większą integrację analogów nukleozydów do DNA płodów oraz skrócenie telomerów przy skojarzeniu zydowudyny z lamiwudyną, jednak kliniczne znaczenie tych obserwacji pozostaje nieustalone.
badanie cytogenetyczne, badanie przedkliniczne, chłoniak myszy, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność przezłożyskowa, karcinogen przezłożyskowy, lamiwudyna, limfocyt krwi obwodowej, limfocyt ludzki, nowotwór nabłonkowy pochwy, nowotwór płuc, nowotwór wątroby, pęknięcie chromosomu, Retrovir, skrócenie telomeru, test Amesa, test jąderkowy, transmisja wertykalna, układ rozrodczy żeński, uszkodzenie chromosomalne, włączanie do DNA, zakażenie HIV, zakażenie HIV-1, zydowudyna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Aurovitas 1 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne entekawiru wykazały przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN u psów przy dawkach odpowiadających ekspozycji 19- i 10-krotnie wyższej niż u ludzi (0,5 mg i 1 mg). Nie stwierdzono takich zmian u innych gatunków, w tym u małp z ekspozycją >100-krotną. W badaniach rozrodczości entekawir nie obniżał płodności szczurów, jednak przy narażeniu ≥26-krotnym u gryzoni i psów obserwowano degenerację jąder, nieobecną u małp. Podawanie ciężarnym szczurzym i królikom dawek przekraczających 21-krotne narażenie u ludzi nie wykazało embriotoksyczności, choć przy wyższych dawkach odnotowano toksyczność u samic, resorpcję zarodków, wady kostne i zmiany w rozwoju płodów. Entakawir przenikał do mleka szczurów, a u młodych zwierząt przy ekspozycji ≥92-krotnej zaobserwowano osłabienie reakcji na bodziec akustyczny, bez istotnego znaczenia klinicznego.
badanie rakotwórczości, bodziec akustyczny, degeneracja nasieniowodów, embriotoksyczność, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, naprawa DNA, narażenie płodu, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja płodu, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność rozwojowa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Synoptis 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa entekawiru wykazały, że wielokrotne podawanie leku w dawkach odpowiadających narażeniu 10- do 19-krotnie wyższemu niż u ludzi powodowało przemijające zapalenia okołonaczyniowe w ośrodkowym układzie nerwowym u psów, natomiast u małp, przy narażeniu ponad 100-krotnym, nie stwierdzono takich zmian. W badaniach rozrodczości entekawir nie obniżał płodności u szczurów, jednak przy narażeniu ≥ 26-krotnym obserwowano degenerację nasieniowodów u gryzoni i psów, co nie wystąpiło u małp. Toksyczność rozwojowa u szczurów i królików ujawniała się przy narażeniu przekraczającym 21-krotnie ekspozycję ludzką, manifestując się embriotoksycznością, wadami kostnymi i zmniejszeniem masy ciała. W badaniach około- i pourodzeniowych nie zaobserwowano działań niepożądanych u potomstwa, a entekawir przenikał do mleka szczurów. U młodych szczurów podawanie leku powodowało umiarkowane osłabienie reakcji na bodziec akustyczny przy AUC ≥ 92-krotnie wyższym niż u ludzi, co prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego.
badanie mikrojądrowe, badanie toksykologiczne, bodziec akustyczny, degeneracja nasieniowodów, embriotoksyczność, glejak mózgu, gruczolak, guz naczyniowy, mutacja genetyczna, naprawa DNA, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja, test mutagenności, test transformacji, toksyczność zarodkowa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Ranbaxy 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa entekawiru wykazały, że toksyczność po podaniu wielokrotnym jest ograniczona i zależna od dawki. U psów obserwowano przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN przy narażeniu przekraczającym 10-19-krotnie ekspozycję u ludzi, natomiast u małp, przy narażeniu ponad 100-krotnym, nie stwierdzono takich zmian. Wpływ na rozrodczość był minimalny – brak obniżenia płodności u szczurów przy wysokim narażeniu, jednak degeneracja nasieniowodów pojawiła się u gryzoni i psów przy narażeniu >26-krotnym. Badania embriotoksyczności u szczurów i królików wykazały toksyczność i wady rozwojowe przy dawkach przekraczających 21-krotne narażenie ludzkie, w tym resorpcję zarodków, zaburzenia kostnienia i anomalie kręgów. Entekawir przenika przez łożysko i do mleka, a u młodych szczurów przy ekspozycji ≥92-krotnej obserwowano umiarkowane osłabienie reakcji na bodźce akustyczne, co jednak prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego.
badanie rakotwórczości, bodziec akustyczny, degeneracja nasieniowodów, działanie genotoksyczne, embriotoksyczność, genotoksyczność, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, mutacja genetyczna, naprawa DNA, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja płodu, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność rozwojowa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Polpharma 1 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne entekawiru wykazały przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN u psów przy dawkach odpowiadających 10- i 19-krotnemu narażeniu klinicznemu, natomiast u małp, przy narażeniu >100-krotnym, nie stwierdzono takich zmian. W badaniach rozrodczości u szczurów nie zaobserwowano obniżenia płodności, jednak degeneracja nasieniowodów wystąpiła u gryzoni i psów przy narażeniu ≥26-krotnym. W badaniach embriotoksyczności u szczurów i królików dawki przekraczające 21-krotne narażenie kliniczne wywołały toksyczność u ciężarnych, resorpcje, zmiany kostne i wady rozwojowe. Entakawir przenika przez łożysko i do mleka szczurów. U młodych szczurów przy AUC ≥92-krotnym względem ludzi zaobserwowano przejściowe osłabienie reakcji na bodziec akustyczny, prawdopodobnie bez znaczenia klinicznego.
badanie mikrojądrowe, badanie rakotwórczości, bodziec akustyczny, degeneracja nasieniowodów, embriotoksyczność, genotoksyczność, glejak mózgu, gruczolak wątroby, łagodny guz naczyniowy, naprawa DNA, neurotoksyczność, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja, specyficzność gatunkowa, test Amesa, test transformacji, toksyczność zarodkowa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna - Leksykon chorób i schorzeń
Tachykardia przedsionkowa – Etiologia i przyczyny
Tachykardia przedsionkowa (AT) to arytmia nadkomorowa charakteryzująca się rytmem serca powyżej 100 uderzeń na minutę, wynikająca z nieprawidłowej aktywności elektrycznej w przedsionkach. Mechanizmy patofizjologiczne obejmują zwiększony automatyzm, aktywność wyzwalaną (często związaną z zaburzeniami kanałów wapniowych) oraz pobudzenie nawrotne (re-entry). AT występuje zarówno u pacjentów ze strukturalnymi chorobami serca (np. choroba niedokrwienna, kardiomiopatie, wady wrodzone, blizny po operacjach kardiochirurgicznych, choroby zastawkowe), jak i u osób ze zdrowym sercem. Szczególnie istotne są tachykardie po zabiegach kardiochirurgicznych (np. procedura Fontana) oraz po ablacji migotania przedsionków, gdzie szczeliny ablacyjne mogą stanowić podłoże arytmii. Czynniki niezwiązane bezpośrednio z chorobą strukturalną, takie jak zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hipomagnezemia), nadczynność tarczycy, hipoksja, nadmierna aktywacja układu współczulnego oraz toksyczność digoksyny, również odgrywają kluczową rolę w patogenezie AT.
ablacja migotania przedsionków, aktywność wyzwalana, arytmia nadkomorowa, badanie elektrofizjologiczne, bezdech senny, choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, choroba zastawkowa serca, cukrzyca, digoksyna, hipokaliemia, hipoksja, hipomagnezemia, kardiomiopatia, kardiomiopatia przerostowa, kardiomiopatia tachyarytmiczna, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, nowotwór płuc, obwód nawrotny, ogniskowa tachykardia przedsionkowa, pobudzenie nawrotne, POChP, procedura Fontana, remodeling przedsionków, tachykardia przedsionkowa, trzepotanie przedsionków, węzeł zatokowo-przedsionkowy, wieloogniskowa tachykardia przedsionkowa, wrodzona wada serca, zabieg kardiochirurgiczny, zaburzenie elektrolitowe, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie płuc, zatorowość płucna, zatrucie digoksyną, zawał serca, zwiększony automatyzm - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Aurovitas 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa entekawiru wykazały, że lek w dawkach terapeutycznych charakteryzuje się akceptowalnym profilem bezpieczeństwa. W badaniach toksykologicznych na psach zaobserwowano przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN przy narażeniu 10-19-krotnie wyższym niż u ludzi, natomiast u małp, nawet przy narażeniu ponad 100-krotnym, nie stwierdzono takich zmian. Badania rozrodczości na szczurach nie wykazały obniżenia płodności, choć degeneracja nasieniowodów pojawiła się u gryzoni i psów przy narażeniu ≥26-krotnym. Podawanie entekawiru ciężarnym szczurzym i królikom w dawkach do 21-krotnie przekraczających ekspozycję ludzką nie wywoływało embriotoksyczności, jednak wyższe dawki indukowały toksyczność u matki i płodu, w tym resorpcję, zmniejszenie masy ciała płodu oraz wady kostne. W badaniach około- i pourodzeniowych nie zaobserwowano działań niepożądanych u potomstwa, a umiarkowane osłabienie reakcji na bodziec akustyczny u młodych szczurów wystąpiło przy AUC ≥92-krotnie wyższym niż u ludzi, co prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego.
badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, bodziec akustyczny, degeneracja nasieniowodów, embriotoksyczność, entekawir, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, test mutagenności, toksyczność zarodkowa, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wydzielanie leku, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zomikos 4 mg/5 ml
Kwas zoledronowy (Zomikos 4 mg/5 ml) wykazuje istotny profil działań niepożądanych, szczególnie u pacjentów onkologicznych. Najczęściej obserwuje się reakcję ostrej fazy w ciągu 3 dni po infuzji, objawiającą się bólem kości, gorączką, bólami mięśni i stawów oraz dreszczami, które ustępują samoistnie. Kluczowe działania niepożądane obejmują zaburzenia czynności nerek (częstość 3,1-4,3% w zależności od nowotworu), martwicę kości szczęki, hipokalemię, migotanie przedsionków (2,5% vs. 1,9% w badaniu osteoporozy), anafilaksję oraz chorobę śródmiąższową płuc. Czynniki ryzyka nefrotoksyczności to odwodnienie, wcześniejsze uszkodzenie nerek, wielokrotne cykle terapii, stosowanie leków nefrotoksycznych oraz skrócony czas infuzji. Hipokalcemia może prowadzić do arytmii serca i objawów neurologicznych (drgawki, tężyczka). Rzadko zgłaszano nietypowe złamania kości udowej charakterystyczne dla bisfosfonianów.
anafilaksja, arytmia serca, białkomocz, bisfosfonian, ból stawu, bradykardia, choroba śródmiąższowa płuc, hiperkaliemia, hipernatremia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, koncentrat do sporządzania roztworu, kortykosteroid, krwiomocz, kwas zoledronowy, lek hamujący resorpcję kości, lek nefrotoksyczny, leukopenia, martwica kości przewodu słuchowego zewnętrznego, martwica kości szczęki, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niedokrwistość, niewydolność nerek, nowotwór lity, nowotwór płuc, objaw grypopodobny, obrzęk naczyniowo-nerwowy, odwodnienie, osteoporoza pomenopauzalna, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, rak piersi, rak prostaty, reakcja anafilaktyczna, reakcja ostrej fazy, skurcz oskrzeli, szpiczak mnogi, tężyczka, trombocytopenia, zaburzenie czynności nerek, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie nadtwardówki, zapalenie oczodołu, zapalenie spojówek, zapalenie stawów, zapalenie szpiku, zapalenie twardówki, zapaść sercowa, złamanie podkrętarzowe, złamanie trzonu kości udowej, Zomikos - Leksykon substancji czynnych
Gemcytabina – Działania niepożądane
Gemcytabina jest cytotoksycznym lekiem przeciwnowotworowym stosowanym w terapii nowotworów płuc, trzustki, pęcherza moczowego i piersi. Jej profil toksyczności obejmuje szeroki zakres działań niepożądanych, z których najczęstsze to leukopenia (neutropenia), trombocytopenia oraz niedokrwistość, występujące bardzo często (≥10%). Neutropenia stopnia 3. dotyczy około 19,3% pacjentów, a stopnia 4. około 6%, co zwiększa ryzyko zakażeń bakteryjnych i gorączki neutropenicznej. Inne często obserwowane działania to nudności i wymioty (około 60%), podwyższenie aktywności aminotransferaz (AspAT, AlAT) i fosfatazy zasadowej (około 60%), białkomocz i krwiomocz (około 50%), a także alergiczne wysypki skórne (25%) z towarzyszącym świądem (10%). Rzadkie, ale poważne powikłania obejmują ciężką hepatotoksyczność prowadzącą do niewydolności wątroby, zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS), reakcje rzekomoanafilaktyczne, zespół hemolityczno-mocznicowy oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona.
aminotransferazy wątrobowe, białkomocz, ciężka hepatotoksyczność, cisplatyna, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, gemcytabina, gorączka neutropeniczna, hepatotoksyczność, jadłowstręt, karboplatyna, krwiomocz, leczenie skojarzone, lek przeciwnowotworowy, leukopenia, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, neutropenia, neutropenia stopnia 4, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nowotwór płuc, nowotwór trzustki, objawy grypopodobne, ostra uogólniona osutka krostkowa, pęcherz moczowy, posocznica, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rzekome zapalenie tkanki łącznej, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, toksyczność radioterapii, trombocytoza, udar mózgu, wysypka alergiczna, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie naczyń obwodowych, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół przesiąkania włośniczek, zespół Stevensa-Johnsona, zgorzel - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tramadol Kalceks 50 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące tramadolu chlorowodorku wskazują na dobrą tolerancję leku przy standardowych dawkach terapeutycznych, tj. do 20 mg/kg masy ciała doustnie u szczurów oraz do 10 mg/kg masy ciała doustnie i 20 mg/kg masy ciała doodbytniczo u psów, bez istotnych zmian hematologicznych, biochemicznych czy histologicznych. Objawy toksyczności, głównie ze strony układu nerwowego (niepokój, ślinotok, drgawki, zmniejszony przyrost masy ciała), pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających zakres terapeutyczny. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawki powyżej 50 mg/kg/dobę powodowały toksyczność u samic, zwiększoną śmiertelność noworodków oraz opóźnienie rozwoju potomstwa, natomiast płodność samców i samic pozostawała nienaruszona. U królików toksyczność u ciężarnych i anomalie kostnienia potomstwa obserwowano przy dawkach >125 mg/kg m.c.
badanie biochemiczne, badanie hematologiczne, badanie histologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, drgawka, działanie rakotwórcze, funkcja rozrodcza, gruczolak komórek wątrobowych, kostnienie szkieletu, nowotwór płuc, objaw toksyczności, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, ślinotok, toksyczność, tramadolu chlorowodorek, układ nerwowy, zaburzenie kostnienia, zaburzenie układu nerwowego - Leksykon substancji czynnych
Tymolol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Tymolol, beta-adrenolityk stosowany głównie w leczeniu jaskry, wykazuje akceptowalny profil bezpieczeństwa potwierdzony licznymi badaniami przedklinicznymi na zwierzętach. Dawki śmiertelne LD50 dla maleinianu tymololu podawanego doustnie wynoszą 1190 mg/kg u myszy i 900 mg/kg u szczurów. W badaniach toksyczności chronicznej u psów i szczurów obserwowano jedynie bradykardię oraz zwiększenie masy serca, nerek i wątroby, bez istotnych zmian patologicznych. Tymolol nie wykazuje istotnego potencjału mutagennego w testach in vivo i in vitro, a wyniki testu Amesa wskazują na brak wyraźnej zależności dawka-odpowiedź. W badaniach rakotwórczych u szczurów i myszy zaobserwowano wzrost częstości niektórych nowotworów przy dawkach wielokrotnie przekraczających maksymalne dawki kliniczne (300-500 mg/kg/dobę), co nie ma bezpośredniego przełożenia na ryzyko u ludzi. Nie stwierdzono działania teratogennego, a wpływ na reprodukcję był minimalny nawet przy dawkach do 150-krotnie wyższych niż kliniczne.
Istotnym klinicznie aspektem jest hamowanie gojenia się ran rogówki przy częstym (częściej niż raz na dobę) miejscowym podawaniu tymololu, co ma znaczenie u pacjentów po zabiegach okulistycznych lub z uszkodzeniami rogówki. Badania nad preparatami złożonymi zawierającymi tymolol i inne substancje aktywne (latanoprost, dorzolamid, bimatoprost, trawoprost, tafluprost) potwierdziły akceptowalny profil bezpieczeństwa tych kombinacji. W badaniach na małpach odnotowano zmiany charakterystyczne dla prostanoidów, takie jak zwiększenie szpary powiekowej i pigmentacji tęczówki, przy stosowaniu trawoprostu z tymololem. Podsumowując, dane przedkliniczne wskazują na niski potencjał toksyczny tymololu przy dawkach klinicznych, a obserwowane działania niepożądane pojawiają się głównie przy ekspozycji wielokrotnie przekraczającej dawki stosowane u ludzi.
badanie cytogenetyczne, badanie farmakologiczne, beta-adrenolityk, bimatoprost, bradykardia, dorzolamid, działanie teratogenne, farmakokinetyka, genotoksyczność, gojenie rogówki, gruczolakorak sutka, guz chromochłonny nadnerczy, jaskra, kostnienie, latanoprost, LD50, maleinian tymololu, nowotwór płuc, pigmentacja tęczówki, potencjał mutagenny, prolaktyna, przepływ pępowinowy, szpara powiekowa, tafluprost, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, trawoprost, uszkodzenie rogówki, zabieg okulistyczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Polpharma 0,5 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne entekawiru wykazały różnorodne efekty zależne od gatunku i dawki. U psów zaobserwowano przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN przy narażeniu 10-19-krotnie wyższym niż u ludzi, natomiast u małp nie stwierdzono zaburzeń OUN nawet przy narażeniu >100-krotnym. Degeneracja nasieniowodów występowała u gryzoni i psów przy narażeniu ≥26-krotnym, ale nie u małp. Badania rozrodczości na szczurach nie wykazały obniżenia płodności przy wysokim narażeniu. W badaniach na ciężarnych szczurach i królikach przy narażeniu do 21-krotnego nie obserwowano embriotoksyczności, natomiast wyższe dawki powodowały toksyczność u ciężarnych, resorpcje, wady kostne i zmiany rozwojowe. W badaniach około- i pourodzeniowych u szczurów nie stwierdzono działań niepożądanych u potomstwa, choć przy bardzo wysokim narażeniu (AUC ≥ 92-krotne) zaobserwowano umiarkowane osłabienie reakcji na bodziec akustyczny.
badanie mikrojądrowe, badanie okołoporodowe, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, degeneracja nasieniowodu, embriotoksyczność, genotoksyczność, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, komórka ssaka, kręg lędźwiowy, limfocyt ludzki, mutacja genetyczna, naprawa DNA, narażenie płodu, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja, test mutagenności, test transformacji, toksyczność rozwojowa, toksyczność zarodkowa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna - Leksykon substancji czynnych
Fosforan kodeiny półwodny – Wskazania do stosowania
Fosforan kodeiny półwodny, obecny w preparacie Sirupus Pini compositus w stężeniu 0,05 g/100 g syropu (9,6 mg w dawce 15 ml), jest wskazany do doraźnego leczenia suchego, nieproduktywnego kaszlu związanego z nieżytami górnych dróg oddechowych, takimi jak przeziębienie, zapalenie gardła, krtani czy ostre zapalenie zatok. Preparat ten, będący lekiem złożonym, zawiera również wyciąg sosnowy (6,6 g/100 g) o działaniu wykrztuśnym i przeciwzapalnym oraz nalewkę z owocu kopru włoskiego (1,0 g/100 g) o działaniu rozkurczającym i wiatropędnym, co wspomaga łagodzenie objawów. Syrop charakteryzuje się słomkowo-żółtą barwą i przezroczystością z dopuszczalną opalizacją, co ułatwia jego podawanie przy podrażnieniu gardła. Stosowanie leku powinno być krótkotrwałe, do ustąpienia kaszlu, ze względu na ryzyko uzależnienia od kodeiny oraz potencjalne działania niepożądane.
astma oskrzelowa, działanie przeciwkaszlowe, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczające, działanie wiatropędne, działanie wykrztuśne, fosforan kodeiny półwodny, kaszel nieproduktywny, kaszel produktywny, nalewka z kopru włoskiego, nieżyt górnych dróg oddechowych, nowotwór płuc, preparat farmaceutyczny, przewlekła obturacyjna choroba płuc, suchy kaszel, terapia objawowa, wyciąg sosnowy, zapalenie gardła, zapalenie krtani, zapalenie płuc, zapalenie zatok - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół downa – Etiologia i przyczyny
Zespół Downa jest spowodowany obecnością dodatkowego materiału genetycznego z chromosomu 21, najczęściej w formie pełnej trisomii 21 (92-95% przypadków), rzadziej translokacji (3-4%) lub mozaicyzmu (1-2%). Głównym czynnikiem ryzyka jest zaawansowany wiek matki, z ryzykiem wzrastającym od 1:350 urodzeń w wieku 35 lat do 1:30 w wieku 45 lat. Nosicielstwo zrównoważonej translokacji chromosomowej zwiększa ryzyko zespołu Downa typu translokacyjnego (10-15% jeśli matka jest nosicielem, 3% jeśli ojciec). Mechanizmy molekularne obejmują nadekspresję genów z chromosomu 21, w tym genu Dyrk1a, co prowadzi do zaburzeń rozwojowych, m.in. wad serca, oraz polimorfizmy w genie MCM9 predysponujące do błędów mejozy I. Zespół Downa nie jest związany z czynnikami środowiskowymi, a etiologia jest głównie genetyczna i przypadkowa.
białaczka, choroba Alzheimera, choroba autoimmunologiczna, ekspresja genów, gen DYRK1A, guz lity, kariotyp, mejoza, mozaicyzm, niedobór folianów, niedoczynność tarczycy, nierozdzielenie chromosomów, nowotwór mózgu, nowotwór płuc, polimorfizm genowy, region krytyczny zespołu Downa, rekombinacja DNA, translokacja chromosomowa, trisomia 21, wada wrodzona serca, zespół Downa, zrównoważona translokacja - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rozex 7,5 mg/g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa metronidazolu w stężeniu 7,5 mg/g w żelu Rozex wykazały brak działania drażniącego na skórę zarówno nieuszkodzoną, jak i uszkodzoną, co potwierdza dobrą tolerancję miejscową preparatu. W badaniach in vitro stwierdzono działanie mutagenne metronidazolu na bakterie, jednak wyniki te niekoniecznie przekładają się na efekt in vivo, zwłaszcza przy miejscowym stosowaniu. Ocena karcinogenności po podaniu doustnym wykazała zwiększoną częstość nowotworów płuc u myszy oraz potencjalnie wyższe ryzyko guzów wątroby u szczurów, natomiast badania na chomikach nie potwierdziły działania karcinogennego. Badanie fotokarcynogenności u myszy wykazało wzrost nowotworów skóry indukowanych promieniowaniem UV przy dootrzewnowym podaniu metronidazolu w dawce 15 μg/g mc./dobę przez 28 dni, jednak znaczenie tych wyników dla miejscowego stosowania u ludzi jest niejasne ze względu na różnice w ekspozycji ogólnoustrojowej.
aplikacja miejscowa, badanie in vitro, działanie drażniące, działanie fotokarcinogenne, działanie karcinogenne, działanie mutagenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, guz wątroby, karcinogeneza, metronidazol, nowotwór płuc, nowotwór skóry, ochrona przeciwsłoneczna, opatrunek okluzyjny, promieniowanie ultrafioletowe, promieniowanie UV, tolerancja miejscowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Retrovir 50 mg/5 ml
Badania przedkliniczne dotyczące mutagenności zydowudyny wykazały zróżnicowane wyniki w zależności od modelu i metody badawczej. Test Amesa nie potwierdził działania mutagennego, natomiast badania in vitro na komórkach chłoniaka myszy oraz transformacji komórkowej wykazały słabe lub pozytywne działanie mutagenne. W badaniach na limfocytach ludzkich in vitro oraz w testach jąderkowych u myszy i szczurów stwierdzono uszkodzenia chromosomowe, choć badania cytogenetyczne na szczurach in vivo nie potwierdziły tych uszkodzeń. U pacjentów z AIDS (n=11) leczonych Retrovirem zaobserwowano zwiększoną częstość pęknięć chromosomów. Zydowudyna inkorporuje się do DNA leukocytów dorosłych pacjentów oraz noworodków (w tym u kobiet ciężarnych), co potwierdzono także w modelach małpich, gdzie ekspozycja na kombinację zydowudyny i lamiwudyny prowadziła do większej inkorporacji analogów nukleozydów i skróceń telomerów w tkankach płodu, choć kliniczne znaczenie tych obserwacji pozostaje nieustalone.
analog nukleozydu, badanie cytogenetyczne, badanie kliniczne, chłoniak myszy, genotoksyczność przezłożyskowa, lamiwudyna, leukocyt, limfocyty krwi obwodowej, maksymalna tolerowana dawka, mutagenność, nowotwór nabłonkowy pochwy, nowotwór płuc, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość przezłożyskowa, skrócenie telomerów, test Amesa, test jąderkowy, transformacja komórkowa, transmisja wertykalna, uszkodzenie chromosomowe, włączanie do DNA, zakażenie HIV-1, zydowudyna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rozetic 7,5 mg/g
Badania przedkliniczne dotyczące stosowania metronidazolu w stężeniu 7,5 mg/g (0,75%) w postaci żelu wykazały dobrą miejscową tolerancję u królików, zarówno na skórze nieuszkodzonej, jak i uszkodzonej, bez objawów pierwotnego podrażnienia przy aplikacji raz na dobę pod opatrunkiem okluzyjnym. W badaniach in vitro metronidazol wykazał działanie mutagenne na bakteriach, co wskazuje na potencjalną zdolność do indukcji zmian genetycznych, jednak kliniczne implikacje tego efektu przy miejscowym stosowaniu pozostają niejasne. Ocena karcynogenności wykazała zróżnicowane wyniki w zależności od gatunku i drogi podania: u myszy doustne podawanie wiązało się z częstszym występowaniem nowotworów płuc, u szczurów obserwowano prawdopodobnie zwiększoną częstość guzów wątroby, natomiast u chomików nie potwierdzono działania karcynogennego. Dodatkowo, u bezwłosych myszy podawanie metronidazolu dootrzewnowo w dawce 15 µg/g masy ciała przez 28 dni zwiększyło częstość nowotworów skóry indukowanych promieniowaniem UV, co sugeruje możliwą interakcję z promieniowaniem ultrafioletowym.