przewlekła pylica krzemowa
Przewlekła pylica krzemowa to choroba zawodowa zaliczana do pneumokoniozy, wywoływana przez długotrwałe wdychanie pyłu zawierającego krzemionkę krystaliczną. Występuje głównie u osób pracujących w górnictwie, kamieniarstwie, hutnictwie, przemyśle ceramicznym oraz przy obróbce materiałów ściernych.
Patogeneza choroby polega na fagocytozie cząstek krzemionki przez makrofagi pęcherzykowe, co prowadzi do ich aktywacji, uwalniania cytokin prozapalnych i indukcji włóknienia płuc. Charakterystyczne zmiany obejmują powstawanie guzków krzemowych w miąższu płucnym, które z czasem ulegają zwapnieniom i powiększeniu.
Objawy kliniczne rozwijają się powoli, najczęściej po 10-20 latach ekspozycji na pył krzemowy. Początkowo pacjenci zgłaszają duszność wysiłkową, suchy kaszel oraz bóle w klatce piersiowej. W zaawansowanej postaci pylica prowadzi do niewydolności oddechowej, serca płucnego i znacznego upośledzenia funkcji płuc. Badania radiologiczne wykazują charakterystyczne zmiany guzkowate, szczególnie w górnych płatach płuc.
Pylica krzemowa zwiększa ryzyko zachorowania na gruźlicę płuc (tzw. grzybica krzemowa), a także wiąże się z podwyższonym ryzykiem rozwoju przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), raka płuca oraz chorób autoimmunologicznych, szczególnie twardziny układowej i reumatoidalnego zapalenia stawów.
Leczenie pylicy krzemowej jest głównie objawowe, ponieważ zmiany włóknieniowe są nieodwracalne. Kluczowa jest profilaktyka polegająca na redukcji narażenia zawodowego poprzez stosowanie środków ochrony osobistej, odpowiednią wentylację oraz regularną kontrolę stężenia pyłu w środowisku pracy. Pacjenci z rozpoznaną pylicą powinni być poddawani systematycznej kontroli pulmonologicznej i badaniom czynnościowym układu oddechowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Pylica krzemowa – Objawy
Pylica krzemowa (silicosis) to przewlekła, postępująca i nieodwracalna choroba płuc wywołana inhalacją pyłu krzemionkowego, prowadząca do zapalenia i zwłóknienia tkanki płucnej, co skutkuje utratą funkcji oddechowej i niewydolnością oddechową. Wyróżnia się trzy typy choroby: ostrą (rozwijającą się w ciągu kilku tygodni do lat po intensywnej ekspozycji, z ciężką niewydolnością oddechową i śmiertelnością w ciągu 1-2 lat), przyspieszoną (po 3-10 latach ekspozycji, z szybszym przebiegiem niż postać przewlekła) oraz przewlekłą (najczęstsza, rozwijająca się po 10-30 latach narażenia na niższe stężenia pyłu). Objawy obejmują kaszel, duszność wysiłkową, zmęczenie, a w zaawansowanych stadiach także sinicę, utratę masy ciała i niewydolność oddechową. Progresywne masywne zwłóknienie (PMF) występuje u 18-37% pacjentów, prowadząc do znacznego upośledzenia funkcji płuc i złego rokowania.
choroba zawodowa, duszność wysiłkowa, gazometria krwi tętniczej, hipoksemia, kaszel produktywny, krzemionka, nadciśnienie płucne, niewydolność oddechowa, nowotwór płuc, ostra pylica krzemowa, pęcherzyki płucne, perfuzja, przeszczep płuc, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekła pylica krzemowa, przewlekłe zapalenie oskrzeli, przyspieszona pylica krzemowa, pylica krzemowa, rehabilitacja pulmonologiczna, rozedma płuc, serce płucne, sinica, suchy kaszel, tachypnoe, tlenoterapia, twardzina, wentylacja mechaniczna, zapalenie płuc, zwłóknienie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Pylica krzemowa – Etiologia i przyczyny
Pylica krzemowa (silicosis) to nieuleczalna choroba płuc wywołana wdychaniem respirabilnych (<10 µm) cząsteczek krystalicznej krzemionki, prowadząca do przewlekłego stanu zapalnego, aktywacji inflamasomu NALP3, śmierci makrofagów pęcherzykowych i postępującego zwłóknienia tkanki płucnej. Ekspozycja zawodowa dotyczy głównie górnictwa, budownictwa, piaskowania, produkcji szkła, ceramiki i sztucznego kamienia (zawierającego do 95% krzemionki). Ryzyko rozwoju pylicy zależy od kumulacyjnej dawki ekspozycji, obejmującej stężenie pyłu (limit w USA 0,05 mg/m³), czas trwania i częstotliwość narażenia. Wyróżnia się trzy typy pylicy: przewlekłą (po >10-20 latach), przyspieszoną (3-10 lat) i ostrą (kilka tygodni/miesięcy). Charakterystyka pyłu, w tym forma krystaliczna (trydymit > krystobalit > kwarc) i rozmiar cząstek (1-3 µm najbardziej patogenne), wpływa na toksyczność. Palenie tytoniu, indywidualna wrażliwość i warunki pracy (wentylacja, środki ochrony) modyfikują ryzyko.
bliznowacenie płuc, bliznowacenie tkanki płucnej, gruźlica płucna, kłębuszkowe zapalenie nerek, krystaliczna krzemionka, krzemionka krystaliczna, makrofag pęcherzykowy, mykobakterioza niegruźlicza, nadciśnienie płucne, niewydolność oddechowa, ostra pylica krzemowa, przewlekła choroba nerek, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekła pylica krzemowa, przyspieszona pylica krzemowa, pylica krzemowa, receptor Toll-podobny, reumatoidalne zapalenie stawów, serce płucne, stres oksydacyjny, toczeń rumieniowaty układowy, twardzina układowa, zwłóknienie płuc