cholesterol LDL-C
Cholesterol LDL-C (lipoproteina o niskiej gęstości) to frakcja cholesterolu transportowana w osoczu krwi, często określana jako „zły cholesterol”. LDL-C stanowi istotny marker ryzyka sercowo-naczyniowego, ponieważ przyczynia się do rozwoju miażdżycy poprzez odkładanie się w ścianach tętnic i formowanie blaszek miażdżycowych.
Prawidłowe wartości LDL-C zależą od indywidualnego ryzyka sercowo-naczyniowego pacjenta. Według aktualnych wytycznych ESC/EAS z 2019 roku, osoby z bardzo wysokim ryzykiem powinny utrzymywać LDL-C <55 mg/dl (<1,4 mmol/l), z wysokim ryzykiem <70 mg/dl (<1,8 mmol/l), a z umiarkowanym ryzykiem <100 mg/dl (<2,6 mmol/l).
Leczenie podwyższonego stężenia LDL-C obejmuje modyfikację stylu życia (dieta niskotłuszczowa, regularna aktywność fizyczna) oraz farmakoterapię. Lekami pierwszego wyboru pozostają statyny, a w przypadku nieosiągnięcia celów terapeutycznych stosuje się także ezetymib, inhibitory PCSK9 oraz kwas bempediowy. Monitorowanie stężenia LDL-C jest kluczowym elementem profilaktyki chorób układu sercowo-naczyniowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Amlator 10 mg + 5 mg
Amlator to preparat zawierający atorwastatynę i amlodypinę, które wykazują odmienne profile farmakokinetyczne. Atorwastatyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (Tmax 1-2 h) i niską całkowitą biodostępnością około 12%, z wysokim wiązaniem z białkami osocza (≥98%) oraz dużą objętością dystrybucji (~381 l). Metabolizowana jest głównie przez CYP3A4 do aktywnych metabolitów, które odpowiadają za około 70% działania hamującego reduktazę HMG-CoA. Okres półtrwania eliminacji wynosi około 14 h, natomiast działanie farmakodynamiczne utrzymuje się 20-30 h. Lek jest wydalany głównie z żółcią, nie wykazuje istotnej wątrobowo-jelitowej recyrkulacji i jest substratem transporterów OATP1B1/1B3 oraz pomp P-gp i BCRP. Amlodypina wchłania się dobrze (Tmax 6-12 h), z biodostępnością 64-80%, wiąże się z białkami osocza w 97,5%, a jej objętość dystrybucji wynosi około 21 l/kg. Metabolizowana jest w wątrobie do nieaktywnych metabolitów, a okres półtrwania eliminacji wynosi 35-50 h, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Eliminacja amlodypiny odbywa się głównie przez metabolity wydalane z moczem (60%), a 10% leku jest wydalane w postaci niezmienionej.
amlodypina, atorwastatyna, bezwzględna biodostępność, białko oporności raka piersi, biodostępność, cholesterol LDL-C, cytochrom P450 3A4, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens żółciowy, o-hydroksyatorwastatyna, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, poalkoholowe uszkodzenie wątroby, polimorfizm genu SLCO1B1, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pompa efluksowa, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, skala Tannera, transporter wątrobowy, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Torvacard neo 40 mg
Torvacard neo (atorwastatyna) wymaga indywidualnego dostosowania dawki w oparciu o wyjściowe stężenie LDL-C, cel terapeutyczny oraz odpowiedź pacjenta. Standardowa dawka początkowa to 10 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia co 4 tygodnie do maksymalnie 80 mg/dobę. Efekt terapeutyczny obserwuje się zwykle po 2 tygodniach, a maksymalna odpowiedź po około 4 tygodniach. W heterozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej dawkę można zwiększać do 40 mg, a następnie do 80 mg lub stosować terapię skojarzoną z lekami wiążącymi kwasy żółciowe. U pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawki wahają się od 10 do 80 mg/dobę, stosując Torvacard neo jako terapię wspomagającą lub alternatywną do aferezy LDL-C. U dzieci powyżej 10 lat dawka początkowa to 10 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 80 mg/dobę, natomiast lek nie jest zalecany u dzieci poniżej 10 lat.
afereza LDL-C, atorwastatyna, cholesterol LDL-C, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, dieta hipolipemizująca, elbaswir z grazoprewirem, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, leczenie hipolipemizujące, lek przeciwwirusowy, lek wiążący kwasy żółciowe, letermowir, mieszana hiperlipidemia, pierwotna hipercholesterolemia, prewencja sercowo-naczyniowa, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie lipidowe, zakażenie wirusem cytomegalii - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Atorvagen 40 mg
Atorvagen, zawierający atorwastatynę w dawkach 10 mg, 20 mg oraz 40 mg, jest stosowany w leczeniu hiperlipidemii, w tym heterozygotycznej i homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej oraz w prewencji pierwotnej chorób sercowo-naczyniowych. Standardowa dawka początkowa wynosi 10 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do maksymalnie 80 mg/dobę, przy modyfikacji dawkowania co minimum 4 tygodnie. Efekt terapeutyczny obserwuje się już po 2 tygodniach, a maksymalny po około 4 tygodniach stosowania. U pacjentów z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawkę można zwiększać do 40 mg/dobę, a następnie rozważyć zwiększenie do 80 mg lub dodanie leków wiążących kwasy żółciowe. W przypadku homozygotycznej postaci choroby atorwastatyna stosowana jest jako terapia wspomagająca, w dawkach od 10 do 80 mg/dobę, ze względu na ograniczone dane kliniczne. U dzieci powyżej 10 lat z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawka początkowa to również 10 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 80 mg/dobę pod ścisłym nadzorem specjalistycznym.
afereza LDL, atorwastatyna, cholesterol LDL-C, choroba sercowo-naczyniowa, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, dieta obniżająca stężenie cholesterolu, elbaswir z grazoprewirem, hipercholesterolemia pierwotna, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, hipercholesterolemia rodzinna homozygotyczna, hiperlipidemia u dzieci, hiperlipidemia złożona, lek przeciwwirusowy, lek wiążący kwasy żółciowe, letermowir, prewencja pierwotna, tabletka powlekana, terapia hipolipemizująca, upośledzenie czynności nerek, upośledzenie czynności wątroby, wirus cytomegalii, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie funkcji nerek - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Torvacard neo 10 mg
Przed rozpoczęciem terapii atorwastatyną (Torvacard neo) konieczne jest wdrożenie i kontynuacja diety hipolipemizującej. Dawkowanie leku powinno być indywidualnie dostosowane na podstawie wyjściowego stężenia LDL-C, celu terapeutycznego oraz odpowiedzi klinicznej pacjenta. Standardowa dawka początkowa wynosi 10 mg raz na dobę, z możliwością modyfikacji co minimum 4 tygodnie, a maksymalna dawka to 80 mg/dobę. Efekt terapeutyczny obserwuje się już po 2 tygodniach, a maksymalna odpowiedź pojawia się zwykle po 4 tygodniach i utrzymuje się przez cały czas leczenia. W heterozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej dawkę można zwiększać do 40 mg/dobę, a następnie rozważyć zwiększenie do 80 mg/dobę lub skojarzenie z lekami wiążącymi kwasy żółciowe. W homozygotycznej postaci choroby atorwastatyna pełni rolę leczenia wspomagającego, stosowanego w dawkach od 10 do 80 mg/dobę.
afereza LDL-C, atorwastatyna, cholesterol LDL-C, czynna choroba wątroby, dieta zmniejszająca stężenie cholesterolu, elbaswir z grazoprewirem, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperlipidemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, leczenie hipolipemizujące, lek przeciwwirusowy, lek wiążący kwasy żółciowe, letermowir, letermowir z cyklosporyną, mieszana hiperlipidemia, pierwotna hipercholesterolemia, profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych, terapia hipolipemizująca, wirusowe zapalenie wątroby, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zakażenie wirusem cytomegalii - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Torvacard neo 80 mg
Przed rozpoczęciem terapii atorwastatyną (Torvacard neo) pacjent powinien stosować standardową dietę hipolipemizującą, którą należy kontynuować przez cały okres leczenia. Dawka początkowa wynosi zazwyczaj 10 mg raz na dobę, z możliwością modyfikacji co minimum 4 tygodnie, w zależności od wyjściowego stężenia LDL-C, celu terapeutycznego oraz odpowiedzi na leczenie. Maksymalna dawka to 80 mg/dobę. Efekt terapeutyczny obserwuje się już po 2 tygodniach, a maksymalną odpowiedź po 4 tygodniach stosowania. W heterozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej dawkę początkową 10 mg można zwiększać do 40 mg, a następnie rozważyć zwiększenie do 80 mg lub terapię skojarzoną z lekami wiążącymi kwasy żółciowe. W homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej atorwastatyna stosowana jest jako leczenie uzupełniające (10–80 mg/dobę), np. w połączeniu z aferezą LDL-C. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek nie jest konieczna modyfikacja dawki, natomiast u chorych z aktywną chorobą wątroby lek jest przeciwwskazany.
afereza LDL-C, atorwastatyna, cholesterol LDL, cholesterol LDL-C, cyklosporyna, dieta zmniejszająca stężenie cholesterolu, elbaswir z grazoprewirem, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperlipidemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, leczenie hipolipemizujące, leki wiążące kwasy żółciowe, letermowir, mieszana hiperlipidemia, pierwotna hipercholesterolemia, wirus cytomegalii, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby