polimorfizm genu SLCO1B1

Polimorfizm genu SLCO1B1 to genetyczna zmienność w obrębie genu kodującego białko transportowe OATP1B1 (Organic Anion Transporting Polypeptide 1B1), które odgrywa kluczową rolę w wątrobowym wychwycie wielu leków i substancji endogennych. Gen SLCO1B1 znajduje się na chromosomie 12 (12p12.1) i wykazuje znaczną zmienność genetyczną w populacji ludzkiej.

Najlepiej scharakteryzowanym wariantem jest polimorfizm rs4149056 (c.521T>C, p.Val174Ala), prowadzący do zmniejszonej aktywności transportera OATP1B1. Nosiciele tego wariantu wykazują obniżony klirens wątrobowy dla substratów OATP1B1, co skutkuje podwyższonym stężeniem tych substancji w osoczu i zwiększonym ryzykiem działań niepożądanych.

Klinicznie, polimorfizm SLCO1B1 ma największe znaczenie w terapii statynami, szczególnie simwastatyną. U pacjentów z wariantem c.521T>C występuje znacząco podwyższone ryzyko miopatii indukowanej statynami. Konsorcjum Clinical Pharmacogenetics Implementation Consortium (CPIC) opracowało wytyczne zalecające dostosowanie dawki simwastatyny lub wybór alternatywnej statyny u pacjentów będących nosicielami wariantu ryzyka.

Oprócz statyn, polimorfizm SLCO1B1 wpływa również na farmakokinetykę innych leków, w tym niektórych leków przeciwnowotworowych (np. metotreksatu), przeciwwirusowych i przeciwcukrzycowych. Badania farmakogenetyczne uwzględniające polimorfizm SLCO1B1 przyczyniają się do rozwoju medycyny spersonalizowanej i optymalizacji bezpieczeństwa farmakoterapii.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl