przewlekła poalkoholowa choroba wątroby
Przewlekła poalkoholowa choroba wątroby (alcoholic liver disease, ALD) to spektrum zmian patologicznych w wątrobie wywołanych długotrwałym, nadmiernym spożywaniem alkoholu. Choroba rozwija się stopniowo, począwszy od stłuszczenia wątroby (steatoza), przez alkoholowe zapalenie wątroby (steatohepatitis), aż po włóknienie i marskość wątroby.
Ryzyko rozwoju ALD wzrasta u osób spożywających regularnie powyżej 40-80 g etanolu dziennie przez okres kilku lat. Kobiety są bardziej podatne na uszkodzenie wątroby przy mniejszych dawkach alkoholu. W patogenezie kluczową rolę odgrywają metabolity alkoholu (aldehyd octowy), stres oksydacyjny, aktywacja układu immunologicznego oraz zaburzenia w metabolizmie lipidów.
Obraz kliniczny ALD obejmuje początkowo niespecyficzne objawy jak zmęczenie, dyskomfort w prawym podżebrzu, a w zaawansowanych stadiach powiększenie wątroby, żółtaczkę, wodobrzusze, encefalopatię wątrobową i krwawienia z żylaków przełyku. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniach laboratoryjnych (podwyższone aminotransferazy z przewagą AspAT nad AlAT, GGTP, bilirubina), badaniach obrazowych oraz biopsji wątroby.
Podstawą leczenia jest całkowita abstynencja alkoholowa, która może prowadzić do częściowej regeneracji wątroby we wczesnych stadiach choroby. W ciężkim alkoholowym zapaleniu wątroby stosuje się kortykosteroidy lub pentoksyfilinę. W przypadku marskości wątroby leczenie ukierunkowane jest na kontrolę powikłań, a w zaawansowanych przypadkach rozważa się transplantację wątroby.