odma samoistna pierwotna
Odma samoistna pierwotna (ang. primary spontaneous pneumothorax, PSP) to stan chorobowy charakteryzujący się obecnością powietrza w jamie opłucnowej bez uchwytnej przyczyny, występujący u osób bez jawnej choroby płuc. Najczęściej dotyczy młodych, szczupłych mężczyzn w wieku 20-40 lat, szczególnie palaczy tytoniu.
Patogeneza odmy samoistnej pierwotnej wiąże się z pęknięciem małych pęcherzyków powietrznych (tzw. blebs) zlokalizowanych podopłucnowo, najczęściej w szczytowych partiach płuc. Czynnikami ryzyka są: płeć męska, wysoki wzrost, niska masa ciała, palenie tytoniu oraz predyspozycje genetyczne.
Objawy kliniczne obejmują nagły ból w klatce piersiowej, duszność oraz kaszel. W badaniu fizykalnym można stwierdzić osłabienie szmeru pęcherzykowego, nadmierną ruchomość klatki piersiowej po stronie odmy oraz hipersoniczny odgłos opukowy. Rozpoznanie potwierdza się badaniem radiologicznym klatki piersiowej.
Leczenie zależy od wielkości odmy i stanu klinicznego pacjenta. W przypadku małej odmy (< 20% objętości płuca) stosuje się leczenie zachowawcze z obserwacją. Przy większych odmach konieczna jest interwencja - drenaż jamy opłucnowej lub bardziej zaawansowane metody, jak pleurodeza czy torakoskopia. Po pierwszym epizodzie odmy samoistnej pierwotnej istnieje około 30% ryzyko nawrotu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Odma opłucnowa – Etiologia i przyczyny
Odma opłucnowa to stan patologiczny charakteryzujący się obecnością powietrza w przestrzeni opłucnowej, prowadzącym do zapadnięcia się płuca. Wyróżnia się odmę samoistną (pierwotną i wtórną) oraz urazową, a także odmę jatrogeniczną i prężną. Pierwotna samoistna odma (PSP) występuje u pacjentów bez rozpoznanej choroby płuc, najczęściej z powodu pęknięcia pęcherzyków podopłucnowych (blebs <1 cm) lub bulli (>1 cm). Czynniki ryzyka obejmują palenie tytoniu (zwiększające ryzyko 9-22-krotnie), płeć męską (3-6-krotnie częstsza), wysoki i szczupły typ budowy ciała, obciążenie rodzinne oraz zespół Marfana. Wtórna samoistna odma (SSP) dotyczy pacjentów z chorobami płuc, głównie POChP (70% przypadków), astmą, mukowiscydozą, gruźlicą, sarkoidozą, LAM, czy chorobami tkanki łącznej. Odma katamenialna, rzadka forma SSP, związana jest z endometriozą klatki piersiowej i występuje w okolicy miesiączki u kobiet przedmenopauzalnych.
biopsja opłucnej, bulla płucna, gruźlica, histiocytoza z komórek Langerhansa, idiopatyczne włóknienie płuc, limfangioleiomiomatoza, martwicze zapalenie płuc, mukowiscydoza, obciążenie rodzinne, odma jatrogenna, odma katamenialna, odma opłucnowa, odma prężna, odma samoistna, odma samoistna pierwotna, odma samoistna wtórna, opłucna płucna, opłucna ścienna, opłucna trzewna, palenie tytoniu, pęcherzyk płucny, płeć męska, POChP, przestrzeń opłucnowa, przewlekły stan zapalny, przezoskrzelowa biopsja płuca, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, reumatoidalne zapalenie stawów, sarkoidoza, torakocenteza, tracheostomia, wentylacja mechaniczna, zapalenie płuc Pneumocystis, zator płucny, zespół Birt-Hogg-Dubé, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana