opłucna płucna
Opłucna płucna (łac. pleura pulmonalis) to cienka błona surowicza pokrywająca zewnętrzną powierzchnię płuc. Stanowi ona wewnętrzną część opłucnej, która razem z opłucną ścienną (pleura parietalis) tworzy zamkniętą jamę opłucnową. Między tymi dwiema warstwami znajduje się niewielka ilość płynu opłucnowego, który umożliwia swobodne przesuwanie się płuc podczas oddychania.
Opłucna płucna ściśle przylega do tkanki płucnej, wnikając we wszystkie szczeliny i bruzdy miąższu płuc. Jest połączona z opłucną ścienną w okolicy wnęki płuca, gdzie tworzą one charakterystyczne fałdy. Histologicznie zbudowana jest z pojedynczej warstwy komórek mezothelium leżących na cienkiej warstwie tkanki łącznej, bogatej w włókna sprężyste i naczynia krwionośne.
W warunkach patologicznych opłucna płucna może być objęta procesami zapalnymi (zapalenie opłucnej), gromadzeniem się płynu (wysięk opłucnowy), krwi (krwiak opłucnej) lub powietrza (odma opłucnowa). Zmiany te mogą prowadzić do zaburzeń oddychania, bólu opłucnowego oraz ograniczenia ruchomości klatki piersiowej. Diagnostyka obejmuje głównie badania obrazowe (RTG, USG, TK) oraz badania płynu opłucnowego uzyskanego drogą punkcji.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Odma opłucnowa – Diagnostyka i diagnoza
Odma opłucnowa to obecność powietrza w jamie opłucnowej prowadząca do zapadnięcia płuca i objawów takich jak jednostronny ból w klatce piersiowej, duszność, osłabione szmery oddechowe, hiperrezonans po stronie odmy oraz tachykardia. W przypadku odmy prężnej dochodzi do przesunięcia tchawicy, rozdęcia klatki po stronie odmy, poszerzenia żył szyjnych, hipotensji i zaburzeń świadomości, co wymaga natychmiastowej interwencji. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym oraz obrazowym – podstawą jest zdjęcie RTG klatki piersiowej w projekcji PA na pełnym wdechu, które wykazuje krawędź opłucnej płucnej i brak rysunku płucnego obwodowo. Tomografia komputerowa stanowi złoty standard, szczególnie przy wykrywaniu małych odmian, a ultrasonografia cechuje się wysoką czułością (91-98,6%) i jest przydatna w warunkach ratunkowych, umożliwiając ocenę ślizgania opłucnej, obecności linii A i B oraz objawu punktu płucnego.
ból klatki piersiowej, ból opłucnowy, bronchoskopia, drżenie głosowe, duszność, elektrokardiogram, gazometria tętnicza, hiperkapnia, hipoksemia, hipotensja, jama opłucnowa, kwasica oddechowa, limfangioleiomiomatoza, linie B, odma jatrogenna, odma katamenialna, odma opłucnowa, odma pourazowa, odma prężna, opłucna płucna, pleurodeza, poszerzenie żył szyjnych, przesunięcie tchawicy, pulsoksymetria, rozedma płuc, szmery oddechowe, tachykardia, tomografia komputerowa, tomosynteza cyfrowa, torakocenteza, ultrasonografia, wentylacja mechaniczna, zaburzenia hemodynamiczne, zapadnięcie płuca, zapalenie opłucnej, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zatorowość płucna, zatrzymanie krążenia, zdjęcie RTG klatki piersiowej - Leksykon chorób i schorzeń
Odma opłucnowa – Etiologia i przyczyny
Odma opłucnowa to stan patologiczny charakteryzujący się obecnością powietrza w przestrzeni opłucnowej, prowadzącym do zapadnięcia się płuca. Wyróżnia się odmę samoistną (pierwotną i wtórną) oraz urazową, a także odmę jatrogeniczną i prężną. Pierwotna samoistna odma (PSP) występuje u pacjentów bez rozpoznanej choroby płuc, najczęściej z powodu pęknięcia pęcherzyków podopłucnowych (blebs <1 cm) lub bulli (>1 cm). Czynniki ryzyka obejmują palenie tytoniu (zwiększające ryzyko 9-22-krotnie), płeć męską (3-6-krotnie częstsza), wysoki i szczupły typ budowy ciała, obciążenie rodzinne oraz zespół Marfana. Wtórna samoistna odma (SSP) dotyczy pacjentów z chorobami płuc, głównie POChP (70% przypadków), astmą, mukowiscydozą, gruźlicą, sarkoidozą, LAM, czy chorobami tkanki łącznej. Odma katamenialna, rzadka forma SSP, związana jest z endometriozą klatki piersiowej i występuje w okolicy miesiączki u kobiet przedmenopauzalnych.
biopsja opłucnej, bulla płucna, gruźlica, histiocytoza z komórek Langerhansa, idiopatyczne włóknienie płuc, limfangioleiomiomatoza, martwicze zapalenie płuc, mukowiscydoza, obciążenie rodzinne, odma jatrogenna, odma katamenialna, odma opłucnowa, odma prężna, odma samoistna, odma samoistna pierwotna, odma samoistna wtórna, opłucna płucna, opłucna ścienna, opłucna trzewna, palenie tytoniu, pęcherzyk płucny, płeć męska, POChP, przestrzeń opłucnowa, przewlekły stan zapalny, przezoskrzelowa biopsja płuca, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, reumatoidalne zapalenie stawów, sarkoidoza, torakocenteza, tracheostomia, wentylacja mechaniczna, zapalenie płuc Pneumocystis, zator płucny, zespół Birt-Hogg-Dubé, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana - Leksykon chorób i schorzeń
Odma opłucnowa – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Odma opłucnowa to obecność powietrza w przestrzeni opłucnowej, prowadząca do utraty ujemnego ciśnienia śródopłucnowego i zapadnięcia się płuca, co zaburza mechanikę oddychania i wymianę gazową. Klasyfikowana jest na samoistną (pierwotną i wtórną), pourazową oraz prężną, z odmiennym postępowaniem diagnostyczno-terapeutycznym. Objawy obejmują ostry ból w klatce piersiowej, duszność, tachypnoe, tachykardię, hipoksemię oraz asymetryczne ruchy klatki piersiowej. Diagnostyka opiera się na RTG klatki piersiowej, TK oraz ultrasonografii. Kluczowa jest ocena ABC (drożność dróg oddechowych, oddychanie, krążenie), saturacji tlenem (monitorowanej pulsoksymetrem) oraz badanie fizykalne (osłuchiwanie, opukiwanie, ocena położenia tchawicy). Leczenie zależy od rozmiaru i stanu pacjenta: małe odmy (<30% objętości płuca) mogą być leczone zachowawczo z tlenoterapią (przepływ tlenu ≥3 l/min), większe wymagają aspiracji igłowej lub drenażu klatki piersiowej, a w przypadku nawrotów lub braku poprawy – interwencji chirurgicznej (VATS, pleurodeza, torakotomia). Odma prężna stanowi stan zagrożenia życia i wymaga natychmiastowej dekompresji igłą w 2. lub 3. przestrzeni międzyżebrowej linii środkowo-obojczykowej.
aspiracja igłowa, badanie ultrasonograficzne, ćwiczenie oddechowe, dodatkowe mięśnie oddechowe, drożność dróg oddechowych, duszność, edukacja pacjenta, elektrokoagulacja, fizjoterapia oddechowa, gazometria krwi tętniczej, gojenie, hipoksemia, leczenie przeciwbólowe, lek przeciwbólowy, mukowiscydoza, niewydolność oddechowa, oddychanie przeponowe, odgłos opukowy, odma opłucnowa, odma podskórna, odma prężna, opatrunek okluzyjny, opłucna płucna, palenie tytoniu, parametry życiowe, pleurodeza, profilaktyka przeciwzakrzepowa, przestrzeń opłucnowa, pulsoksymetria, resekcja pęcherzy rozedmowych, saturacja krwi tlenem, sinica, szmery oddechowe, tachykardia, tachypnoe, tchawica, technika relaksacyjna, tomografia komputerowa, torakoskopia wideo-asystowana, torakotomia, układ oddechowy, wymiana gazowa, zaburzenie hemodynamiczne, zrost