ostre odrzucenie przeszczepu
Ostre odrzucenie przeszczepu to szybka reakcja immunologiczna organizmu biorcy na przeszczepiony narząd lub tkankę, występująca zwykle w ciągu pierwszych tygodni lub miesięcy po transplantacji. Jest to jedna z najczęstszych komplikacji po przeszczepieniu narządów, spowodowana rozpoznaniem przez układ odpornościowy biorcy obcych antygenów zgodności tkankowej (HLA) dawcy.
Mechanizm ostrego odrzucenia przeszczepu opiera się głównie na odpowiedzi komórkowej (mediowanej przez limfocyty T) lub humoralnej (mediowanej przez przeciwciała). W przypadku odrzucenia komórkowego, aktywowane limfocyty T cytotoksyczne bezpośrednio atakują komórki przeszczepu, podczas gdy w odrzuceniu humoralnym przeciwciała wiążą się z antygenami na komórkach przeszczepu, aktywując układ dopełniacza i prowadząc do uszkodzenia naczyń.
Objawy ostrego odrzucenia przeszczepu zależą od rodzaju przeszczepionego narządu, ale mogą obejmować: pogorszenie funkcji narządu, gorączkę, ból lub obrzęk w miejscu przeszczepu. Diagnostyka obejmuje badania laboratoryjne, obrazowe oraz biopsję przeszczepu, która pozostaje złotym standardem w potwierdzeniu rozpoznania.
Leczenie ostrego odrzucenia przeszczepu polega głównie na intensyfikacji immunosupresji, najczęściej poprzez podanie wysokich dawek glikokortykosteroidów, przeciwciał przeciw limfocytom T lub zmianie podstawowego schematu leczenia immunosupresyjnego. Wczesne rozpoznanie i odpowiednie leczenie ostrego odrzucenia przeszczepu jest kluczowe dla zachowania funkcji przeszczepionego narządu i długoterminowego powodzenia transplantacji.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Immunoglobulina królicza przeciw ludzkim tymocytom – Działania niepożądane
Immunoglobulina królicza przeciw ludzkim tymocytom (Thymoglobuline 5 mg/ml) jest stosowana w transplantologii, jednak jej podawanie wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które występują z różną częstością. Najczęstsze to zaburzenia hematologiczne, takie jak limfopenia, neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość, występujące bardzo często (≥ 1/10), oraz gorączka neutropeniczna, pojawiająca się często (≥ 1/100 do < 1/10). Często obserwuje się także objawy ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, dysfagia, nudności, wymioty), gorączkę (bardzo często ≥ 1/10), dreszcze (często ≥ 1/100 do < 1/10) oraz reakcje związane z infuzją (niezbyt często ≥ 1/1 000 do < 1/100). Wśród poważniejszych powikłań znajdują się uszkodzenia wątroby, hepatotoksyczność i niewydolność wątroby (niezbyt często ≥ 1/1 000 do < 1/100), a także zespół uwalniania cytokin (CRS), reakcje anafilaktyczne i choroba posurowicza (niezbyt często ≥ 1/1 000 do < 1/100). Immunosupresyjne działanie leku zwiększa ryzyko zakażeń, w tym posocznicy (często ≥ 1/100 do < 1/10), co stanowi poważne zagrożenie życia.
biegunka, ból mięśni, chłoniak, choroba posurowicza, dreszcze, duszność, dysfagia, gorączka, gorączka neutropeniczna, guz lity, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, hipotonia, immunoglobulina królicza przeciw ludzkim tymocytom, limfopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność wątroby, nowotwór złośliwy, nudności, ostre odrzucenie przeszczepu, posocznica, reakcja anafilaktyczna, reakcja związana z infuzją, świąd, Thymoglobuline, transplantologia, uszkodzenie komórek wątroby, wymioty, wysypka, wzrost aktywności transaminaz, zaburzenie limfoproliferacyjne, zakażenie, zespół uwalniania cytokin - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Grafalon 20 mg/ml
Grafalon to immunoglobulina królicza przeciwko ludzkim limfocytom T, dostępna w formie koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji o stężeniu 20 mg/ml. Lek ten jest stosowany jako element skojarzonej terapii immunosupresyjnej w celu zapobiegania i leczenia ostrego odrzucenia przeszczepu oraz choroby przeszczep przeciw gospodarzowi (GVHD) u pacjentów po allogenicznym przeszczepie narządu miąższowego lub komórek macierzystych. W profilaktyce ostrego odrzucenia przeszczepu Grafalon podaje się wraz z glikokortykosteroidami, antagonistami puryn, inhibitorami kalcyneuryny oraz inhibitorami mTOR, co pozwala na intensyfikację immunosupresji i zmniejszenie ryzyka odrzutu. W terapii ostrego odrzucenia opornego na kortykosteroidy stanowi opcję drugiej linii, natomiast w profilaktyce GVHD u dorosłych po przeszczepie komórek macierzystych stosowany jest w połączeniu z cyklosporyną A i metotreksatem, szczególnie u pacjentów z nowotworami hematologicznymi po przeszczepie od niespokrewnionych dawców.
allogeniczny przeszczep komórek macierzystych, allogeniczny przeszczep narządu, antagonista puryn, choroba przeszczep przeciw gospodarzowi, cyklosporyna A, glikokortykosteroid, immunosupresja, inhibitor kalcyneuryny, inhibitor mTOR, komórki immunokompetentne, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, metotreksat, metyloprednizolon, nowotwór złośliwy krwi, ostre odrzucenie przeszczepu, parametry hematologiczne - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Thymoglobuline 5 mg/ml 5 mg/ml; 25 mg
Thymoglobuline 5 mg/ml, immunoglobulina królicza przeciw ludzkim tymocytom, stosowana jest w różnych dawkach w zależności od wskazania klinicznego, z indywidualnym dostosowaniem schematu podawania i uwzględnieniem innych leków immunosupresyjnych. W profilaktyce odrzucenia przeszczepu nerki, trzustki lub wątroby zalecana dawka wynosi 1,0-1,5 mg/kg mc./dobę przez 2-9 dni (dawka sumaryczna 2,0-13,5 mg/kg mc.), natomiast po przeszczepieniu serca przez 2-5 dni (dawka sumaryczna 2,0-7,5 mg/kg mc.). W leczeniu ostrego odrzucenia stosuje się 1,5 mg/kg mc./dobę przez 3-14 dni (4,5-21 mg/kg mc. łącznie). W profilaktyce ostrej i przewlekłej choroby przeszczep przeciw gospodarzowi (GvHD) dawka wynosi 2,5 mg/kg mc./dobę podawana od dnia –4 do –1 przed przeszczepieniem (7,5-10 mg/kg mc. sumarycznie). W niedokrwistości aplastycznej stosuje się 2,5-3,5 mg/kg mc./dobę przez 5 dni (12,5-17,5 mg/kg mc. łącznie), choć skuteczność nie jest w pełni potwierdzona. W leczeniu ostrej, sterydoopornej choroby GvHD dawka wynosi 2-5 mg/kg mc./dobę przez 5 dni (10-25 mg/kg mc. sumarycznie).
choroba przeszczep przeciw gospodarzowi, GVHD, immunoglobulina przeciw tymocytom, infuzja dożylna, komórki macierzyste krwiotwórcze, kortykosteroid dożylny, krew obwodowa, lek immunosupresyjny, lek przeciwgorączkowy, lek przeciwhistaminowy, niedokrwistość aplastyczna, odrzucenie przeszczepu, ostre odrzucenie przeszczepu, przeszczep nerki, przeszczep serca, przeszczep trzustki, przeszczep wątroby, roztwór glukozy, roztwór soli fizjologicznej, schemat wielolekowy, sterydooporna choroba przeszczep przeciw gospodarzowi, szpik kostny, Thymoglobuline - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Grafalon 20 mg/ml
Grafalon 20 mg/ml to koncentrat immunoglobuliny króliczej przeciwko ludzkim limfocytom T, stosowany w leczeniu immunosupresyjnym po przeszczepach narządów oraz w kondycjonowaniu przed przeszczepem komórek macierzystych. Dawkowanie jest uzależnione od masy ciała i wskazania klinicznego: zapobieganie ostremu odrzuceniu przeszczepu wymaga 2-5 mg/kg/dobę (najczęściej 3-4 mg/kg/dobę) przez 5-14 dni, leczenie ostrego odrzucenia opornego na kortykosteroidy stosuje się w dawce 3-5 mg/kg/dobę przez 5-14 dni, a zapobieganie GVHD u dorosłych po SCT wymaga 20 mg/kg/dobę podawanej od -3 do -1 dnia przed SCT. Dzieci i młodzież nie wymagają modyfikacji dawkowania w porównaniu do dorosłych.
allogeniczny przeszczep komórek macierzystych, choroba przeszczep przeciw gospodarzowi, dostęp żylny, immunoglobulina królicza przeciwko limfocytom T, leczenie immunosupresyjne, lek przeciwhistaminowy, metyloprednizolon, nadwrażliwość, oporność na kortykosteroidy, ostre odrzucenie przeszczepu, przeszczep komórek macierzystych, przeszczepienie narządu, reakcja anafilaktyczna, żyła główna