metabolizm II fazy
Metabolizm II fazy, nazywany również fazą koniugacji, stanowi kluczowy etap biotransformacji ksenobiotyków i endobiotyków w organizmie człowieka. Proces ten polega na przyłączaniu endogennych, hydrofilowych cząsteczek do substratów, co zwiększa ich rozpuszczalność w wodzie i ułatwia wydalanie z organizmu.
Główne reakcje metabolizmu II fazy obejmują glukuronidację (najczęstszą reakcję, katalizowaną przez UDP-glukuronylotransferazy), sulfonowanie (z udziałem sulfotransferaz), acetylację (katalizowaną przez N-acetylotransferazy), metylację (z udziałem metylotransferaz) oraz koniugację z glutationem (katalizowaną przez S-transferazy glutationowe). Enzymy odpowiedzialne za te procesy zlokalizowane są głównie w wątrobie, ale występują również w innych tkankach.
W przeciwieństwie do metabolizmu I fazy (utleniania, redukcji, hydrolizy), reakcje II fazy zazwyczaj prowadzą do inaktywacji biologicznej związków i znacząco zwiększają ich polarność. Ma to kluczowe znaczenie dla detoksykacji organizmu, ponieważ powstałe metabolity są łatwiej transportowane przez białka nośnikowe i skuteczniej wydalane przez nerki lub z żółcią.
Zaburzenia metabolizmu II fazy, wynikające z polimorfizmów genetycznych lub interakcji lekowych, mogą prowadzić do zmienionej skuteczności terapeutycznej leków, zwiększonego ryzyka działań niepożądanych lub akumulacji toksycznych metabolitów. Znajomość tych procesów ma istotne znaczenie kliniczne w farmakoterapii, szczególnie w kontekście indywidualizacji leczenia i przewidywania interakcji lekowych.