inhibitory PI3K
Inhibitory PI3K (kinazy 3-fosfatydyloinozytolu) to grupa leków ukierunkowanych molekularnie, które blokują szlak sygnałowy PI3K/AKT/mTOR odgrywający kluczową rolę w procesach proliferacji komórkowej, wzrostu, przeżycia oraz angiogenezy. Nadmierna aktywacja tego szlaku jest obserwowana w wielu typach nowotworów, co czyni go atrakcyjnym celem terapeutycznym.
Inhibitory PI3K dzielą się na cztery główne klasy: pan-inhibitory (blokujące wszystkie izoformy PI3K), inhibitory selektywne wobec izoform (α, β, γ lub δ), inhibitory dualne PI3K/mTOR oraz inhibitory izoformy specyficznej. Do zatwierdzonych przez FDA leków z tej grupy należą m.in. idelalisib, duvelisib, copanlisib i alpelisib, stosowane głównie w terapii nowotworów hematologicznych oraz niektórych guzów litych.
Najczęstsze działania niepożądane inhibitorów PI3K obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności), hepatotoksyczność, hiperglikemię, wysypki skórne oraz zaburzenia hematologiczne. W przypadku niektórych cząsteczek z tej grupy obserwuje się również zwiększone ryzyko infekcji oportunistycznych oraz zapalenie płuc o podłożu nieinfekcyjnym. Monitorowanie parametrów laboratoryjnych, w tym glikemii i funkcji wątroby, jest konieczne podczas terapii tymi lekami.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła białaczka limfocytowa – Leczenie
Przewlekła białaczka limfocytowa (PBL) to nowotwór hematologiczny charakteryzujący się nadprodukcją limfocytów B w szpiku kostnym. Leczenie PBL jest wysoce zindywidualizowane i zależy od stadium choroby, obecności objawów, wieku pacjenta oraz profilu genetycznego, w tym mutacji TP53 i delecji 17p, które wiążą się z gorszym rokowaniem i opornością na standardową chemioterapię. Wczesne stadia bezobjawowe (Rai 0, Binet A) zwykle podlegają strategii aktywnego monitorowania („watch and wait”), natomiast leczenie jest wskazane przy objawowej progresji, niewydolności szpiku, masywnej limfadenopatii lub splenomegalii, czy też obecności objawów ogólnych (np. utrata masy ciała ≥10% w ciągu 6 miesięcy, gorączka >38°C przez ≥2 tygodnie). Terapie pierwszej linii opierają się głównie na inhibitorach kinazy BTK (ibrutynib 420 mg/d, akalabrutynib 100 mg co 12h, zanubrutynib) oraz inhibitorze BCL-2 – wenetoklaksie, stosowanym zazwyczaj przez 12 miesięcy w połączeniu z przeciwciałami monoklonalnymi (obinutuzumab, rytuksymab). Chemioterapia (FCR, BR) jest obecnie rzadziej stosowana, głównie u młodszych pacjentów z korzystnym profilem molekularnym (zmutowany IGHV, brak delecji 17p/TP53).
akalabrutynib, alemtuzumab, allogeniczne przeszczepienie komórek macierzystych, bendamustyna, beta-2 mikroglobulina, białe krwinki, całkowita odpowiedź, charakterystyka genetyczna, chemioimmunoterapia, chlorambucyl, cyklofosfamid, częściowa odpowiedź, delecja 17p, fludarabina, hipersplenizm, ibrutynib, immunoglobuliny dożylne, inhibitory PI3K, komórki białaczkowe, kortykosteroidy, lenalidomid, limfadenopatia, limfocyt, małopłytkowość, małopłytkowość immunologiczna, migotanie przedsionków, mutacja TP53, nadciśnienie, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, nowotwór krwi, obinutuzumab, ofatumumab, pancytopenia, pirtobrutynib, powiększenie węzłów chłonnych, powikłania autoimmunologiczne, progresja choroby, przeciwciało monoklonalne, przewlekła białaczka limfocytowa, radioterapia, remisja długotrwała, rytuksymab, splenektomia, splenomegalia, stabilna choroba, stadium zaawansowania choroby, szpik kostny, terapia CAR-T, terapia celowana, terapia skojarzona, transfuzja krwi, wenetoklaks, zanubrutynib, zespół rozpadu guza