profilaktyka fluorkowa
Profilaktyka fluorkowa to zestaw zabiegów stomatologicznych mających na celu wzmocnienie szkliwa zębów i zapobieganie próchnicy poprzez aplikację związków fluoru. Fluor wbudowuje się w strukturę hydroksyapatytu szkliwa, tworząc fluoroapatyt, który jest bardziej odporny na działanie kwasów wytwarzanych przez bakterie próchnicotwórcze.
Metody profilaktyki fluorkowej obejmują: stosowanie past do zębów z fluorem, płukanki, żele, lakiery i pianki fluorkowe aplikowane profesjonalnie w gabinecie stomatologicznym. Szczególnie skuteczna jest profesjonalna aplikacja preparatów o wysokim stężeniu fluoru, wykonywana 2-4 razy w roku, w zależności od indywidualnego ryzyka próchnicy pacjenta.
Profilaktyka fluorkowa jest rekomendowana dla wszystkich grup wiekowych, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci w okresie wyrzynania zębów stałych oraz pacjentów z wysokim ryzykiem próchnicy. Należy jednak pamiętać o zachowaniu odpowiednich dawek fluoru, gdyż jego nadmiar może prowadzić do fluorozy zębów, zwłaszcza u dzieci poniżej 6. roku życia.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Fluor – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Fluor, obecny w wielu produktach leczniczych, wykazuje ograniczone i niejednoznaczne dane dotyczące wpływu na płodność u osób w wieku reprodukcyjnym. Badania niekliniczne preparatów takich jak żel Elmex nie wykazały negatywnego wpływu na zdolności rozrodcze ani embriotoksyczności. Jednakże toksyczny wpływ fluorku sodu na reprodukcję zaobserwowano u zwierząt jedynie przy bardzo wysokich dawkach, np. w badaniach pasty elmex DURAPHAT. Dane dotyczące stosowania fluorku u kobiet w ciąży są ograniczone (poniżej 300 przypadków) i większość preparatów nie była poddawana specjalistycznym badaniom w tym zakresie. Rekomendacje stosowania różnią się w zależności od preparatu: np. żel Elmex może być stosowany w ciąży w razie konieczności, natomiast elmex DURAPHAT i płyn Fluormex są przeciwwskazane lub wymagają oceny korzyści i ryzyka. Radiofarmaceutyki zawierające fluor-18, takie jak Glunektik i Natrii fluoridum (18F) Synektik, są przeciwwskazane w ciąży ze względu na ekspozycję na promieniowanie jonizujące.
ciąża, działanie embriotoksyczne, ekspozycja na fluor, fluor, fluor-18, fluorek, fluorek sodu, kontakt z niemowlęciem, mleko kobiece, pierwiastek śladowy, płodność, próchnica, produkt leczniczy, profilaktyka fluorkowa, promieniowanie jonizujące, przenikanie do mleka, radiofarmaceutyk, stężenie fluoru, suplementacja pierwiastków, suplementacja w ciąży, toksyczność reprodukcyjna, transport przezłożyskowy, wiek reprodukcyjny, związek fluoru - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – elmex Duraphat 1,1% w/w
Elmex DURAPHAT to pasta do zębów o wysokiej zawartości fluoru – 5 mg fluoru na 1 g pasty, co odpowiada 5000 ppm fluoru, przeznaczona do profilaktyki przeciwpróchniczej u młodzieży powyżej 16 lat oraz dorosłych. Produkt jest szczególnie wskazany dla pacjentów z grup wysokiego ryzyka próchnicy, w tym osób z aktywną próchnicą koron i korzeni, pacjentów po leczeniu periodontologicznym z odsłoniętymi korzeniami, osób z kserostomią oraz po radioterapii w obrębie głowy i szyi. Ze względu na status produktu leczniczego, stosowanie pasty powinno odbywać się pod kontrolą lekarza, z uwzględnieniem oceny ryzyka próchnicy, ograniczenia wiekowego oraz indywidualnego czasu terapii.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Fluormex (33,19 mg + 22,1 mg)/g
Żel Fluormex zawiera aminofluorki (33,19 mg/g) oraz fluorek sodu (22,1 mg/g), co odpowiada 12,5 mg aktywnego fluoru na 1 g preparatu (12 500 ppm). Nie przeprowadzono badań klinicznych oceniających bezpieczeństwo stosowania tego żelu u kobiet ciężarnych, co stanowi istotne ograniczenie w jego rekomendacji w tej grupie pacjentek. Transport jonów fluorkowych przez łożysko jest ograniczony i zależny od wielu czynników, jednak wyniki badań są niejednoznaczne i nie potwierdzają jednoznacznie, że łożysko skutecznie chroni płód przed nadmierną ekspozycją na fluorki. Zwiększona podaż fluorków z diety i wody pitnej podnosi ich stężenie we krwi matki, łożysku oraz kościach płodu, co należy uwzględnić podczas konsultacji z kobietami w ciąży.
- Leksykon substancji czynnych
Aminofluorki – Interakcje
Aminofluorki stosowane w stomatologii prewencyjnej, takie jak płyn zawierający 133 mg/g aminofluorków dostarczający 10 mg fluoru (10 000 ppm) oraz żel z 33,19 mg/g aminofluorków i 22,1 mg/g fluorku sodu (12 500 ppm fluoru), mogą wchodzić w istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi preparatami fluorkowymi. Szczególnie niezalecane jest jednoczesne stosowanie tych wysokostężeniowych preparatów z innymi skoncentrowanymi źródłami fluoru ze względu na ryzyko kumulacji efektu biologicznego i potencjalnego przedawkowania fluoru. Preparaty o niższym stężeniu fluoru, takie jak pasty do zębów (do 1500 ppm) oraz płukanki (do 250 ppm), mogą być stosowane równolegle, jednak wyłącznie pod nadzorem lekarza, aby zoptymalizować efekt przeciwpróchniczy i minimalizować ryzyko toksyczności.
aminofluorek, błona śluzowa jamy ustnej, czynny fluor, działanie farmakologiczne, efekt biologiczny, fluorek sodu, pasta do zębów, płukanka do ust, płyn stomatologiczny, preparat fluorkowy, preparat z aminofluorkiem, preparat żelowy, profilaktyka fluorkowa, przedawkowanie fluoru, ryzyko próchnicy, stomatologia prewencyjna, wchłanianie systemowe, związek fluoru - Leksykon leków
Interakcje leku – Fluormex (33,19 mg + 22,1 mg)/g
Preparat Fluormex w formie żelu zawiera aminofluorki w stężeniu 33,19 mg/g oraz fluorek sodu 22,1 mg/g, co odpowiada wysokiemu stężeniu fluoru 12 500 ppm. Ze względu na ryzyko nadmiernej ekspozycji na jony fluorkowe, nie zaleca się jednoczesnego stosowania Fluormexu z innymi stężonymi preparatami fluorkowymi powyżej 1500 ppm. Preparaty do codziennej higieny jamy ustnej, takie jak pasty do zębów do 1500 ppm fluoru oraz płukanki do 250 ppm, mogą być stosowane równocześnie, jednak pod nadzorem lekarza, aby uniknąć kumulacji fluoru i potencjalnej fluorozy. W wywiadzie należy uwzględnić wszystkie źródła fluoru, w tym wodę pitną i suplementy, a u pacjentów przewlekle stosujących preparaty fluorkowe monitorować stan uzębienia.