dysgezja
Dysgezja (dysgeusia) to zaburzenie smaku charakteryzujące się nieprawidłowym odczuwaniem smaków lub ich zniekształceniem. Pacjenci z dysgezją mogą doświadczać metalicznego, gorzkiego lub nieprzyjemnego posmaku, nawet gdy nie spożywają żadnych pokarmów. W niektórych przypadkach może również wystąpić całkowita utrata zdolności rozpoznawania smaków (ageuzja) lub zmniejszona wrażliwość na bodźce smakowe (hipogeuzja).
Etiologia dysgezji jest różnorodna i może obejmować infekcje górnych dróg oddechowych (w tym COVID-19), urazy głowy, choroby neurologiczne, zaburzenia endokrynologiczne, niedobory witamin (szczególnie cynku i witamin z grupy B), działania niepożądane leków (m.in. antybiotyków, leków przeciwdepresyjnych, przeciwnadciśnieniowych) oraz radioterapię w obrębie głowy i szyi. Zaburzenia smaku mogą być również związane z chorobami jamy ustnej, takimi jak kandydoza czy zapalenie przyzębia.
Diagnostyka dysgezji obejmuje szczegółowy wywiad, badanie fizykalne oraz testy oceniające funkcje smakowe. W leczeniu kluczowe jest zidentyfikowanie i wyeliminowanie przyczyny. W przypadku dysgezji wywołanej niedoborami składników odżywczych, suplementacja może przynieść poprawę. W wielu przypadkach zaburzenia smaku ustępują samoistnie po kilku tygodniach lub miesiącach, jednak przy utrzymujących się objawach może być konieczna konsultacja neurologiczna, laryngologiczna lub stomatologiczna.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – RANMET XR 500 mg
Ranmet XR, zawierający metforminę chlorowodorek w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (dawki 500 mg, 750 mg, 1000 mg), wykazuje profil bezpieczeństwa zbliżony do metforminy o natychmiastowym uwalnianiu. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha oraz utrata apetytu, które występują bardzo często (≥1/10) i zwykle ustępują samoistnie. Zaleca się podawanie leku w 2-3 dawkach dziennie, podczas lub po posiłkach, oraz stopniowe zwiększanie dawki w celu poprawy tolerancji. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak kwasica mleczanowa (bardzo rzadko, <1/10 000), wymagająca natychmiastowej interwencji, oraz zmniejszenie wchłaniania witaminy B12, co może prowadzić do niedokrwistości megaloblastycznej przy długotrwałym stosowaniu.
biegunka, ból brzucha, dysgezja, działanie niepożądane, kontrolowane badanie kliniczne, kwasica mleczanowa, metformina chlorowodorek, niedokrwistość megaloblastyczna, nudności, personel medyczny, podmiot odpowiedzialny, pokrzywka, produkt leczniczy, Ranmet XR, rumień, świąd skóry, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, utrata apetytu, wymioty, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby, zmniejszenie wchłaniania witaminy B12 - Leksykon leków
Działania niepożądane – Taclar 500 mg
Taclar, zawierający klarytromycynę 500 mg w formie proszku do sporządzania roztworu do infuzji, jest antybiotykiem makrolidowym o szerokim spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęściej obserwuje się objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak bóle brzucha, biegunka, nudności, wymioty oraz zaburzenia smaku, które mają zazwyczaj łagodny przebieg. U pacjentów z immunosupresją stosujących dawkę 1000 mg/dobę odnotowano istotne zmiany w parametrach wątrobowych (wzrost AspAT i AlAT u 2-3% pacjentów) oraz hematologicznych (leukopenia, neutropenia, trombocytopenia), a także podwyższone stężenie azotu mocznikowego we krwi u mniejszego odsetka chorych. W związku z tym konieczne jest regularne monitorowanie tych parametrów u pacjentów z obniżoną odpornością podczas terapii klarytromycyną.
agranulocytoza, anoreksja, antybiotyk makrolidowy, azot mocznikowy, biegunka, ból brzucha, depersonalizacja, drgawki, dysgezja, dyskineza, enzymy wątrobowe, eozynofilia, halucynacje, immunosupresja, kandydoza, klarytromycyna, leukopenia, migotanie przedsionków, neutropenia, niedosłuch, nudność, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, reakcja anafilaktyczna, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, stan splątania, szumy uszne, trombocytopenia, trombocytoza, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenie psychotyczne, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie tkanki łącznej, zawroty głowy, zawroty głowy obwodowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dalacin C 75 mg
Lek Dalacin C zawiera klindamycynę w dawce 75 mg w kapsułkach i może wywoływać szerokie spektrum działań niepożądanych, sklasyfikowanych według MedDRA i częstości występowania. Najpoważniejsze z nich to rzekomobłoniaste zapalenie jelit oraz choroba związana z Clostridioides difficile, które stanowią zagrożenie życia. Ponadto, klindamycyna może indukować reakcje anafilaktyczne, wstrząs anafilaktyczny oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Lyella (TEN), zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i DRESS. Zaburzenia hematologiczne obejmują agranulocytozę, neutropenię, trombocytopenię, leukopenię i eozynofilię, co zwiększa ryzyko infekcji i powikłań krwotocznych. Do częstych działań niepożądanych należą zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, ból brzucha, wymioty, nudności), a także zmiany skórne (wysypka, pokrzywka, rumień wielopostaciowy). W rzadkich przypadkach obserwuje się zatrzymanie akcji serca po szybkim podaniu dożylnym oraz ostre uszkodzenie nerek wymagające monitorowania funkcji nerek.
AGEP, agranulocytoza, ból brzucha, chlorowodorek, Clostridioides difficile, Dalacin C, DRESS, dysgezja, eozynofilia, hepatotoksyczność, klindamycyna, leukopenia, megacolon toksyczne, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, owrzodzenie przełyku, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wysypka grudkowo-plamkowa, zakażenie pochwy, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie przełyku, zatrzymanie akcji serca, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flucon 1 mg/ml
Fluorometolon w stężeniu 1 mg/ml (Flucon) jest kortykosteroidem stosowanym miejscowo w okulistyce, którego profil działań niepożądanych obejmuje głównie zaburzenia narządu wzroku. Do najważniejszych działań niepożądanych należą: zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego (częstość nieznana), które może prowadzić do jaskry posteroidowej, ból oka, podrażnienie, uczucie dyskomfortu i ciała obcego, niewyraźne i nieostre widzenie, przekrwienie oraz nasilone łzawienie. Długotrwałe stosowanie może skutkować poważniejszymi powikłaniami, takimi jak zaćma podtorebkowa, uszkodzenie nerwu wzrokowego, opóźnienie gojenia ran oraz zwiększona podatność na infekcje wtórne bakteryjne, wirusowe lub grzybicze. Ponadto, u pacjentów z chorobami prowadzącymi do ścieńczenia rogówki lub twardówki istnieje ryzyko perforacji, a u osób ze znacznym uszkodzeniem rogówki bardzo rzadko obserwowano zwapnienie rogówki, związane z obecnością fosforanów w składzie leku.
ból oka, ciało obce w oku, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dysgezja, fluorometolon, infekcja wtórna, jaskra posteroidowa, kanał nosowo-łzowy, kortykosteroid miejscowy, łzawienie, miejscowe kortykosteroidy, nieostre widzenie, niewyraźne widzenie, opóźnione gojenie ran, perforacja rogówki, perforacja twardówki, podrażnienie oka, przekrwienie oka, ścieńczenie rogówki, ścieńczenie twardówki, steroid oczny, uszkodzenie nerwu wzrokowego, zaburzenie pola widzenia, zaćma podtorebkowa, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie wirusowe, zmętnienie soczewki, zwapnienie rogówki - Leksykon substancji czynnych
Pitawastatyna – Działania niepożądane
Pitawastatyna, podobnie jak inne statyny, wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący przede wszystkim bóle mięśni, które występują często, oraz podwyższenie stężenia kinazy kreatynowej (CK) przekraczające 3-krotnie górną granicę normy u 1,8% pacjentów. Rzadkie, ale poważne powikłania to rabdomioliza (0,01% przypadków) z możliwością ostrej niewydolności nerek oraz immunozależna miopatia martwicza o nieznanej częstości. Inne istotne działania niepożądane obejmują zaburzenia funkcji wątroby (podwyższenie enzymów wątrobowych, rzadziej żółtaczkę cholestatyczną), ostre zapalenie trzustki, a także objawy ze strony układu nerwowego, skóry i oczu. W badaniach pediatrycznych (<18 lat) częstość działań niepożądanych była podobna do obserwowanej u dorosłych, z najczęstszymi objawami w postaci bólów głowy (4,9%), mięśni (2,1%) i brzucha (4,9%).
aminotransferazy podwyższone, anemia, anoreksja, biegunka, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, cukrzyca, dysgezja, dyspepsja, ginekomastia, hipoestezja, insomnia, kinaza kreatynowa, kserostomia, miastenia, miastenia oczna, miopatia, miopatia martwicza immunozależna, nadciśnienie tętnicze, nudność, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pitawastatyna, pokrzywka, pruritus, rabdomioliza, rumień, skurcz mięśni, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, szumy uszne, toczeń rumieniowaty układowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie ostrości widzenia, zaparcie, zawrót głowy, zespół toczniopodobny, żółtaczka cholestatyczna