Działania niepożądane
Pitawastatyna
Pitawastatyna, podobnie jak inne statyny, wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący przede wszystkim bóle mięśni, które występują często, oraz podwyższenie stężenia kinazy kreatynowej (CK) przekraczające 3-krotnie górną granicę normy u 1,8% pacjentów. Rzadkie, ale poważne powikłania to rabdomioliza (0,01% przypadków) z możliwością ostrej niewydolności nerek oraz immunozależna miopatia martwicza o nieznanej częstości. Inne istotne działania niepożądane obejmują zaburzenia funkcji wątroby (podwyższenie enzymów wątrobowych, rzadziej żółtaczkę cholestatyczną), ostre zapalenie trzustki, a także objawy ze strony układu nerwowego, skóry i oczu. W badaniach pediatrycznych (<18 lat) częstość działań niepożądanych była podobna do obserwowanej u dorosłych, z najczęstszymi objawami w postaci bólów głowy (4,9%), mięśni (2,1%) i brzucha (4,9%).
- Działania niepożądane pitawastatyny
- Częste działania niepożądane
- Podwyższenie stężenia kinazy kreatynowej
- Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
- Inne istotne działania niepożądane
- Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
- Dane uzyskane po wprowadzeniu produktu do obrotu
- Działania niepożądane charakterystyczne dla grupy statyn
- Tabela działań niepożądanych pitawastatyny
Działania niepożądane pitawastatyny
Pitawastatyna, podobnie jak inne leki z grupy statyn, może powodować szereg działań niepożądanych. W kontrolowanych badaniach klinicznych, przy stosowaniu zalecanych dawek pitawastatyny, mniej niż 4% pacjentów musiało przerwać leczenie z powodu wystąpienia działań niepożądanych. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym związanym z przyjmowaniem pitawastatyny w kontrolowanych badaniach klinicznych były bóle mięśni.12
Częste działania niepożądane
Wśród najczęściej występujących działań niepożądanych (≥1/100 do <1/10) obserwuje się:
- Zaburzenia układu nerwowego: bóle głowy34
- Zaburzenia żołądka i jelit: zaparcia, biegunki, niestrawność, nudności56
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej: bóle mięśni, bóle stawów78
Podwyższenie stężenia kinazy kreatynowej
Istotnym aspektem działań niepożądanych pitawastatyny jest możliwość podwyższenia stężenia kinazy kreatynowej (CK). W kontrolowanych badaniach klinicznych podwyższone stężenie kinazy kreatynowej, przekraczające ponad 3 razy górną granicę normy (GGN), wystąpiło u 49 z 2800 pacjentów (1,8%) otrzymujących pitawastatynę. Stężenia przekraczające wartość GGN ≥10 razy z towarzyszącymi skurczami mięśni występowały rzadko i podczas badań klinicznych zostały stwierdzone tylko u jednego pacjenta spośród 2406 leczonych pitawastatyną w dawce 4 mg (0,04%).910
Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
Pitawastatyna, podobnie jak inne statyny, może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi. Najpoważniejsze powikłania mogą obejmować:
Rabdomioliza
Rabdomioliza to potencjalnie zagrażające życiu powikłanie, które polega na uszkodzeniu mięśni prowadzącym do uwolnienia zawartości komórek mięśniowych do krwiobiegu. Może prowadzić do ostrej niewydolności nerek. W badaniu przeprowadzonym po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłoszono dwa wymagające hospitalizacji przypadki rabdomiolizy (0,01% pacjentów). Dodatkowo otrzymano zgłoszenia dotyczące rabdomiolizy z ostrą niewydolnością nerek lub bez niej, włączając w to rabdomiolizę ze skutkiem śmiertelnym.1112
Immunozależna miopatia martwicza
Jest to rzadkie, ale poważne powikłanie leczenia statynami. Polega na autoimmunologicznym uszkodzeniu mięśni, które może utrzymywać się pomimo odstawienia leku. Immunozależna miopatia martwicza zgłaszana jest z częstością nieznaną.1314
Zaburzenia wątroby
Pitawastatyna może powodować zaburzenia funkcji wątroby, w tym podwyższenie stężenia enzymów wątrobowych oraz rzadziej żółtaczkę cholestatyczną. Nieprawidłowa czynność wątroby oraz zaburzenia pracy wątroby zgłaszane są rzadko.1516
Ostre zapalenie trzustki
Rzadko zgłaszano przypadki ostrego zapalenia trzustki, które może stanowić zagrożenie życia.1718
Inne istotne działania niepożądane
Do pozostałych ważnych działań niepożądanych pitawastatyny należą:
- Zaburzenia oka: zaburzenia ostrości widzenia (rzadko), miastenia oczna (częstość nieznana)1920
- Zaburzenia skóry: świąd, wysypka (niezbyt często), pokrzywka, rumień (rzadko), obrzęk naczynioruchowy (częstość nieznana)2122
- Zaburzenia układu nerwowego: zawroty głowy, zaburzenia smaku, senność (niezbyt często), miastenia (częstość nieznana), hipoestezja (niezbyt często w danych po wprowadzeniu do obrotu)2324
- Zespół toczniopodobny: stanowi rzadkie powikłanie, w którym dochodzi do wystąpienia objawów podobnych do tocznia rumieniowatego układowego (częstość nieznana)2526
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
Baza danych dotyczących bezpieczeństwa klinicznego zawiera dane 142 pacjentów pediatrycznych otrzymujących pitawastatynę, w tym 87 pacjentów w wieku 6-11 lat oraz 55 pacjentów w wieku 12-17 lat. Mniej niż 3% pacjentów pediatrycznych leczonych pitawastatyną musiało przerwać udział w badaniu z powodu działań niepożądanych. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi u dzieci i młodzieży były: bóle głowy (4,9%), bóle mięśni (2,1%) i bóle brzucha (4,9%). Na podstawie dostępnych danych oczekuje się, że częstość występowania, rodzaj oraz stopień nasilenia działań niepożądanych u dzieci i młodzieży będą podobne, jak u dorosłych.2728
Dane uzyskane po wprowadzeniu produktu do obrotu
Po wprowadzeniu pitawastatyny do obrotu przeprowadzono prospektywne dwuletnie badanie u prawie 20000 pacjentów w Japonii. Większość z tych pacjentów była leczona pitawastatyną w dawce 1 lub 2 mg, a nie 4 mg. W badaniu tym 10,4% pacjentów zgłosiło wystąpienie działań niepożądanych, których związek z pitawastatyną nie mógł zostać wykluczony, natomiast 7,4% pacjentów musiało przerwać leczenie ze względu na wystąpienie działań niepożądanych. Częstość występowania bólów mięśni wynosiła 1,08%. Większość działań niepożądanych miała charakter łagodny. W czasie dwóch lat częstość występowania działań niepożądanych była wyższa u pacjentów ze stwierdzonym uczuleniem na lek (20,4%) i chorobami wątroby lub nerek (13,5%).2930
Działania niepożądane charakterystyczne dla grupy statyn
Przy stosowaniu niektórych statyn zgłaszano również następujące działania niepożądane, które mogą dotyczyć pitawastatyny:
- zaburzenia snu, w tym koszmary senne
- utrata pamięci
- zaburzenia seksualne
- depresja
- pojedyncze przypadki śródmiąższowej choroby płuc, zwłaszcza podczas długotrwałego leczenia
- cukrzyca: częstość występowania będzie zależeć od obecności lub braku czynników ryzyka (stężenie glukozy we krwi na czczo ≥ 5,6 mmol/l, BMI > 30 kg/m², podwyższone stężenie triglicerydów, nadciśnienie tętnicze w wywiadzie) 30 kg/m2, podwyższone stężenie triglicerydów, nadciśnienie tętnicze w wywiadzie).”>31 30 kg/m2, podwyższone stężenie triglicerydów, nadciśnienie tętnicze w wywiadzie).”>32
Tabela działań niepożądanych pitawastatyny
| Kategoria zaburzeń | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Anemia | Niezbyt często | Zmniejszenie stężenia hemoglobiny lub liczby erytrocytów |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Jadłowstręt | Niezbyt często | Utrata apetytu |
| Zaburzenia psychiczne | Bezsenność | Niezbyt często | Trudności w zasypianiu i utrzymaniu snu |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bóle głowy | Często | Dolegliwość bólowa w obrębie głowy |
| Zawroty głowy | Niezbyt często | Uczucie wirowania lub niestabilności | |
| Zaburzenia smaku, senność | Niezbyt często | Zmiana percepcji smaku, nadmierna senność | |
| Miastenia, hipoestezja | Częstość nieznana/Niezbyt często | Osłabienie mięśni, zmniejszenie czucia | |
| Zaburzenia oka | Zaburzenia ostrości widzenia | Rzadko | Pogorszenie widzenia |
| Miastenia oczna | Częstość nieznana | Osłabienie mięśni oka | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Dzwonienie (szum) w uszach | Niezbyt często | Słyszenie dźwięków bez zewnętrznego źródła |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaparcia, biegunki, niestrawność, nudności | Często | Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego |
| Bóle brzucha, suchość w ustach, wymioty | Niezbyt często | Dyskomfort w jamie brzusznej, niedobór śliny | |
| Ból języka | Rzadko | Dyskomfort w obrębie języka | |
| Ostre zapalenie trzustki | Rzadko | Stan zapalny trzustki mogący stanowić zagrożenie życia | |
| Dyskomfort w jamie brzusznej | Rzadko | Uczucie dyskomfortu w obrębie jamy brzusznej | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Podwyższone stężenie aminotransferaz | Niezbyt często | Wzrost poziomu enzymów wątrobowych (AST, ALT) |
| Żółtaczka cholestatyczna | Rzadko | Zażółcenie skóry i białkówek oczu spowodowane zastojem żółci | |
| Nieprawidłowa czynność wątroby, zaburzenia pracy wątroby | Rzadko | Upośledzenie funkcji wątroby | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Świąd, wysypka | Niezbyt często | Swędzenie skóry, zmiany skórne |
| Pokrzywka | Rzadko | Uniesione, swędzące zmiany skórne | |
| Rumień | Rzadko | Zaczerwienienie skóry | |
| Obrzęk naczynioruchowy | Częstość nieznana | Obrzęk podskórny, potencjalnie zagrażający życiu | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bóle mięśni, bóle stawów | Często | Dolegliwości bólowe mięśni i stawów |
| Skurcze mięśni | Niezbyt często | Mimowolne skurcze mięśni | |
| Miopatia, rabdomioliza | Rzadko | Osłabienie mięśni, rozpad mięśni prążkowanych | |
| Immunozależna miopatia martwicza, zespół toczniopodobny | Częstość nieznana | Autoimmunologiczne uszkodzenie mięśni, objawy przypominające toczeń | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Częstomocz | Niezbyt często | Zwiększona częstość oddawania moczu |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Ginekomastia | Częstość nieznana | Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Osłabienie, złe samopoczucie, zmęczenie, obrzęk obwodowy | Niezbyt często | Objawy ogólne wskazujące na niespecyficzne dolegliwości |
Szczególna uwaga jest wymagana przy monitorowaniu pacjentów z czynnikami ryzyka wystąpienia działań niepożądanych, takimi jak stwierdzone uczulenie na leki oraz choroby wątroby lub nerek, u których częstość występowania działań niepożądanych jest znacząco wyższa.3334
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania