Działania niepożądane
Pitawastatyna

Pitawastatyna, podobnie jak inne statyny, wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący przede wszystkim bóle mięśni, które występują często, oraz podwyższenie stężenia kinazy kreatynowej (CK) przekraczające 3-krotnie górną granicę normy u 1,8% pacjentów. Rzadkie, ale poważne powikłania to rabdomioliza (0,01% przypadków) z możliwością ostrej niewydolności nerek oraz immunozależna miopatia martwicza o nieznanej częstości. Inne istotne działania niepożądane obejmują zaburzenia funkcji wątroby (podwyższenie enzymów wątrobowych, rzadziej żółtaczkę cholestatyczną), ostre zapalenie trzustki, a także objawy ze strony układu nerwowego, skóry i oczu. W badaniach pediatrycznych (<18 lat) częstość działań niepożądanych była podobna do obserwowanej u dorosłych, z najczęstszymi objawami w postaci bólów głowy (4,9%), mięśni (2,1%) i brzucha (4,9%).

Działania niepożądane pitawastatyny

Pitawastatyna, podobnie jak inne leki z grupy statyn, może powodować szereg działań niepożądanych. W kontrolowanych badaniach klinicznych, przy stosowaniu zalecanych dawek pitawastatyny, mniej niż 4% pacjentów musiało przerwać leczenie z powodu wystąpienia działań niepożądanych. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym związanym z przyjmowaniem pitawastatyny w kontrolowanych badaniach klinicznych były bóle mięśni.12

Częste działania niepożądane

Wśród najczęściej występujących działań niepożądanych (≥1/100 do <1/10) obserwuje się:

Podwyższenie stężenia kinazy kreatynowej

Istotnym aspektem działań niepożądanych pitawastatyny jest możliwość podwyższenia stężenia kinazy kreatynowej (CK). W kontrolowanych badaniach klinicznych podwyższone stężenie kinazy kreatynowej, przekraczające ponad 3 razy górną granicę normy (GGN), wystąpiło u 49 z 2800 pacjentów (1,8%) otrzymujących pitawastatynę. Stężenia przekraczające wartość GGN ≥10 razy z towarzyszącymi skurczami mięśni występowały rzadko i podczas badań klinicznych zostały stwierdzone tylko u jednego pacjenta spośród 2406 leczonych pitawastatyną w dawce 4 mg (0,04%).910

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Pitawastatyna, podobnie jak inne statyny, może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi. Najpoważniejsze powikłania mogą obejmować:

Rabdomioliza

Rabdomioliza to potencjalnie zagrażające życiu powikłanie, które polega na uszkodzeniu mięśni prowadzącym do uwolnienia zawartości komórek mięśniowych do krwiobiegu. Może prowadzić do ostrej niewydolności nerek. W badaniu przeprowadzonym po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłoszono dwa wymagające hospitalizacji przypadki rabdomiolizy (0,01% pacjentów). Dodatkowo otrzymano zgłoszenia dotyczące rabdomiolizy z ostrą niewydolnością nerek lub bez niej, włączając w to rabdomiolizę ze skutkiem śmiertelnym.1112

Immunozależna miopatia martwicza

Jest to rzadkie, ale poważne powikłanie leczenia statynami. Polega na autoimmunologicznym uszkodzeniu mięśni, które może utrzymywać się pomimo odstawienia leku. Immunozależna miopatia martwicza zgłaszana jest z częstością nieznaną.1314

Zaburzenia wątroby

Pitawastatyna może powodować zaburzenia funkcji wątroby, w tym podwyższenie stężenia enzymów wątrobowych oraz rzadziej żółtaczkę cholestatyczną. Nieprawidłowa czynność wątroby oraz zaburzenia pracy wątroby zgłaszane są rzadko.1516

Ostre zapalenie trzustki

Rzadko zgłaszano przypadki ostrego zapalenia trzustki, które może stanowić zagrożenie życia.1718

Inne istotne działania niepożądane

Do pozostałych ważnych działań niepożądanych pitawastatyny należą:

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Baza danych dotyczących bezpieczeństwa klinicznego zawiera dane 142 pacjentów pediatrycznych otrzymujących pitawastatynę, w tym 87 pacjentów w wieku 6-11 lat oraz 55 pacjentów w wieku 12-17 lat. Mniej niż 3% pacjentów pediatrycznych leczonych pitawastatyną musiało przerwać udział w badaniu z powodu działań niepożądanych. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi u dzieci i młodzieży były: bóle głowy (4,9%), bóle mięśni (2,1%) i bóle brzucha (4,9%). Na podstawie dostępnych danych oczekuje się, że częstość występowania, rodzaj oraz stopień nasilenia działań niepożądanych u dzieci i młodzieży będą podobne, jak u dorosłych.2728

Dane uzyskane po wprowadzeniu produktu do obrotu

Po wprowadzeniu pitawastatyny do obrotu przeprowadzono prospektywne dwuletnie badanie u prawie 20000 pacjentów w Japonii. Większość z tych pacjentów była leczona pitawastatyną w dawce 1 lub 2 mg, a nie 4 mg. W badaniu tym 10,4% pacjentów zgłosiło wystąpienie działań niepożądanych, których związek z pitawastatyną nie mógł zostać wykluczony, natomiast 7,4% pacjentów musiało przerwać leczenie ze względu na wystąpienie działań niepożądanych. Częstość występowania bólów mięśni wynosiła 1,08%. Większość działań niepożądanych miała charakter łagodny. W czasie dwóch lat częstość występowania działań niepożądanych była wyższa u pacjentów ze stwierdzonym uczuleniem na lek (20,4%) i chorobami wątroby lub nerek (13,5%).2930

Działania niepożądane charakterystyczne dla grupy statyn

Przy stosowaniu niektórych statyn zgłaszano również następujące działania niepożądane, które mogą dotyczyć pitawastatyny:

  • zaburzenia snu, w tym koszmary senne
  • utrata pamięci
  • zaburzenia seksualne
  • depresja
  • pojedyncze przypadki śródmiąższowej choroby płuc, zwłaszcza podczas długotrwałego leczenia
  • cukrzyca: częstość występowania będzie zależeć od obecności lub braku czynników ryzyka (stężenie glukozy we krwi na czczo ≥ 5,6 mmol/l, BMI > 30 kg/m², podwyższone stężenie triglicerydów, nadciśnienie tętnicze w wywiadzie) 30 kg/m2, podwyższone stężenie triglicerydów, nadciśnienie tętnicze w wywiadzie).”>31 30 kg/m2, podwyższone stężenie triglicerydów, nadciśnienie tętnicze w wywiadzie).”>32

Tabela działań niepożądanych pitawastatyny

Kategoria zaburzeń Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Anemia Niezbyt często Zmniejszenie stężenia hemoglobiny lub liczby erytrocytów
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Jadłowstręt Niezbyt często Utrata apetytu
Zaburzenia psychiczne Bezsenność Niezbyt często Trudności w zasypianiu i utrzymaniu snu
Zaburzenia układu nerwowego Bóle głowy Często Dolegliwość bólowa w obrębie głowy
Zawroty głowy Niezbyt często Uczucie wirowania lub niestabilności
Zaburzenia smaku, senność Niezbyt często Zmiana percepcji smaku, nadmierna senność
Miastenia, hipoestezja Częstość nieznana/Niezbyt często Osłabienie mięśni, zmniejszenie czucia
Zaburzenia oka Zaburzenia ostrości widzenia Rzadko Pogorszenie widzenia
Miastenia oczna Częstość nieznana Osłabienie mięśni oka
Zaburzenia ucha i błędnika Dzwonienie (szum) w uszach Niezbyt często Słyszenie dźwięków bez zewnętrznego źródła
Zaburzenia żołądka i jelit Zaparcia, biegunki, niestrawność, nudności Często Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego
Bóle brzucha, suchość w ustach, wymioty Niezbyt często Dyskomfort w jamie brzusznej, niedobór śliny
Ból języka Rzadko Dyskomfort w obrębie języka
Ostre zapalenie trzustki Rzadko Stan zapalny trzustki mogący stanowić zagrożenie życia
Dyskomfort w jamie brzusznej Rzadko Uczucie dyskomfortu w obrębie jamy brzusznej
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Podwyższone stężenie aminotransferaz Niezbyt często Wzrost poziomu enzymów wątrobowych (AST, ALT)
Żółtaczka cholestatyczna Rzadko Zażółcenie skóry i białkówek oczu spowodowane zastojem żółci
Nieprawidłowa czynność wątroby, zaburzenia pracy wątroby Rzadko Upośledzenie funkcji wątroby
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Świąd, wysypka Niezbyt często Swędzenie skóry, zmiany skórne
Pokrzywka Rzadko Uniesione, swędzące zmiany skórne
Rumień Rzadko Zaczerwienienie skóry
Obrzęk naczynioruchowy Częstość nieznana Obrzęk podskórny, potencjalnie zagrażający życiu
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Bóle mięśni, bóle stawów Często Dolegliwości bólowe mięśni i stawów
Skurcze mięśni Niezbyt często Mimowolne skurcze mięśni
Miopatia, rabdomioliza Rzadko Osłabienie mięśni, rozpad mięśni prążkowanych
Immunozależna miopatia martwicza, zespół toczniopodobny Częstość nieznana Autoimmunologiczne uszkodzenie mięśni, objawy przypominające toczeń
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Częstomocz Niezbyt często Zwiększona częstość oddawania moczu
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Ginekomastia Częstość nieznana Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Osłabienie, złe samopoczucie, zmęczenie, obrzęk obwodowy Niezbyt często Objawy ogólne wskazujące na niespecyficzne dolegliwości

Szczególna uwaga jest wymagana przy monitorowaniu pacjentów z czynnikami ryzyka wystąpienia działań niepożądanych, takimi jak stwierdzone uczulenie na leki oraz choroby wątroby lub nerek, u których częstość występowania działań niepożądanych jest znacząco wyższa.3334

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl