Właściwości farmakodynamiczne
Pitawastatyna

Mechanizm działania pitawastatyny

Pitawastatyna jest inhibitorem reduktazy hydroksymetyloglutarylo-koenzymu A (HMG-CoA), co oznacza, że kompetytywnie hamuje ten kluczowy enzym ograniczający szybkość biosyntezy cholesterolu w wątrobie. W rezultacie tego działania dochodzi do hamowania syntezy cholesterolu w wątrobie, co prowadzi do podwyższonej ekspresji receptorów dla lipoprotein o niskiej gęstości (LDL) w wątrobie. Ta zwiększona ekspresja receptorów LDL skutkuje wzmożonym wychwytem krążących cząsteczek LDL z krwi, co w konsekwencji prowadzi do obniżenia stężenia cholesterolu całkowitego (TC) oraz cholesterolu LDL (LDL-C) we krwi.¹

Długotrwałe hamowanie syntezy cholesterolu w wątrobie prowadzi dodatkowo do obniżonego wydzielania lipoprotein o bardzo niskiej gęstości (VLDL) do krwi, co przyczynia się do obniżenia stężenia trójglicerydów (TG) w osoczu.² Mechanizm działania pitawastatyny jest analogiczny do mechanizmu działania innych leków z grupy statyn, jednak wykazuje ona pewne unikalne cechy farmakokinetyczne i farmakodynamiczne.

Działanie farmakodynamiczne pitawastatyny

Pitawastatyna wywiera szeroki wpływ na profil lipidowy pacjentów z zaburzeniami lipidowymi. Lek skutecznie obniża podwyższone stężenie cholesterolu LDL (LDL-C), cholesterolu całkowitego (TC) oraz trójglicerydów (TG), a jednocześnie podwyższa stężenie cholesterolu HDL (HDL-C). Dodatkowo, wpływa na białka transportujące lipidy, obniżając stężenie apolipoproteiny B (Apo-B) i powodując wzrost stężenia apolipoproteiny A1 (Apo-A1) w różnym stopniu.³⁴

Istotne jest także działanie pitawastatyny na inne ważne parametry lipidowe – lek obniża stężenie cholesterolu nie-HDL-C oraz korzystnie modyfikuje istotne klinicznie wskaźniki ryzyka sercowo-naczyniowego, takie jak stosunek TC/HDL-C oraz stosunek Apo-B/Apo-A1.⁵⁶

Zależność efektu od dawki

Efekt działania pitawastatyny wykazuje zależność od zastosowanej dawki, co zostało potwierdzone w badaniach klinicznych u pacjentów z pierwotną hipercholesterolemią. Poniższa tabela przedstawia skorygowaną średnią procentową zmianę parametrów lipidowych od stanu początkowego w ciągu 12 tygodni leczenia:

*niekorygowane⁷⁸

Jak wynika z tabeli, pitawastatyna już w dawce 1 mg wykazuje znaczący efekt hipolipemizujący, a wraz ze zwiększaniem dawki obserwuje się dalsze pogłębienie tego efektu. W największej dawce 4 mg pitawastatyna zmniejsza stężenie LDL-C o 46,5%, co jest wartością istotnie wyższą niż w przypadku niższych dawek leku.

Skuteczność kliniczna pitawastatyny

Skuteczność kliniczna pitawastatyny została potwierdzona w licznych kontrolowanych badaniach klinicznych z udziałem pacjentów z różnymi typami zaburzeń lipidowych.

Badania w pierwotnej hipercholesterolemii i mieszanej dyslipidemii

W kontrolowanych badaniach klinicznych z udziałem 1687 pacjentów z pierwotną hipercholesterolemią i mieszaną dyslipidemią (z czego 1239 pacjentów leczono dawką terapeutyczną pitawastatyny), przy średnim początkowym stężeniu LDL-C około 4,8 mmol/l, pitawastatyna wykazała trwałe działanie obniżające stężenia LDL-C, TC, nie-HDL-C, TG i Apo-B, oraz podwyższające stężenia HDL-C i Apo-A1.⁹¹⁰

Dodatkowo, leczenie pitawastatyną przyczyniło się do korzystnej modyfikacji stosunków TC/HDL-C i Apo-B/Apo-A1, które są uznawanymi wskaźnikami ryzyka sercowo-naczyniowego.¹¹¹²

Przy zastosowaniu pitawastatyny w dawce 2 mg, stężenie LDL-C ulegało obniżeniu o 38-39%, a przy dawce 4 mg o 44-45%. Co istotne, większość pacjentów stosujących dawkę 2 mg osiągnęła cel terapeutyczny zgodnie z wytycznymi Europejskiego Towarzystwa Arteriosklerozy (EAS), uzyskując stężenie LDL-C poniżej 3 mmol/l.<sup data-drug="Livazo" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Przy podawaniu produktu Livazo 2mg stężenie LDL-C było obniżone o 38 do 39%, a przy stosowaniu produktu Livazo 4mg o 44 do 45%. Większość pacjentów stosujących dawkę 2mg osiągnęła cel terapeutyczny (zgodnie z wytycznymi Europejskiego Towarzystwa Arteriosklerozy [EAS]) uzyskując poziom LDL-C 13<sup data-drug="Pitamet" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Przy podawaniu pitawastatyny 2 mg stężenie LDL-C było obniżone o 38 do 39%, a przy stosowaniu pitawastatyny 4 mg o 44 do 45%. Większość pacjentów stosujących dawkę 2 mg osiągnęła cel terapeutyczny (zgodnie z wytycznymi Europejskiego Towarzystwa Arteriosklerozy [EAS]) uzyskując poziom LDL-C 14

Skuteczność u pacjentów w wieku podeszłym

W kontrolowanym badaniu klinicznym przeprowadzonym z udziałem 942 pacjentów w wieku ≥65 lat (434 leczonych pitawastatyną w dawce 1 mg, 2 mg lub 4 mg), cierpiących na pierwotną hipercholesterolemię i mieszaną dyslipidemię, ze średnim początkowym stężeniem LDL-C około 4,2 mmol/l, wykazano skuteczność i bezpieczeństwo leku w tej grupie wiekowej. Wartości LDL-C zmniejszyły się po leczeniu odpowiednio o 31%, 39,0% i 44,3% dla wzrastających dawek, a około 90% pacjentów uzyskało cel terapeutyczny według wytycznych EAS.¹⁵¹⁶

Warto podkreślić, że ponad 80% pacjentów w tym badaniu otrzymywało dodatkowe leki, jednakże częstość występowania objawów niepożądanych była podobna we wszystkich leczonych grupach, a jedynie mniej niż 5% pacjentów musiało zakończyć udział w badaniu ze względu na wystąpienie objawów niepożądanych. Badania nad bezpieczeństwem i skutecznością leczenia w różnych podgrupach wiekowych (65-69, 70-74 i ≥ 75 lat) dały podobne wyniki, co wskazuje na dobrą tolerancję i skuteczność pitawastatyny także u pacjentów w bardziej zaawansowanym wieku.¹⁷¹⁸

Skuteczność w populacjach wysokiego ryzyka

Pitawastatyna wykazuje wysoką skuteczność również u pacjentów z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym. W kontrolowanym badaniu klinicznym przeprowadzonym u 761 pacjentów (w tym 507 leczonych pitawastatyną 4 mg) z pierwotną hipercholesterolemią lub dyslipidemią mieszaną i co najmniej 2 czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego (średnie początkowe stężenie LDL-C około 4,1 mmol/l) lub z dyslipidemią mieszaną i współistniejącą cukrzycą typu 2 (średnie stężenie początkowe LDL-C około 3,6 mmol/l), około 80% badanych osiągnęło cel terapeutyczny według EAS (3 lub 2,5 mmol/l, w zależności od współistniejących czynników ryzyka).¹⁹²⁰

W tych grupach pacjentów stężenie LDL-C zostało obniżone odpowiednio o 44% (u pacjentów z co najmniej 2 czynnikami ryzyka) i 41% (u pacjentów z cukrzycą typu 2), co potwierdza skuteczność pitawastatyny również w populacjach o podwyższonym ryzyku sercowo-naczyniowym.²¹²²

Długoterminowa skuteczność

Długoterminowe badania trwające do 60 tygodni u pacjentów z pierwotną hipercholesterolemią i mieszaną dyslipidemią wykazały, że pitawastatyna zapewnia trwałe i stałe obniżenie stężeń LDL-C, umożliwiając osiągnięcie celu terapeutycznego zgodnie z wytycznymi EAS. Dodatkowo zaobserwowano, że stężenie HDL-C w sposób ciągły wzrastało w trakcie leczenia.²³²⁴

W badaniu przeprowadzonym u 1346 pacjentów, którzy ukończyli 12-tygodniowe leczenie statynami (z obniżeniem stężenia LDL-C o 42,3%, uzyskaniem celu terapeutycznego według EAS u 69% pacjentów, podniesieniem stężenia HDL-C o 5,6%), po kolejnych 52 tygodniach leczenia pitawastatyną w dawce 4 mg uzyskano następujące wyniki:

• obniżenie stężenia LDL-C o 42,9%
• osiągnięcie celu terapeutycznego według EAS u 74% pacjentów
• podwyższenie stężenia HDL-C o 14,3%

²⁵²⁶

Szczególnie interesujący jest obserwowany w trakcie długotrwałego leczenia wzrost stężenia HDL-C, który był znacznie większy (14,3%) niż po 12 tygodniach terapii (5,6%), co sugeruje, że efekt zwiększania stężenia HDL-C przez pitawastatynę narasta w czasie.

W dwuletnim japońskim badaniu obserwacyjnym LIVES-01, które zostało przedłużone o kolejne 3 lata (całkowity czas trwania leczenia – 5 lat), wzięło udział 6582 pacjentów z hipercholesterolemią leczonych pitawastatyną w dawce 1, 2 lub 4 mg. W trakcie 5-letniego okresu obserwacji stwierdzono:

• Utrzymujące się zmniejszenie wartości LDL-C o 30,5% od 3. miesiąca do końca badania
• Progresywne zwiększanie wartości HDL-C z 1,7% w 3. miesiącu do 5,7% po 5 latach
• Większy wzrost wartości HDL-C u pacjentów z niższą wyjściową wartością HDL-C (<40 mg/dl) – o 11,9% po 3 miesiącach i aż o 28,9% po 5 latach

<sup data-drug="Livazo" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Dwuletnie badanie obserwacyjne prowadzone w Japonii (LIVES-01, patrz punkt 4.8), zostało przedłużone o kolejne 3 lata (całkowity czas trwania leczenia – 5 lat). Do badania włączono 6582 pacjentów z hipercholesterolemią, leczonych pitawastatyną w dawce 1, 2 lub 4mg przez 2 lata. Podczas 5 lat trwania badania zmniejszenie wartości LDL-C (-30,5%) utrzymywało się od 3. miesiąca do końca badania, wartości HDL-C zwiększyły się z 1,7% w 3. miesiącu do 5,7% po 5 latach. Większy wzrost wartości HDL-C obserwowano u pacjentów z niższą wyjściową wartością HDL-C (27<sup data-drug="Pitamet" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Dwuletnie badanie obserwacyjne prowadzone w Japonii (LIVES-01, patrz punkt 4.8), zostało przedłużone o kolejne 3 lata (całkowity czas trwania leczenia – 5 lat). Do badania włączono 6582 pacjentów z hipercholesterolemią, leczonych pitawastatyną w dawce 1, 2 lub 4 mg przez 2 lata. Podczas 5 lat trwania badania zmniejszenie wartości LDL-C (-30,5%) utrzymywało się od 3. miesiąca do końca badania, wartości HDL-C zwiększyły się z 1,7% w 3. miesiącu do 5,7% po 5 latach. Większy wzrost wartości HDL-C obserwowano u pacjentów z niższą wyjściową wartością HDL-C (28

Wpływ pitawastatyny na miażdżycę

Wpływ pitawastatyny na progresję miażdżycy badano w badaniu JAPAN-ACS, w którym porównywano efekt leczenia pitawastatyną w dawce 4 mg z efektem leczenia atorwastatyną w dawce 20 mg. Badanie prowadzono przez okres 8-12 miesięcy, a objętość blaszki miażdżycowej w naczyniach wieńcowych oceniano u 251 pacjentów poddanych przezskórnej interwencji wieńcowej w leczeniu ostrych zespołów wieńcowych. Oceny dokonywano za pomocą wewnątrznaczyniowego badania ultrasonograficznego.²⁹³⁰

Badanie wykazało zmniejszenie objętości blaszki miażdżycowej o około 17% w przypadku obu schematów leczenia. Dokładne wartości to -16,9 ± 13,9% dla pitawastatyny oraz -18,1 ± 14,2% dla atorwastatyny, co świadczy o porównywalnej skuteczności obu statyn w regresji blaszki miażdżycowej.³¹³²

W obu przypadkach zmniejszenie płytki miażdżycowej było związane z negatywną przebudową naczyń (redukcja objętości z 113,0 do 105,4 mm³). Interesującym spostrzeżeniem było to, że w badaniu nie zaobserwowano istotnego związku pomiędzy zmniejszeniem wartości LDL-C a zmniejszeniem płytki miażdżycowej, w przeciwieństwie do wyników badań kontrolowanych placebo.³³³⁴

Należy jednak podkreślić, że dotychczas nie oceniono wpływu pitawastatyny na śmiertelność i chorobowość związaną z chorobami sercowo-naczyniowymi.³⁵³⁶

Wpływ pitawastatyny na ryzyko rozwoju cukrzycy

Wpływ pitawastatyny na ryzyko rozwoju cukrzycy badano w kilku badaniach. W otwartym, prospektywnym, kontrolowanym badaniu klinicznym przeprowadzonym w Japonii, 1269 pacjentów z zaburzeniami tolerancji glukozy i zaleceniem zmiany stylu życia zrandomizowano do grupy otrzymującej pitawastatynę w dawce 1 mg lub 2 mg na dobę lub do grupy nie otrzymującej tego leku. W okresie obserwacji wynoszącym 2,8 lat u 45,7% pacjentów z grupy kontrolnej rozwinęła się cukrzyca, w porównaniu do 39,9% pacjentów z grupy otrzymującej pitawastatynę. Współczynnik ryzyka wyniósł 0,82 [95% CI 0,68-0,99], co wskazuje na potencjalny ochronny wpływ pitawastatyny w kontekście rozwoju cukrzycy.³⁷³⁸

Dodatkowo, w metaanalizie danych z randomizowanych, kontrolowanych, podwójnie zaślepionych badań klinicznych trwających co najmniej 12 tygodni (średnia ważona okresu dalszej obserwacji 17,3 tygodni [odchylenie standardowe 17,7 tygodni]), uzyskanych od 4815 pacjentów niechorujących na cukrzycę, wykazano neutralny wpływ stosowania pitawastatyny na ryzyko wystąpienia cukrzycy. W badaniu tym cukrzyca wystąpiła u 0,98% pacjentów z grupy kontrolnej oraz zaledwie 0,50% pacjentów otrzymujących pitawastatynę, a względne ryzyko wyniosło 0,70 [95% CI, 0,30-1,61].³⁹⁴⁰

Warto dodać, że w grupie kontrolnej tylko 6,5% (103/1579) pacjentów otrzymywało placebo, pozostali pacjenci otrzymywali inne statyny, w tym atorwastatynę, prawastatynę i symwastatynę, co sugeruje, że pitawastatyna może mieć korzystniejszy profil w kontekście ryzyka rozwoju cukrzycy w porównaniu z innymi statynami.⁴¹⁴²

Skuteczność pitawastatyny u dzieci i młodzieży

Skuteczność i bezpieczeństwo pitawastatyny u dzieci i młodzieży badano w podwójnie zaślepionym, randomizowanym, wieloośrodkowym badaniu kontrolowanym placebo (NK-104-4.01EU), w którym wzięło udział 106 pacjentów (48 płci męskiej i 58 płci żeńskiej) w wieku ≥ 6 lat i < 17 lat z hiperlipidemią wysokiego ryzyka. Kryteria włączenia obejmowały stężenie cholesterolu LDL-C w osoczu na czczo ≥ 160 mg/dl (4,1 mmol/l) lub LDL-C ≥ 130 mg/dl (3,4 mmol/l) w przypadku dodatkowych czynników ryzyka.<sup data-drug="Livazo" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W podwójnie zaślepionym, randomizowanym, wieloośrodkowym badaniu kontrolowanym placebo, NK-104-4.01EU (n = 106; 48 płci męskiej i 58 płci żeńskiej), pacjenci pediatryczni (dzieci i młodzież w wieku ≥ 6 lat i 43<sup data-drug="Pitamet" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W podwójnie zaślepionym, randomizowanym, wieloośrodkowym badaniu kontrolowanym placebo, NK-104-4.01EU (n = 106; 48 płci męskiej i 58 płci żeńskiej), dzieci i młodzież w wieku ≥ 6 lat i 44

Pacjenci otrzymywali pitawastatynę w dawce 1 mg, 2 mg, 4 mg lub placebo raz na dobę przez 12 tygodni. Przy włączeniu do badania u większości pacjentów zdiagnozowano rodzinną heterozygotyczną hipercholesterolemię, a około 41% pacjentów było w wieku od 6 do <10 lat. Pozostałe 59% stanowili pacjenci w różnych fazach dojrzewania według skali Tannera (około 20% w fazie II, 9% w fazie III, 12% w fazie IV i 9% w fazie V).<sup data-drug="Livazo" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Przy włączeniu do badania u większości pacjentów zdiagnozowano rodzinną heterozygotyczną hipercholesterolemię, około 41% pacjentów było w wieku od 6 do 45<sup data-drug="Pitamet" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Przy włączeniu do badania u większości pacjentów zdiagnozowano rodzinną heterozygotyczną hipercholesterolemię, około 41% pacjentów było w wieku od 6 do 46

Wyniki wykazały zależny od dawki efekt hipolipemizujący pitawastatyny. Średni poziom LDL-C zmniejszył się o 23,5%, 30,1% i 39,3% dla wzrastających dawek pitawastatyny (odpowiednio 1, 2 i 4 mg), w porównaniu do jedynie 1,0% dla placebo.⁴⁷⁴⁸

Kolejnym etapem badania było 52-tygodniowe otwarte przedłużenie z badaniem bezpieczeństwa NK-104-4.02EU, które objęło 113 pacjentów (55 płci męskiej i 58 płci żeńskiej), w tym 87 pacjentów pediatrycznych z wcześniejszego 12-tygodniowego badania kontrolowanego placebo. W tym badaniu wszyscy pacjenci rozpoczęli leczenie pitawastatyną od dawki 1 mg raz na dobę, a następnie dawka mogła zostać zwiększona do 2 mg i 4 mg w celu osiągnięcia optymalnego celu leczenia – stężenia LDL-C < 110 mg/dl (2,8 mmol/l).<sup data-drug="Livazo" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W 52-tygodniowym otwartym przedłużeniu badania z badaniem bezpieczeństwa NK-104-4.02EU (n = 113, obejmującym 87 pacjentów pediatrycznych z 12-tygodniowego badania kontrolowanego placebo, 55 płci męskiej i 58 płci żeńskiej), pacjenci pediatryczni (dzieci i młodzież w wieku ≥ 6 lat i < 17 lat) z hiperlipidemią wysokiego ryzyka, otrzymywali pitawastatynę przez 52 tygodnie. Wszyscy pacjenci rozpoczęli leczenie pitawastatyną od dawki 1mg raz na dobę, dawka pitawastatyny mogła zostać zwiększona do 2mg i 4mg, w celu osiągnięcia optymalnego celu leczenia – stężenie LDL-C 49<sup data-drug="Pitamet" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W 52-tygodniowym otwartym przedłużeniu badania z badaniem bezpieczeństwa NK-104-4.02EU (n = 113, obejmującym 87 pacjentów z 12-tygodniowego badania kontrolowanego placebo, 55 płci męskiej i 58 płci żeńskiej), pacjenci dzieci i młodzież w wieku ≥ 6 lat i < 17 lat) z hiperlipidemią wysokiego ryzyka, otrzymywali pitawastatynę przez 52 tygodnie. Wszyscy pacjenci rozpoczęli leczenie pitawastatyną od dawki 1 mg raz na dobę, dawka pitawastatyny mogła zostać zwiększona do 2 mg i 4 mg, w celu osiągnięcia optymalnego celu leczenia – stężenie LDL-C 50

Przy włączeniu do badania około 37% pacjentów było w wieku od 6 do <10 lat, a około 22%, 11%, 12% i 13% stanowili pacjenci odpowiednio w fazie dojrzewania II, III, IV i V według skali Tannera. U większości pacjentów (n = 103) dobową dawkę pitawastatyny zwiększono do 4 mg.<sup data-drug="Livazo" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Przy włączeniu do badania około 37% pacjentów było w wieku od 6 do 51<sup data-drug="Pitamet" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Przy włączeniu do badania około 37% pacjentów było w wieku od 6 do 52

Po 52 tygodniach leczenia zaobserwowano:

• Średnie zmniejszenie poziomu LDL-C o 37,8%
• Osiągnięcie minimalnego docelowego stężenia LDL-C według American Heart Association (AHA) < 130 mg/dl u 47 pacjentów (42,0%)
• Osiągnięcie optymalnego stężenia LDL-C według AHA < 110 mg/dl u 23 pacjentów (20,5%)

<sup data-drug="Livazo" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Średni poziom LDL-C zmniejszył się o 37,8% w punkcie końcowym tygodnia 52. Łącznie 47 pacjentów (42,0%) osiągnęło minimalne docelowe stężenie LDL-C wg AHA < 130 mg/dl, a 23 pacjentów (20,5%) osiągnęło optymalne stężenie LDL-C wg AHA 53<sup data-drug="Pitamet" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Średni poziom LDL-C zmniejszył się o 37,8% w punkcie końcowym tygodnia 52. Łącznie 47 pacjentów (42,0%) osiągnęło minimalne docelowe stężenie LDL-C wg AHA < 130 mg/dl, a 23 pacjentów (20,5%) osiągnęło optymalne stężenie LDL-C wg AHA 54

Skuteczność pitawastatyny zależała również od wieku pacjentów. Redukcja średniego poziomu LDL-C w punkcie końcowym tygodnia 52. wynosiła:

• 40,2% dla pacjentów w wieku od ≥ 6 do < 10 lat (n = 42)
• 36,7% dla pacjentów w wieku ≥ 10 do < 16 lat (n = 61)
• 34,5% dla pacjentów w wieku od ≥ 16 do < 17 lat (n = 9)

<sup data-drug="Livazo" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Redukcja średniego poziomu LDL-C w punkcie końcowym tygodnia 52. wynosiła 40,2% dla pacjentów w wieku od ≥ 6 do < 10 lat (n = 42), 36,7% dla pacjentów w wieku ≥ 10 do < 16 lat (n = 61) i 34,5% dla pacjentów w wieku od ≥ 16 do 55<sup data-drug="Pitamet" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Redukcja średniego poziomu LDL-C w punkcie końcowym tygodnia 52. wynosiła 40,2% dla pacjentów w wieku od ≥ 6 do < 10 lat (n = 42), 36,7% dla pacjentów w wieku ≥ 10 do < 16 lat (n = 61) i 34,5% dla pacjentów w wieku od ≥ 16 do 56

Płeć pacjenta nie miała istotnego wpływu na odpowiedź na leczenie. Dodatkowo, po 52 tygodniach leczenia zaobserwowano zmniejszenie średniego stężenia cholesterolu całkowitego (TC) o 29,5% oraz obniżenie średniego stężenia trójglicerydów (TG) o 7,6%.⁵⁷⁵⁸

Warto zauważyć, że Komitet Pediatryczny Europejskiej Agencji Leków uchylił obowiązek dołączania wyników badań pitawastatyny u dzieci w wieku poniżej 6 lat oraz leczenia dzieci z rodzinną heterozygotyczną hipercholesterolemią w każdej grupie wiekowej.⁵⁹⁶⁰

Skuteczność u pacjentów zakażonych wirusem HIV

Skuteczność pitawastatyny u pacjentów zakażonych HIV badano w ramach badania INTREPID. Dane wskazują, że skuteczność pitawastatyny i innych statyn wobec LDL-C jest zmniejszona u pacjentów z hipercholesterolemią związaną z zakażeniem wirusem HIV lub leczonych z powodu tego zakażenia w porównaniu z pacjentami z pierwotną hipercholesterolemią i dyslipidemią mieszaną niezakażonych HIV.⁶¹⁶²

W badaniu INTREPID wzięło udział łącznie 252 pacjentów zakażonych wirusem HIV z dyslipidemią (po 126 w każdym ramieniu leczenia). Pacjenci przeszli najpierw 4-tygodniową fazę wypłukiwania/wprowadzania diety, a następnie zostali przydzieleni losowo do grupy otrzymującej pitawastatynę w dawce 4 mg raz na dobę lub prawastatynę w dawce 40 mg raz na dobę przez 52 tygodnie.⁶³⁶⁴

Pierwszorzędowy punkt końcowy skuteczności oceniono w 12. tygodniu badania. Wyniki wykazały, że:

• Stężenie LDL-C w surowicy na czczo zmniejszyło się o 31% po 12 tygodniach i o 30% po 52 tygodniach w grupie leczonej pitawastatyną
• Stężenie LDL-C w surowicy na czczo zmniejszyło się o 21% po 12 tygodniach i o 20% po 52 tygodniach w grupie leczonej prawastatyną
• Średnia różnica między schematami leczenia obliczona metodą najmniejszych kwadratów wyniosła -9,8% (p < 0,0001) w 12. tygodniu oraz -8,4% (p = 0,0007) w 52. tygodniu

<sup data-drug="Livazo" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Stężenie LDL–C w surowicy na czczo zmniejszyło się odpowiednio o 31% i 30% w grupie leczonej pitawastatyną oraz o 21% i 20% w grupie leczonej prawastatyną przez 12 i 52 tygodnie, (średnia różnica między schematami leczenia obliczona metodą najmniejszych kwadratów -9,8%; P 65<sup data-drug="Pitamet" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Stężenie LDL–C w surowicy na czczo zmniejszyło się odpowiednio o 31% i 30% w grupie leczonej pitawastatyną oraz o 21% i 20% w grupie leczonej prawastatyną przez 12 i 52 tygodnie, (średnia różnica między schematami leczenia obliczona metodą najmniejszych kwadratów -9,8%; P 66

Stwierdzono również istotną statystycznie różnicę między schematami leczenia w zakresie średniej procentowej zmiany od stanu początkowego do 12. i 52. tygodnia dla drugorzędowych punktów końcowych skuteczności obejmujących cholesterol całkowity (TC), cholesterol nie-HDL-C i apolipoproteinę B (Apo-B). We wszystkich przypadkach większe zmniejszenie wartości tych parametrów obserwowano w grupie leczonej pitawastatyną niż w grupie leczonej prawastatyną.⁶⁷⁶⁸

Nie zgłaszano nowych sygnałów dotyczących bezpieczeństwa ani działań niepożądanych podczas leczenia pitawastatyną w dawce 4 mg. Dodatkowo, w 52. tygodniu niepowodzenie terapii przeciwretrowirusowej (zdefiniowane jako ilość kopii RNA wirusa HIV-1 > 200 kopii/ml i wzrost logarytmiczny od stanu początkowego wynoszący > 0,3) zgłaszano u 4 uczestników (3,2%) w grupie leczonej pitawastatyną oraz 6 uczestników (4,8%) w grupie leczonej prawastatyną, bez istotnych statystycznie różnic między grupami o różnych schematach leczenia. ^{200 kopii/ml i wzrost logarytmiczny od stanu początkowego wynoszący> 0,3) u 4 uczestników (3,2%) w grupie leczonej pitawastatyną oraz 6 uczestników (4,8%) w grupie leczonej prawastatyną, bez istotnych statycznie różnic między grupami o różnych schematach leczenia.”>69 200 kopii/ml i wzrost logarytmiczny od stanu początkowego wynoszący> 0,3) u 4 uczestników (3,2%) w grupie leczonej pitawastatyną oraz 6 uczestników (4,8%) w grupie leczonej prawastatyną, bez istotnych statystycznie różnic między grupami o różnych schematach leczenia.”>70}