Interakcje
Pitawastatyna

Interakcje pitawastatyny z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Pitawastatyna jest aktywnie transportowana do ludzkich hepatocytów przez liczne transportery wątrobowe, w tym polipeptydy transportujące aniony organiczne (OATP), które mogą odgrywać kluczową rolę w mechanizmach interakcji lekowych opisanych poniżej.¹²

Interakcje z lekami immunosupresyjnymi

Cyklosporyna: Równoczesne podanie pojedynczej dawki cyklosporyny z pitawastatyną powoduje znaczący, 4,6-krotny wzrost AUC pitawastatyny w stanie stacjonarnym. Nie określono dotychczas wpływu cyklosporyny w stanie stacjonarnym na pitawastatynę w stanie stacjonarnym. Ze względu na ryzyko istotnej interakcji farmakokinetycznej, nie zaleca się stosowania pitawastatyny u pacjentów leczonych cyklosporyną.³⁴

Interakcje z antybiotykami

Erytromycyna: Równoczesne podawanie erytromycyny z pitawastatyną powoduje znaczący, 2,8-krotny wzrost AUC pitawastatyny. Z uwagi na istotny wpływ na stężenie pitawastatyny, zaleca się czasowe zaprzestanie stosowania pitawastatyny na czas terapii erytromycyną lub innymi antybiotykami makrolidowymi.⁵⁶

Kwas fusydowy: Jednoczesne podawanie kwasu fusydowego z pitawastatyną może istotnie zwiększać ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy. Dokładny mechanizm tej interakcji (farmakodynamiczny, farmakokinetyczny czy mieszany) pozostaje nieznany. W literaturze medycznej opisano przypadki rabdomiolizy, w tym śmiertelne, u pacjentów otrzymujących równocześnie kwas fusydowy i statyny. U pacjentów wymagających ogólnoustrojowego leczenia kwasem fusydowym, należy przerwać stosowanie pitawastatyny na cały okres terapii kwasem fusydowym.⁷⁸

Ryfampicyna: Przy równoczesnym podawaniu ryfampicyny z pitawastatyną obserwowano 1,3-krotny wzrost AUC pitawastatyny, co wiąże się z obniżonym wychwytem wątrobowym leku.⁹¹⁰

Interakcje z lekami hipolipemizującymi

Fibraty (gemfibrozyl, fenofibrat): Stosowanie fibratów, zarówno w monoterapii, jak i jednocześnie ze statynami, może zwiększać ryzyko rozwoju miopatii. W badaniach farmakokinetycznych wykazano, że równoczesne podawanie pitawastatyny z gemfibrozylem wiązało się z 1,4-krotnym wzrostem AUC pitawastatyny, natomiast równoczesne podawanie pitawastatyny z fenofibratem skutkowało 1,2-krotnym wzrostem AUC pitawastatyny. Ze względu na potencjalne ryzyko nasilenia miopatii i rabdomiolizy, pitawastatyna powinna być stosowana z zachowaniem szczególnej ostrożności w przypadku równoczesnego leczenia fibratami.¹¹¹²

Niacyna: Nie przeprowadzono dotychczas badań dotyczących interakcji pitawastatyny z niacyną. Należy jednak zauważyć, że stosowanie niacyny w monoterapii było związane z występowaniem miopatii i rabdomiolizy. W związku z tym, pitawastatyna powinna być stosowana ostrożnie u pacjentów równocześnie przyjmujących niacynę.¹³¹⁴

Ezetymib: Ezetymib i jego metabolit glukuronidowy hamują wchłanianie cholesterolu zarówno z pokarmu, jak i z żółci. Badania farmakokinetyczne wykazały, że równoczesne podawanie pitawastatyny z ezetymibem nie wpływało na stężenie ezetymibu ani jego metabolitu glukuronidowego w osoczu. Również ezetymib nie miał wpływu na stężenie pitawastatyny w osoczu.¹⁵¹⁶

Interakcje z lekami przeciwwirusowymi

Inhibitory proteaz i nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy: Jednoczesne stosowanie lopinawiru/rytonawiru, darunawiru/rytonawiru, atazanawiru lub efawirenzu z pitawastatyną może prowadzić do niewielkich zmian wartości AUC pitawastatyny. Należy zachować ostrożność przy równoczesnym stosowaniu tych leków.¹⁷¹⁸

Glekaprewir i pibrentaswir: Jednoczesne podawanie inhibitorów reduktazy HMG-CoA i kombinacji glekaprewir/pibrentaswir może zwiększać stężenie inhibitora reduktazy HMG-CoA w osoczu. Mimo że nie przeprowadzono badań z pitawastatyną, istnieje wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia podobnej interakcji. Zaleca się rozpoczynanie leczenia od najmniejszej dawki pitawastatyny oraz ścisłe monitorowanie kliniczne pacjentów otrzymujących to skojarzenie leków.¹⁹²⁰

Interakcje z innymi lekami

Inhibitory CYP3A4: Badania nad interakcjami z itrakonazolem oraz sokiem grejpfrutowym, które są znanymi inhibitorami izoenzymu CYP3A4, nie wykazały klinicznie istotnego wpływu na stężenie pitawastatyny w osoczu.²¹²²

Digoksyna: Digoksyna, znany substrat glikoproteiny P (P-gp), nie wykazuje istotnych interakcji z pitawastatyną. W badaniach farmakokinetycznych nie zaobserwowano istotnej zmiany stężeń osoczowych zarówno pitawastatyny, jak i digoksyny podczas równoczesnego podawania tych leków.²³²⁴

Warfaryna: Badania farmakokinetyczne i farmakodynamiczne u zdrowych ochotników wykazały, że równoczesne podawanie pitawastatyny w dawce dobowej 4 mg nie wpływało na parametry farmakokinetyczne warfaryny w stanie stacjonarnym ani na jej efekt przeciwzakrzepowy mierzony wartościami INR (międzynarodowy współczynnik znormalizowany) i PT (czas protrombinowy). Jednak, podobnie jak w przypadku innych statyn, u pacjentów przyjmujących warfarynę zaleca się kontrolę czasu protrombinowego i/lub INR po włączeniu pitawastatyny do schematu leczenia.²⁵²⁶

Interakcje z alkoholem

Spożywanie alkoholu podczas terapii pitawastatyną może potencjalnie zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie ze strony wątroby. Chociaż nie przeprowadzono specyficznych badań dotyczących interakcji pitawastatyny z alkoholem, należy zachować ostrożność i ograniczyć spożycie alkoholu podczas terapii pitawastatyną. Alkohol może nasilać hepatotoksyczne działanie statyn poprzez swój bezpośredni wpływ na metabolizm wątrobowy. Ponadto, jednoczesne spożywanie alkoholu i statyn może zwiększać ryzyko wystąpienia miopatii i rabdomiolizy. Zaleca się, aby pacjenci leczeni pitawastatyną unikali lub znacząco ograniczyli spożycie alkoholu.

Interakcje w populacjach szczególnych

Dzieci i młodzież: Należy zaznaczyć, że badania dotyczące interakcji pitawastatyny z innymi lekami przeprowadzono wyłącznie u dorosłych. Dokładny zakres i znaczenie kliniczne interakcji lekowych u dzieci i młodzieży nie zostały dotychczas ustalone.²⁷²⁸

Tabela interakcji pitawastatyny

Mechanizmy interakcji

Interakcje pitawastatyny z innymi lekami realizują się poprzez różne mechanizmy:

• Transportery wątrobowe: Pitawastatyna jest substratem polipeptydów transportujących aniony organiczne (OATP), które odgrywają kluczową rolę w jej wychwytywaniu przez hepatocyty. Leki, które hamują te transportery (np. cyklosporyna), mogą znacząco zwiększać ekspozycję ogólnoustrojową na pitawastatynę.²⁹³⁰
• Metabolizm wątrobowy: Pitawastatyna, w przeciwieństwie do niektórych innych statyn, jest metabolizowana w niewielkim stopniu przez enzymy cytochromu P450, co wyjaśnia niewielki wpływ inhibitorów CYP3A4 (takich jak itrakonazol czy sok grejpfrutowy) na jej stężenie w osoczu.
• Interakcje farmakodynamiczne: Niektóre leki, jak fibraty czy niacyna, mogą wchodzić w interakcje z pitawastatyną na drodze mechanizmów farmakodynamicznych, zwiększając ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie miopatii i rabdomiolizy.