trójglicerydy średniołańcuchowe

Trójglicerydy średniołańcuchowe (MCT, Medium Chain Triglycerides) to specyficzny rodzaj tłuszczów, które zawierają kwasy tłuszczowe o długości łańcucha węglowego od 6 do 12 atomów węgla. W przeciwieństwie do długołańcuchowych kwasów tłuszczowych, MCT są łatwiej i szybciej trawione, nie wymagają działania żółci do emulgacji i są transportowane bezpośrednio do wątroby poprzez żyłę wrotną, z pominięciem układu limfatycznego.

Z punktu widzenia medycznego, MCT mają szereg istotnych właściwości: są źródłem szybko dostępnej energii, łatwo przekraczają barierę krew-mózg i mogą być wykorzystywane jako alternatywne źródło energii dla mózgu w postaci ciał ketonowych. Ich metabolizm nie wymaga karnityny, co czyni je cennymi w niektórych zaburzeniach metabolicznych.

Trójglicerydy średniołańcuchowe znajdują zastosowanie w żywieniu klinicznym pacjentów z zaburzeniami wchłaniania tłuszczów, w tym z niewydolnością trzustki, chorobami zapalnymi jelit, zespołem krótkiego jelita, czy mukowiscydozą. Są również wykorzystywane w dietach ketogenicznych, stosowanych w leczeniu padaczki lekoopornej, a także badane w kontekście wspomagania leczenia chorób neurodegeneracyjnych, w tym choroby Alzheimera.

Oleje MCT są dostępne jako suplementy diety i składniki specjalistycznych preparatów żywieniowych. Pochodzą głównie z oleju kokosowego i palmowego, choć w mniejszych ilościach występują również w maśle i mleku. W praktyce klinicznej należy pamiętać o stopniowym wprowadzaniu MCT do diety pacjenta, gdyż zbyt szybkie zwiększanie dawki może prowadzić do objawów ze strony przewodu pokarmowego, takich jak bóle brzucha czy biegunka.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl