guz komórek śródmiąższowych
Guz komórek śródmiąższowych, znany również jako nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego (GIST – Gastrointestinal Stromal Tumor), jest najczęstszym mezenchymalnym nowotworem układu pokarmowego. Wywodzi się z komórek Cajala lub ich prekursorów, które są odpowiedzialne za generowanie fal perystaltycznych w przewodzie pokarmowym.
Charakterystyczną cechą GIST jest obecność mutacji w genach KIT (CD117) lub PDGFRA, które prowadzą do konstytutywnej aktywacji receptorów kinazy tyrozynowej. Nowotwór ten może wystąpić w każdym odcinku przewodu pokarmowego, jednak najczęściej lokalizuje się w żołądku (60-70% przypadków) oraz jelicie cienkim (20-30%).
Diagnostyka GIST opiera się na badaniach obrazowych (tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, endoskopia), a potwierdzenie rozpoznania wymaga biopsji z oznaczeniem ekspresji CD117 i DOG-1 w badaniu immunohistochemicznym. Ocena ryzyka złośliwości uwzględnia lokalizację guza, jego wielkość oraz indeks mitotyczny.
Leczenie GIST obejmuje radykalną resekcję chirurgiczną oraz terapię celowaną inhibitorami kinaz tyrozynowych (imatynib, sunitynib, regorafenib). Zastosowanie tych leków zrewolucjonizowało podejście do tego nowotworu, istotnie poprawiając rokowanie pacjentów, również w przypadkach zaawansowanych i przerzutowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Tamoksyfen – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania tamoksyfenu obejmują szeroki zakres analiz farmakologicznych, toksykologicznych oraz genotoksycznych, wskazując na istotne aspekty bezpieczeństwa klinicznego tego leku. W badaniach toksyczności ostrej LD50 dla podania doustnego wynosiła 2,5-3 g/kg u szczurów i myszy, natomiast dożylne podanie wykazało znacznie niższą toksyczność z LD50 około 62,5 mg/kg. Przewlekłe podawanie tamoksyfenu (5-35 mg/kg/dobę przez 2 lata) u szczurów wiązało się z występowaniem zależnych od dawki nowotworów wątrobowokomórkowych oraz zaćmy. Działanie genotoksyczne potwierdzono po aktywacji wątrobowej, co stanowi istotny czynnik ryzyka, choć w badaniach na myszy nie wykazano genotoksyczności w układzie wewnątrzwydzielniczym. Ponadto, obserwowano rozwój guzów narządów rozrodczych u myszy oraz nowotworów wątroby u szczurów, co koreluje z klinicznymi doniesieniami o zwiększonym ryzyku raka błony śluzowej macicy u pacjentek stosujących tamoksyfen.
badanie farmakologiczne, dawka śmiertelna, dietylostylbestrol, dysplazja gruczołów pochwy, działanie estrogenowe, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja wewnątrzmaciczna, embriotoksyczność, etynyloestradiol, genotoksyczność, guz komórek śródmiąższowych, guz komórek warstwy ziarnistej, guz wątroby, implantacja jaja, nowotwór błony śluzowej macicy, nowotwór wątroby, podanie doustne, podanie dożylne, rak jasnokomórkowy szyjki macicy, rak wątrobowokomórkowy, rakotwórczość, spermatogeneza, tamoksyfen, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, układ wewnątrzwydzielniczy, wpływ na reprodukcję, zaćma, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lacydyna 4 mg
Badania przedkliniczne lacydypiny wykazały, że działania toksyczne leku są odwracalne i związane z farmakologicznym mechanizmem antagonistów kanałów wapniowych typu L. W dużych dawkach obserwowano zmniejszoną kurczliwość mięśnia sercowego u szczurów i psów, rozrost dziąseł oraz zaparcia u szczurów. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawka 15 mg/kg mc. powodowała wewnątrzmaciczną śmierć płodu i zwiększenie masy łożyska, przy czym NOAEL wynosił 2,5 mg/kg mc. U królików dawka 18 mg/kg mc. skutkowała zmniejszeniem masy ciała płodu, a NOAEL ustalono na 9 mg/kg mc. Ponadto, u szczurów podawanie lacydypiny w dużych dawkach przed porodem i podczas karmienia skutkowało zmniejszeniem przyrostu masy ciała młodych oraz zaburzeniami rozwoju fizycznego, a także hamowaniem skurczów macicy, co jest zgodne z blokadą kanałów wapniowych w mięśniówce gładkiej.
antagonista kanału wapniowego, antagonista wapnia, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, blokowanie kanału wapniowego, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, gruczolak, guz komórek śródmiąższowych, kanał wapniowy typu L, kurczliwość mięśnia sercowego, lacydypina, mięśniówka gładka macicy, NOAEL, rozrost dziąseł, rozrost komórek śródmiąższowych, skurcz macicy, toksyczność reprodukcyjna, wewnątrzmaciczna śmierć płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tamoxifen-Ebewe 10 10 mg
Badania przedkliniczne tamoksyfenu wykazały istotne ryzyko kancerogenności, zwłaszcza w kontekście długoterminowego podawania u szczurów. Dawki 5, 20 i 35 mg/kg mc./dobę przez 2 lata indukowały rozwój raka wątrobowokomórkowego w sposób zależny od dawki. Potwierdzenie efektu kancerogennego uzyskano także w krótszych, 6-miesięcznych badaniach, gdzie obserwowano złośliwe nowotwory wątroby. U myszy, w badaniach trwających 13 miesięcy, tamoksyfen wywoływał nowotwory układu rozrodczego, w tym guzy komórek warstwy ziarnistej pęcherzyka jajnikowego oraz guzy komórek śródmiąższowych jąder, przy braku wykazanego potencjału genotoksycznego.