mutacja genu KRAS
Mutacja genu KRAS jest jedną z najczęściej występujących zmian genetycznych w nowotworach złośliwych człowieka. Gen KRAS koduje białko uczestniczące w szlaku sygnałowym RAS/MAPK, odpowiedzialnym za regulację proliferacji, różnicowania i przeżycia komórek. Mutacje tego genu prowadzą do konstytutywnej aktywacji szlaku sygnałowego, co przyczynia się do niekontrolowanego wzrostu komórek i rozwoju nowotworu.
Mutacje KRAS występują najczęściej w raku trzustki (90% przypadków), raku jelita grubego (30-50%) oraz raku płuca typu niedrobnokomórkowego (15-30%). Najczęstsze zmiany dotyczą kodonów 12, 13 i 61. Obecność mutacji KRAS ma istotne znaczenie kliniczne, gdyż wiąże się z opornością na terapie ukierunkowane molekularnie, w tym inhibitory EGFR, co ogranicza możliwości leczenia.
Diagnostyka mutacji KRAS jest obecnie standardem w kwalifikacji pacjentów do terapii celowanych. Nowoczesne techniki sekwencjonowania nowej generacji (NGS) umożliwiają precyzyjną identyfikację mutacji. W ostatnich latach opracowano również inhibitory specyficzne dla mutacji KRAS G12C, co stanowi przełom w leczeniu nowotworów z tą konkretną zmianą genetyczną, zwłaszcza w niedrobnokomórkowym raku płuca.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak dróg żółciowych (cholangiocarcinoma) – Etiologia i przyczyny
Rak dróg żółciowych (cholangiocarcinoma) to rzadki, ale agresywny nowotwór wywodzący się z nabłonka dróg żółciowych, którego etiologia jest wieloczynnikowa i w większości przypadków nieznana. Kluczowymi czynnikami ryzyka są przewlekły stan zapalny dróg żółciowych (np. pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych – PSC, kamica dróg żółciowych, nawracające infekcje), wrodzone anomalie (torbiele dróg żółciowych z ryzykiem 10-20% rozwoju raka, choroba Caroliego), zakażenia pasożytnicze (Clonorchis sinensis, Opisthorchis viverrini), przewlekłe choroby wątroby (marskość, przewlekłe WZW B i C, MASLD, hemochromatoza) oraz przewlekłe choroby zapalne jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna). Dodatkowo, czynniki środowiskowe takie jak ekspozycja na thorotrast, azbest, dichloropropan i dioksyny oraz czynniki metaboliczne i styl życia (wiek 50-65 lat, palenie, cukrzyca, otyłość, alkohol) zwiększają ryzyko rozwoju tego nowotworu.
cholangiocarcinoma, choledocholithiasis, cholestaza, choroba Caroliego, choroba Leśniowskiego-Crohna, Clonorchis sinensis, czynnik martwicy nowotworów α, fuzja FGFR2, guz nowotworowy, hemochromatoza, infekcja dróg żółciowych, interleukina-6, kamica dróg żółciowych, karcinogeneza, marskość wątroby, mediator zapalny, mikrobiota jelitowa, mukowiscydoza, mutacja genu KRAS, mutacja genu TP53, mutacja IDH1/IDH2, nabłonek dróg żółciowych, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, Opisthorchis viverrini, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby, rak dróg żółciowych, Thorotrast, torbiel dróg żółciowych, transformacja nowotworowa, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zespół Lyncha - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Irinotecan Eugia 20 mg/ml
Irinotecan Eugia, dostępny jako koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji o stężeniu 20 mg/ml, jest lekiem przeciwnowotworowym stosowanym w leczeniu zaawansowanego raka jelita grubego. Wskazania obejmują terapię skojarzoną pierwszej linii z 5-fluorouracylem i kwasem folinowym u pacjentów wcześniej nieleczonych oraz monoterapię u chorych po niepowodzeniu leczenia 5-fluorouracylem. Preparat może być również stosowany w skojarzeniu z cetuksymabem u pacjentów z ekspresją EGFR i brakiem mutacji genu KRAS, zarówno u osób nieleczonych wcześniej z powodu przerzutów, jak i po niepowodzeniu wcześniejszej terapii irynotekanem. Ponadto, Irinotecan Eugia jest wykorzystywany w schematach wielolekowych pierwszej linii z 5-fluorouracylem, kwasem folinowym i bewacyzumabem, a także w połączeniu z kapecytabiną, z lub bez bewacyzumabu, u pacjentów z rakiem okrężnicy lub odbytnicy z przerzutami.
5-fluorouracyl i kwas folinowy, bewacyzumab, cetuksymab, irynotekan chlorowodorek, kapecytabina, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, leczenie cytotoksyczne, mutacja genu KRAS, nietolerancja fruktozy, onkolog, profil molekularny nowotworu, rak jelita grubego z przerzutami, rak okrężnicy lub odbytnicy, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, sorbitol, terapia przeciwnowotworowa, zaawansowane stadium choroby, zaawansowany rak jelita grubego - Leksykon chorób i schorzeń
Malformacje żylnego układu naczyniowego wewnątrzczaszkowego – Patofizjologia i mechanizm
Malformacje żylnego układu naczyniowego wewnątrzczaszkowego charakteryzują się nieprawidłowo poszerzonymi naczyniami żylnymi mózgu, powstającymi w wyniku złożonych mechanizmów genetycznych i rozwojowych. Kluczową rolę odgrywają mutacje somatyczne, m.in. w genie KRAS aktywujące szlak MAPK-ERK, polimorfizmy promotora IL6 oraz mutacje w genach związanych z angiogenezą, zwłaszcza w szlaku TGF-beta. Dziedziczne zespoły, takie jak zespół Rendu-Oslera-Webera (HHT), autosomalnie dominująca choroba, znacząco zwiększają ryzyko malformacji tętniczo-żylnych mózgu. Patogeneza obejmuje zaburzenia rozwoju embrionalnego, mutacje komórek śródbłonka, mechanizm „dwóch uderzeń” Knudsona, haploinsuficjencję oraz trans-heterozygotyczność. Istotne są także siły hemodynamiczne, które wpływają na epigenetyczne regulacje komórek śródbłonka, co może prowadzić do powstawania malformacji. Wysoka częstość nieprawidłowości zatok żylnych opony twardej u pacjentów z malformacjami sugeruje segmentalne uszkodzenie komórek rozwojowych w okresie wewnątrzmacicznym.
angiogeneza, anomalia rozwojowa żylna, endoglina, gen CCM1, gen CCM2, gen CCM3, glioza, haploinsuficjencja, hipoteza dwóch uderzeń, komórka śródbłonka naczyniowego, krwawienie śródczaszkowe, krwotok śródczaszkowy, malformacja tętniczo-żylna, malformacja żylna wewnątrzczaszkowa, malformacja żylnego układu naczyniowego wewnątrzczaszkowego, mechanizm Knudsona, metylacja DNA, mutacja genu KRAS, mutacja genu PIK3CA, mutacja mozaikowa, mutacja somatyczna, naczyniak jamisty, naczyniak jamisty mózgu, napad padaczkowy, polimorfizm genu IL6, rozwojowa anomalia żylna, szlak TGF-beta, teleangiektazja krwotoczna dziedziczna, trans-heterozygotyczność, zespół Klippel-Trenaunay, zespół Rendu-Oslera-Webera, zespół Sturge-Webera, zjawisko podkradania - Leksykon chorób i schorzeń
Rak trzustki – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rak trzustki pozostaje jednym z najbardziej agresywnych nowotworów z niskim wskaźnikiem przeżycia, wynoszącym ogólnie 13% w ciągu 5 lat, mimo wzrostu z 7% w ostatniej dekadzie. Rokowanie jest silnie uzależnione od stadium zaawansowania w momencie diagnozy: 44% przeżywa 5 lat przy guzie ograniczonym do trzustki, 16% przy zajęciu węzłów chłonnych, a tylko 3% w stadium IV z przerzutami. Rak gruczołowy przewodowy trzustki (PDAC) cechuje się szczególnie złym rokowaniem, z przeżyciem 41,7% po roku, 8,7% po 3 latach i 1,9% po 5 latach. Resekcja chirurgiczna, dostępna dla 10-20% pacjentów, oferuje najlepszą szansę na wyleczenie, jednak mediana przeżycia po operacji wynosi około 10 miesięcy, a ryzyko nawrotu sięga 83,7%. Chemioterapia uzupełniająca, zwłaszcza modyfikowany schemat FOLFIRINOX, znacząco poprawia wyniki, osiągając medianę całkowitego przeżycia 54,4 miesiąca i około 50% pacjentów wolnych od nawrotu po 2 latach.
biomarker prognostyczny, CA19-9, chemioterapia uzupełniająca, długi niekodujący RNA, dysfagia, Glasgow Prognostic Score, gruczolakorak trzustki, guz neuroendokrynny, guz neuroendokrynny trzustki, kacheksja nowotworowa, krążący DNA guza, leczenie chirurgiczne, mikroRNA, mutacja genu KRAS, nawrót choroby, PDAC, procedura Whipple’a, przerzut nowotworowy, przeżycie wolne od choroby, rak gruczołowy przewodowy trzustki, rak trzustki, resekcja chirurgiczna, stadium przerzutowe, sztuczna inteligencja, uczenie głębokie, uczenie maszynowe, węzeł chłonny