glikogenoza
Glikogenoza to grupa dziedzicznych chorób metabolicznych, charakteryzujących się zaburzeniami syntezy lub rozkładu glikogenu, co prowadzi do jego nieprawidłowego gromadzenia w różnych tkankach. Zaburzenia te wynikają z mutacji genów kodujących enzymy uczestniczące w metabolizmie glikogenu.
Wyróżnia się kilkanaście typów glikogenoz, w zależności od defektu enzymatycznego i obrazu klinicznego. Najczęstsze to: choroba von Gierkego (typ I), choroba Pompego (typ II), choroba Coriego lub Forbesa (typ III), choroba Andersena (typ IV) oraz choroba McArdle’a (typ V). Każdy typ charakteryzuje się specyficznym spektrum objawów i różnym rokowaniem.
Objawy kliniczne glikogenoz zależą od typu choroby i obejmują: hepatomegalię, hipoglikemię, kwasicę mleczanową, hiperlipidemię, hiperwuricemię, zaburzenia wzrostu, osłabienie mięśni, męczliwość, kurcze mięśniowe, kardiomiopatię czy niewydolność wielonarządową. Diagnostyka obejmuje badania biochemiczne, molekularne oraz biopsję wątroby lub mięśni z oceną aktywności enzymatycznej.
Leczenie glikogenoz jest głównie objawowe i zależy od typu choroby. Obejmuje ono modyfikację diety (częste posiłki bogate w węglowodany złożone, unikanie długich okresów głodzenia), suplementację skrobi kukurydzianej, stosowanie diety bogatobiałkowej w niektórych typach, a w ciężkich przypadkach rozważa się przeszczepienie wątroby. W chorobie Pompego stosuje się enzymatyczną terapię zastępczą z wykorzystaniem rekombinowanej alfa-glukozydazy.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak wątroby – Etiologia i przyczyny
Rak wątroby, głównie rak wątrobowokomórkowy (HCC), stanowi 75-85% pierwotnych nowotworów wątroby i jest trzecią przyczyną zgonów nowotworowych globalnie. Kluczowymi czynnikami ryzyka są przewlekłe zakażenia HBV i HCV, które zwiększają ryzyko rozwoju HCC odpowiednio do 100-krotnego (a przy marskości nawet 1000-krotnego) oraz 15-20-krotnego. Marskość wątroby występuje u 80-90% pacjentów z HCC i jest wynikiem przewlekłego zapalenia, zwłóknienia i uszkodzenia hepatocytów, spowodowanego m.in. przez alkohol (zwiększając ryzyko 5-krotnie przy spożyciu >10 lat), NAFLD/NASH (6-7% ryzyko rozwoju HCC w ciągu 10 lat przy marskości), otyłość (~20-23% przypadków HCC w krajach rozwiniętych) oraz cukrzycę typu 2 (2-3-krotny wzrost ryzyka). Dodatkowo, ekspozycja na aflatoksyny, palenie tytoniu (odpowiedzialne za ~20% przypadków HCC w niektórych krajach) oraz czynniki genetyczne, takie jak hemochromatoza (20-krotnie zwiększone ryzyko), również istotnie wpływają na karcynogenezę wątroby.
aflatoksyna, chlorek winylu, cholangiocarcinoma, cholecystektomia, choroba Wilsona, dysbioza mikrobioty jelitowej, gen TP53, glikogenoza, hemochromatoza, immunosupresja, insulinooporność, komórki macierzyste raka, marskość wątroby, mutacja DNA, naczyniakomięsak wątroby, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby, niedobór alfa-1-antytrypsyny, pierwotne zapalenie dróg żółciowych, porfiria, przewlekłe zakażenie HBV, przywra wątrobowa, rak wątrobowokomórkowy, steroidy anaboliczne, telomeraza odwrotna transkryptaza, Thorotrast, tyrozynemia, wirus zapalenia wątroby, wirus zapalenia wątroby typu B, wirus zapalenia wątroby typu C, zakażenie HBV, zakażenie HCV, zwłóknienie wątroby - Leksykon substancji czynnych
Sultamycylina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sultamycyliny, proleku sulbaktamu (147 mg) i ampicyliny (220 mg) w preparacie Unasyn, wykazały przemijającą glikogenezę zależną od dawki i czasu terapii u zwierząt laboratoryjnych. Efekt ten nie jest przewidywany u ludzi przy standardowych dawkach terapeutycznych, ze względu na krótkotrwałe utrzymywanie się stężeń w osoczu. Badania mutagenności produktów hydrolizy sultamycyliny nie wykazały właściwości mutagennych, co wskazuje na niskie ryzyko indukcji zmian genetycznych. W zakresie toksyczności reprodukcyjnej, badania na myszach i szczurach przy dawkach przekraczających standardowe nie wykazały negatywnego wpływu na rozwój płodu ani zdolności rozrodcze.