szlak VEGF

Szlak VEGF (czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego) to kluczowy mechanizm molekularny odpowiedzialny za proces angiogenezy, czyli powstawania nowych naczyń krwionośnych. Jego aktywacja następuje poprzez wiązanie ligandów VEGF (VEGF-A, VEGF-B, VEGF-C, VEGF-D) z receptorami o aktywności kinazy tyrozynowej (VEGFR-1, VEGFR-2, VEGFR-3) na powierzchni komórek śródbłonka.

Najważniejszą rolę w angiogenezie odgrywa interakcja VEGF-A z receptorem VEGFR-2, która uruchamia kaskadę sygnałową prowadzącą do proliferacji, migracji i różnicowania komórek śródbłonka. Szlak VEGF aktywuje liczne wewnątrzkomórkowe ścieżki sygnałowe, w tym ścieżkę PI3K/Akt/mTOR oraz szlak MAPK, które wspólnie regulują przeżycie komórek i reorganizację cytoszkieletu niezbędną do formowania naczyń.

W warunkach fizjologicznych szlak VEGF jest kluczowy dla prawidłowego rozwoju embrionalnego, gojenia ran i funkcji reprodukcyjnych. Patologiczna nadekspresja VEGF obserwowana jest w wielu chorobach, takich jak nowotwory złośliwe, retinopatia cukrzycowa czy zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem. Inhibitory szlaku VEGF, w tym przeciwciała monoklonalne (np. bewacyzumab), rekombinowane białka fuzyjne (np. aflibercept) oraz drobnocząsteczkowe inhibitory kinaz tyrozynowych, stanowią ważną grupę leków stosowanych w onkologii i okulistyce.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl