komórki wysp trzustkowych
Komórki wysp trzustkowych, znane również jako wyspy Langerhansa, stanowią kluczowy element endokrynnej części trzustki. Są to skupiska wyspecjalizowanych komórek hormonalnych tworzące mikrostruktury otoczone tkanką egzokrynną trzustki. W prawidłowej trzustce dorosłego człowieka znajduje się około 1-2 milionów takich wysp.
Wyspy trzustkowe składają się z kilku typów komórek, z których najważniejsze to: komórki beta (60-70%, produkujące insulinę), komórki alfa (20-30%, wydzielające glukagon), komórki delta (5-10%, wytwarzające somatostatynę), komórki PP (produkujące polipeptyd trzustkowy) oraz komórki epsilon (wydzielające grelinę). Ta heterogenność komórkowa umożliwia precyzyjną regulację metabolizmu węglowodanów w organizmie.
Zaburzenia funkcjonowania komórek wysp trzustkowych, szczególnie komórek beta, leżą u podstaw patogenezy cukrzycy. W cukrzycy typu 1 dochodzi do autoimmunologicznej destrukcji komórek beta, natomiast w cukrzycy typu 2 obserwuje się postępującą dysfunkcję tych komórek oraz zjawisko insulinooporności. Nowoczesne metody leczenia cukrzycy, takie jak transplantacja wysp trzustkowych czy terapie komórkowe oparte na hodowli komórek beta z komórek macierzystych, stanowią obiecujący kierunek badań klinicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clopixol-Acuphase 50 mg
Dane przedkliniczne dotyczące octanu zuklopentyksolu wykazują korzystny profil bezpieczeństwa, z niską toksycznością ostrą oraz brakiem istotnych klinicznie efektów toksyczności przewlekłej. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach zaobserwowano opóźnienie zachowań seksualnych w trzech pokoleniach, jednak bez negatywnego wpływu na płodność przy kopulacji. Podawanie zuklopentyksolu z pokarmem wiązało się z zaburzeniami krycia i zmniejszeniem liczebności miotów, natomiast nie stwierdzono działania teratogennego ani toksyczności dla płodu. W badaniach około- i pourodzeniowych dawki 5 i 15 mg/kg/dobę powodowały zwiększenie liczby martwych płodów, zmniejszenie przeżywalności noworodków oraz opóźniony rozwój potomstwa, choć kliniczne znaczenie tych obserwacji pozostaje niejasne i może być związane z zaniedbaniami matek narażonych na toksyczne dawki.
antagonista receptora D2, dekanonian zuklopentyksolu, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gruczolakorak sutka, komórki wysp trzustkowych, lek neuroleptyczny, martwy płód, octan zuklopentyksolu, opóźniony rozwój, potencjał mutagenny, przeżywalność noworodków, rak komórek wysp trzustkowych, rak pęcherzykowy tarczycy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie mięśni, zmniejszenie liczebności miotu, zuklopentyksol - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sandimmun Neoral 25 mg
Produkty lecznicze zawierające cyklosporynę przeszły szerokie badania przedkliniczne oceniające bezpieczeństwo stosowania, obejmujące teratogenność, toksyczność płodową, wpływ na rozród, genotoksyczność oraz potencjał rakotwórczy. W modelach zwierzęcych (szczury, króliki) nie wykazano działania teratogennego przy dawkach doustnych do 300 mg/kg mc./dobę, jednak stwierdzono toksyczność zarodkowo-płodową objawiającą się zmniejszoną masą ciała płodów i opóźnionym rozwojem kośćca. Najwyższa dawka bez efektów toksycznych (NOEL) była niższa niż maksymalna dawka zalecana u ludzi (MRHD) przeliczana na powierzchnię ciała (BSA). Dożylne podanie cyklosporyny ciężarnym szczurzym samicom w dawkach 6 i 12 mg/kg mc./dobę (poniżej MRHD) zwiększyło częstość ubytku przegrody międzykomorowej u płodów. U królików poddanych ekspozycji in utero (10 mg/kg mc./dobę podskórnie) zaobserwowano zmniejszoną liczbę nefronów, hipertrofię nerek, układowe nadciśnienie oraz postępującą niewydolność nerek do 35 tygodnia życia, choć zmiany te nie wystąpiły u innych gatunków, co rodzi wątpliwości co do ich znaczenia klinicznego dla ludzi.
badanie przedkliniczne, chłoniak limfocytowy, cyklosporyna, działanie mutagenne, działanie teratogenne, gruczolak z komórek wysepek trzustkowych, komórki wysp trzustkowych, lek immunosupresyjny, nadciśnienie układowe, nefron, niewydolność nerek, nowotwór z komórek wątrobowych, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, Sandimmun Neoral, śmiertelność poimplantacyjna, śmiertelność przedimplantacyjna, toksyczność zarodkowo-płodowa, ubytek przegrody międzykomorowej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sulpiryd Hasco 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sulpirydu, substancji czynnej preparatu Sulpiryd Hasco (tabletki 50 mg, 100 mg, 200 mg), wykazały, że lek indukuje hiperprolaktynemię, co u zwierząt laboratoryjnych wiązało się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju guzów sutka. W badaniach kancerogenności na szczurach rasy Wistar nie stwierdzono dawkozależnego wzrostu nowotworów wysp trzustkowych, a obserwowane zmiany uznano za specyficzne dla gatunku, nieistotne klinicznie dla ludzi. Dane dotyczące embriotoksyczności są niepełne; u płodów szczurzych eksponowanych na sulpiryd w ostatnim trymestrze ciąży odnotowano wzrost stężenia prolaktyny i masy ciała, jednak brak jest kompleksowej oceny wpływu na rozwój potomstwa po ekspozycji prenatalnej i poporodowej.
choroba nowotworowa, ekspozycja na lek, ekspozycja prenatalna i poporodowa, embriotoksyczność, guz sutka, hiperprolaktynemia, kancerogenność, komórki wysp trzustkowych, lek neuroleptyczny, nowotwór trzustki, nowotwór wysp trzustkowych, proces nowotworowy, prolaktyna, substancja czynna, sulpiryd, trymestr ciąży - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cyclaid 50 mg
Badania przedkliniczne cyklosporyny wykazały brak działania teratogennego przy dawkach do 17 mg/kg mc./dobę u szczurów oraz do 30 mg/kg mc./dobę u królików podawanych doustnie. Działania toksyczne na rozwój zarodka i płodu obserwowano dopiero przy dawkach toksycznych: 30 mg/kg mc./dobę u szczurów oraz 100 mg/kg mc./dobę u królików, manifestujące się zwiększoną śmiertelnością potomstwa, zmniejszoną masą ciała płodów oraz opóźnieniami w rozwoju kośćca. Dodatkowo, u królików narażonych in utero na 10 mg/kg mc./dobę cyklosporyny podawanej podskórnie stwierdzono zmniejszoną liczbę nefronów, hipertrofię nerek, układowe nadciśnienie oraz postępującą niewydolność nerek do 35. tygodnia życia. U szczurów poddanych dożylnemu podaniu 12 mg/kg mc./dobę (dwukrotność dawki zalecanej u ludzi) zaobserwowano zwiększoną częstość ubytku przegrody międzykomorowej, jednak wyniki te nie zostały potwierdzone u innych gatunków, a ich znaczenie kliniczne pozostaje nieustalone. Badania na szczurach obu płci nie wykazały wpływu cyklosporyny na płodność.
badanie teratogenności, chłoniak limfocytowy, cyklosporyna, dysfagia, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hipertrofia nerek, komórki wysp trzustkowych, nadciśnienie układowe, nefron, niewydolność nerek, nowotwór komórek wątrobowych, potencjał karcynogenny, toksyczność rozwojowa, toksyczność zarodkowa, ubytek przegrody międzykomorowej, wpływ na płodność