dyskinezy pozapiramidowe

Dyskinezy pozapiramidowe to zaburzenia ruchowe wynikające z nieprawidłowej funkcji układu pozapiramidowego, obejmującego jądra podstawy, wzgórze oraz ich połączenia z korą mózgową. Charakteryzują się występowaniem mimowolnych, niekontrolowanych ruchów, które mogą dotyczyć różnych części ciała.

Etiologia dyskinezów pozapiramidowych jest zróżnicowana i obejmuje zaburzenia neurodegeneracyjne (choroba Parkinsona, pląsawica Huntingtona), powikłania farmakoterapii (szczególnie po lekach przeciwpsychotycznych i przeciwparkinsonowskich), urazy mózgu, infekcje OUN, zaburzenia metaboliczne oraz przyczyny genetyczne. Jedną z najczęstszych form są późne dyskinezy polekowe, rozwijające się u około 20-30% pacjentów długotrwale przyjmujących neuroleptyki.

Obraz kliniczny obejmuje szeroki zakres objawów, takich jak drżenie, dystonia (nieprawidłowe napięcie mięśniowe), pląsawica (szybkie, nieregularne ruchy), atetoza (powolne, wijące ruchy), mioklonie, tiki oraz akatyzja (subiektywne poczucie niepokoju ruchowego). Nasilenie objawów może być różne – od subtelnych, prawie niezauważalnych do znacznie upośledzających codzienne funkcjonowanie.

Diagnostyka dyskinezów pozapiramidowych opiera się głównie na dokładnym badaniu neurologicznym, szczegółowym wywiadzie (ze szczególnym uwzględnieniem przyjmowanych leków) oraz badaniach dodatkowych, takich jak neuroobrazowanie (MRI, CT), badania laboratoryjne oraz w wybranych przypadkach badania genetyczne. Leczenie powinno być ukierunkowane na przyczynę zaburzeń i może obejmować modyfikację farmakoterapii, leki przeciwdyskinetyczne, głęboką stymulację mózgu oraz rehabilitację.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl