chloropromazyna chlorowodorek
Chloropromazyna chlorowodorek to pochodna fenotiazyny, należąca do klasycznych leków przeciwpsychotycznych (neuroleptyków) pierwszej generacji. Substancja ta została wprowadzona do lecznictwa w latach 50. XX wieku i stanowiła przełom w farmakoterapii zaburzeń psychotycznych.
Mechanizm działania chloropromazyny opiera się głównie na blokowaniu receptorów dopaminergicznych D2 w układzie mezolimbicznym i mezokortykalnym, co odpowiada za jej działanie przeciwpsychotyczne. Lek wykazuje również działanie antagonistyczne wobec receptorów histaminowych H1, muskarynowych, adrenergicznych α1 i α2 oraz serotoninergicznych, co warunkuje jego liczne działania niepożądane.
Chloropromazyna jest stosowana w leczeniu schizofrenii, innych zaburzeń psychotycznych, manii, stanów pobudzenia psychoruchowego oraz wymiotów. Ze względu na szeroki profil działań niepożądanych (w tym objawy pozapiramidowe, sedacja, hipotonię ortostatyczną, efekty antycholinergiczne i zaburzenia hormonalne) oraz dostępność nowszych leków przeciwpsychotycznych, jej zastosowanie jest obecnie ograniczone.
Lek może być podawany doustnie, domięśniowo lub dożylnie. Dawkowanie wymaga indywidualnego dostosowania, a leczenie powinno być prowadzone pod ścisłą kontrolą lekarza. Chloropromazyna chlorowodorek jest substancją o udowodnionej skuteczności klinicznej, jednak współcześnie często zastępowana jest przez atypowe leki przeciwpsychotyczne, charakteryzujące się lepszym profilem bezpieczeństwa.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fenactil 25 mg/ml
Produkt leczniczy Fenactil zawiera chloropromazynę chlorowodorek w stężeniach 5 mg/ml oraz 25 mg/ml w postaci roztworu do wstrzykiwań. Roztwór ten zawiera również substancje pomocnicze, w tym sodu wodorsiarczyn oraz sód, przy czym w preparacie 5 mg/ml znajduje się 0,12 mmol (2,67 mg) sodu na ml, a w preparacie 25 mg/ml – 0,13 mmol (2,96 mg) sodu na ml. Dokumentacja przedkliniczna dotycząca bezpieczeństwa stosowania chloropromazyny jest ograniczona i nie obejmuje szczegółowych danych dotyczących toksyczności ostrej i przewlekłej, potencjału mutagennego, działania rakotwórczego, toksyczności reprodukcyjnej, wpływu na rozwój płodu ani badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa.
badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, chloropromazyna, chloropromazyna chlorowodorek, działanie rakotwórcze, Fenactil, interakcja z produktem leczniczym, lek przeciwpsychotyczny, potencjał mutagenny, przeciwwskazanie, roztwór do wstrzykiwań, sodu wodorsiarczyn, specjalne ostrzeżenie, środek ostrożności, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na rozwój płodu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Fenactil 5 mg/ml
Stosowanie chloropromazyny (Fenactil) w okresie ciąży wymaga szczególnej ostrożności i dokładnej oceny korzyści względem ryzyka przez lekarza prowadzącego. Brak jednoznacznych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet ciężarnych oraz potwierdzone szkodliwe działanie w badaniach na zwierzętach wskazują, że lek nie powinien być rutynowo stosowany w ciąży. Chloropromazyna może przedłużać poród, dlatego jej podanie jest zalecane dopiero przy rozszerzeniu ujścia szyjki macicy do 3-4 cm. U płodu i noworodka obserwuje się ryzyko apatii, paradoksalnego pobudzenia, drżeń oraz pogorszenia stanu klinicznego, co może skutkować niższą punktacją w skali Apgar. Szczególnie niebezpieczne jest stosowanie leku w trzecim trymestrze, gdyż noworodki mogą wykazywać objawy pozapiramidowe, odstawienne, zaburzenia napięcia mięśniowego, senność, niewydolność oddechową oraz trudności w ssaniu, co wymaga intensywnego monitorowania po porodzie.
chloropromazyna, chloropromazyna chlorowodorek, hipertonia mięśniowa, hipotonia mięśniowa, lek przeciwpsychotyczny, monitorowanie noworodka, niewydolność oddechowa, objawy pozapiramidowe, pobudzenie psychoruchowe, przedłużony poród, przenikanie do mleka matki, roztwór do wstrzykiwań, rozwarcie szyjki macicy, skala Apgar, zaburzenie ruchowe, zespół odstawienny - Leksykon leków
Przedawkowanie – Fenactil 40 mg/g
Przedawkowanie chloropromazyny chlorowodorku (substancji czynnej Fenactilu 40 mg/g, krople doustne) stanowi poważne zagrożenie kliniczne, manifestujące się zaburzeniami świadomości (od senności do utraty przytomności), hipotensją z możliwością zapaści naczyniowej, tachykardią, arytmią komorową, hipotermią oraz objawami pozapiramidowymi, w tym ostrymi reakcjami dystonicznymi i drgawkami. Może również wystąpić złośliwy zespół neuroleptyczny, charakteryzujący się hipertermią, sztywnością mięśniową i niestabilnością autonomiczną. Diagnostyka powinna obejmować monitorowanie parametrów hemodynamicznych, EKG, temperatury ciała, stanu neurologicznego oraz funkcji oddechowych i równowagi wodno-elektrolitowej.
arytmia komorowa, chloropromazyna chlorowodorek, dantrolen, depresja OUN, diazepam, dopamina, drgawki, dyskinezy pozapiramidowe, Fenactil, gazometria, hipotensja, hipotermia, leczenie objawowe, leki antycholinergiczne, leki inotropowe, leki przeciwarytmiczne, lidokaina, objawy kliniczne, orfenadryna, płukanie żołądka, procyklidyna, równowaga wodno-elektrolitowa, tachyarytmia, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, węgiel aktywowany, wspomagane oddychanie, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia świadomości, zapaść naczyniowa, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Fenactil 25 mg/ml
Fenactil, zawierający chloropromazynę chlorowodorek w stężeniach 5 mg/ml oraz 25 mg/ml, jest neuroleptykiem z grupy pochodnych fenotiazyny o złożonym mechanizmie działania na ośrodkowy układ nerwowy. Jego główne efekty farmakodynamiczne obejmują silne działanie przeciwpsychotyczne i uspokajające, umiarkowane działanie przeciwlękowe i przeciwwymiotne oraz wpływ na ośrodek termoregulacji, co może prowadzić do zaburzeń regulacji temperatury ciała. Chloropromazyna działa antagonistycznie na receptory dopaminowe (silny efekt), serotoninowe 5-HT2 (umiarkowany do silnego), adrenergiczne α1 (umiarkowany do silnego), muskarynowe (umiarkowany) oraz wykazuje słabe działanie przeciwhistaminowe. Blokada receptorów dopaminowych w układzie limbicznym odpowiada za efekt przeciwpsychotyczny, natomiast w układzie nigrostriatalnym może wywoływać objawy pozapiramidowe.
chloropromazyna chlorowodorek, działanie cholinolityczne, działanie hipotensyjne, działanie przeciwautystyczne, działanie przeciwhistaminowe, działanie przeciwlękowe, działanie przeciwpsychotyczne, działanie przeciwwymiotne, lek neuroleptyczny, mechanizm termoregulacyjny, neuroleptyk klasyczny, objawy pozapiramidowe, ośrodek termoregulacji, ośrodkowy układ nerwowy, pochodne fenotiazyny, przekaźnictwo dopaminergiczne, receptor 5-HT2, receptor adrenergiczny α1, receptor dopaminowy, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy, roztwór do wstrzykiwań, układ adrenergiczny, układ cholinergiczny, układ dopaminergiczny, układ limbiczny, układ nigrostriatalny, układ serotoninergiczny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Fenactil 5 mg/ml
Fenactil (chloropromazyna chlorowodorek) jest dostępny w postaci roztworu do wstrzykiwań w stężeniach 5 mg/ml oraz 25 mg/ml i stosowany wyłącznie pozajelitowo, głównie w formie głębokich wstrzyknięć domięśniowych w stanach nagłych. Podskórne podawanie jest przeciwwskazane ze względu na działanie drażniące. Wskazania obejmują schizofrenię, inne psychozy, manię, hipomanię, stany lękowe, pobudzenie psychoruchowe, schizofrenię dziecięcą oraz autyzm. Dawkowanie u dorosłych wynosi 25-50 mg co 6-8 godzin, u osób starszych rozpoczyna się od 25 mg co 8 godzin, a u dzieci dawka jest dostosowana do masy ciała (0,5 mg/kg co 6-8 godzin, z maksymalną dawką do 75 mg dla dzieci 6-12 lat i 40 mg dla dzieci 1-6 lat). U dzieci poniżej 1 roku stosowanie jest ograniczone do stanów zagrożenia życia.
autyzm, chloropromazyna chlorowodorek, choroba terminalna, czkawka oporna na leczenie, działanie drażniące, działanie niepożądane, głębokie wstrzyknięcie domięśniowe, hipomania, hipotermia, mania, nudności i wymioty, pobudzenie psychoruchowe, schizofrenia, schizofrenia dziecięca, stan lękowy, wlew dożylny, wstrzyknięcie domięśniowe, zachowanie impulsywne