zapaść naczyniowa

Zapaść naczyniowa (wstrząs naczyniowy) to stan nagłego, krytycznego zmniejszenia perfuzji tkankowej spowodowany względnym lub bezwzględnym niedoborem objętości krwi krążącej. Charakteryzuje się gwałtownym spadkiem ciśnienia tętniczego, tachykardią, bladością powłok, ochłodzeniem kończyn oraz zaburzeniami świadomości.

Przyczynami zapaści naczyniowej mogą być: masywna utrata krwi (wstrząs hipowolemiczny), ciężkie infekcje (wstrząs septyczny), reakcje anafilaktyczne (wstrząs anafilaktyczny), niewydolność serca (wstrząs kardiogenny) oraz zaburzenia neurologiczne (wstrząs neurogenny). Każdy z tych mechanizmów prowadzi do nieadekwatnej perfuzji tkankowej i hipoksji komórkowej.

Diagnostyka zapaści naczyniowej obejmuje ocenę kliniczną (niskie ciśnienie tętnicze, tachykardia, wydłużony czas powrotu kapilarnego, oliguria) oraz badania laboratoryjne (podwyższone stężenie mleczanów, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej). Monitorowanie hemodynamiczne jest kluczowe dla oceny ciężkości stanu i skuteczności leczenia.

Postępowanie terapeutyczne zależy od przyczyny wstrząsu, ale zawsze obejmuje szybkie przywrócenie odpowiedniej perfuzji tkankowej. Obejmuje to płynoterapię, leczenie przyczynowe (np. antybiotykoterapia w sepsie), leki wazoaktywne (noradrenalina, dobutamina), tlenoterapię oraz, w razie potrzeby, wentylację mechaniczną. Wczesne rozpoznanie i agresywne leczenie są kluczowe dla poprawy rokowania.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl