nadwrażliwość na promienie UV
Nadwrażliwość na promienie UV (fotowrażliwość) to nieprawidłowa, wzmożona reakcja skóry na ekspozycję na promieniowanie ultrafioletowe. Może mieć charakter wrodzony, jak w przypadku chorób genetycznych (np. skóra pergaminowa, albinizm), lub nabyty, wywołany przez leki, substancje chemiczne lub choroby autoimmunologiczne.
Klinicznie nadwrażliwość na promieniowanie UV objawia się występowaniem zmian skórnych o charakterze rumienia, obrzęku, pęcherzy, pęcherzyków, a nawet martwicy w miejscach eksponowanych na słońce. Reakcja może pojawić się bezpośrednio po ekspozycji lub z opóźnieniem, zależnie od mechanizmu fotowrażliwości.
Wśród leków wywołujących nadwrażliwość na UV wymienia się antybiotyki (tetracykliny, fluorochinolony, sulfonamidy), leki przeciwpsychotyczne (fenotiazyny), diuretyki tiazydowe, niesteroidowe leki przeciwzapalne, retinoidy oraz leki przeciwgrzybicze. Choroby związane z fotowrażliwością to m.in. toczeń rumieniowaty układowy, porfiria, pellagra czy polimorficzna osutka świetlna.
Diagnostyka obejmuje dokładny wywiad, badanie fizykalne, testy fotoprowokacyjne oraz badania laboratoryjne. Leczenie polega na identyfikacji i eliminacji czynnika wywołującego, stosowaniu fotoprotekcji (odzież ochronna, kremy z filtrem SPF 50+), a w cięższych przypadkach – leczeniu immunosupresyjnym, fotochemioterapii PUVA lub fototerapii UVB.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Nasiona kozieradki – Działania niepożądane
Nasiona kozieradki (Trigonella foenum-graecum L., semen) stanowią 15% wyciągu złożonego w preparacie Fitolizyna i mogą przyczyniać się do działań niepożądanych obejmujących różne układy organizmu. Działania te klasyfikowane są według MedDRA i obejmują reakcje alergiczne (świąd, wysypka, pokrzywka, alergiczny nieżyt nosa) o częstości nieznanej, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami alergicznymi. Ponadto, stosowanie preparatów z kozieradką może wywoływać zawroty głowy (częstość nieznana), co stanowi ryzyko podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Objawy żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty, biegunka i wzdęcia, również o nieznanej częstości, mogą prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych. Istotnym działaniem jest nadwrażliwość na promieniowanie UV, co może skutkować reakcjami fototoksycznymi i zwiększonym ryzykiem uszkodzeń skóry.
alergiczny nieżyt nosa, biegunka, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, Fitolizyna, nadwrażliwość na promienie UV, nasiona kozieradki, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja fototoksyczna, świąd, terminologia MedDRA, Trigonella foenum-graecum, wymioty, wysypka, wzdęcia, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia równowagi, zachłystowe zapalenie płuc, zaostrzenie astmy, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Ziele rdestu ptasiego – Działania niepożądane
Ziele rdestu ptasiego (Polygonum aviculare L., herba) jest składnikiem preparatów Fitolizyna (15,0 części wyciągu złożonego) oraz Vagosan (17,5 g/100 g mieszanki ziołowej). Stosowanie tych preparatów wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, w tym reakcji alergicznych o różnym nasileniu. W Fitolizynie obserwowano świąd, wysypkę, pokrzywkę i alergiczny nieżyt nosa, natomiast w Vagosanie odnotowano ciężkie reakcje nadwrażliwości, takie jak duszność, obrzęk Quinckego, zapaść naczyniowa i wstrząs anafilaktyczny. Szczególnie istotne są reakcje krzyżowe u pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae). Ponadto, preparaty mogą wywoływać skórne reakcje uczuleniowe, nadwrażliwość na promieniowanie UV (Fitolizyna), zawroty głowy (Fitolizyna) oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka i wzdęcia. Częstość występowania tych działań jest klasyfikowana jako „nieznana”.
alergiczny nieżyt nosa, astrowate, atopia, biegunka, duszność, Fitolizyna, fotodermatoza, fotosensybilizacja, monitorowanie działań niepożądanych, nadwrażliwość na promienie UV, nudności, obrzęk Quinckego, ośrodkowy układ nerwowy, pasta doustna, podrażnienie błony śluzowej, rdest ptasi, reakcja alergiczna, reakcja dermatologiczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja uczuleniowa skóry, Vagosan, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wzdęcia, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapaść naczyniowa, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Korzeń lubczyku – Działania niepożądane
Korzeń lubczyku (Levisticum officinale Koch, radix) jest składnikiem preparatów złożonych, takich jak Canephron N i Fitolizyna, stosowanych w fitoterapii. Preparaty te mogą wywoływać działania niepożądane, głównie ze strony układu żołądkowo-jelitowego, w tym nudności, wymioty oraz biegunkę, które w przypadku Canephron N występują często, a w Fitolizynie z nieznaną częstością. Dodatkowo, Fitolizyna zawierająca 10,0 części korzenia lubczyku, może powodować wzdęcia, zawroty głowy oraz nadwrażliwość na promieniowanie UV. Reakcje alergiczne i nadwrażliwości, takie jak świąd, wysypka, pokrzywka czy alergiczny nieżyt nosa, również zostały zgłoszone z nieznaną częstością dla obu preparatów. Wystąpienie tych objawów wymaga natychmiastowego przerwania terapii i konsultacji lekarskiej.
alergiczny nieżyt nosa, biegunka, Canephron N, działania niepożądane, działanie addytywne, działanie synergistyczne, Fitolizyna, fitoterapia, fotowrażliwość, korzeń lubczyku, liść rozmarynu, nadwrażliwość na promienie UV, nudności, pokrzywka, preparat złożony, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, świąd, układ immunologiczny, układ nerwowy, układ pokarmowy, wymioty, wysypka, wzdęcia, zaburzenia równowagi, zaburzenia żołądka i jelit, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy, ziele tysiącznika - Leksykon substancji czynnych
łuska cebuli – Działania niepożądane
Łuska cebuli (Alium cepa L., squama), będąca składnikiem preparatów złożonych takich jak Fitolizyna, może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu, sklasyfikowane zgodnie z terminologią MedDRA. Do najczęściej obserwowanych należą reakcje alergiczne układu immunologicznego, takie jak świąd, wysypka, pokrzywka oraz alergiczny nieżyt nosa, o częstości występowania nieznanej. Ze strony układu nerwowego mogą pojawić się zawroty głowy, a ze strony przewodu pokarmowego nudności, wymioty, biegunka i wzdęcia, również o nieznanej częstości. Szczególną uwagę należy zwrócić na nadwrażliwość na promieniowanie UV, prowadzącą do reakcji fototoksycznych i fotoalergicznych, które mogą skutkować rumieniem, obrzękiem, pęcherzami i złuszczaniem skóry. Objawy te mogą mieć umiarkowany do ciężkiego stopień nasilenia i wymagają unikania ekspozycji na światło słoneczne lub sztuczne źródła UV.
alergiczny nieżyt nosa, biegunka, Fitolizyna, hiperpigmentacja, łuska cebuli, nadwrażliwość na promienie UV, nadwrażliwość typu I, nudności, odwodnienie, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja fotoalergiczna, reakcja fototoksyczna, reakcja nadwrażliwości, rośliny czosnkowate, starzenie się skóry, świąd, terminologia MedDRA, wymioty, wysypka, wzdęcia, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia równowagi, zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej, zawroty głowy