udar i zatorowość obwodowa

Udar mózgu i zatorowość obwodowa to stany naczyniowe związane z zaburzeniami przepływu krwi. Udar mózgu występuje, gdy dochodzi do przerwania dopływu krwi do mózgu w wyniku zamknięcia naczynia (udar niedokrwienny, 85% przypadków) lub jego pęknięcia (udar krwotoczny, 15% przypadków). Skutkiem jest niedotlenienie tkanki mózgowej prowadzące do jej uszkodzenia.

Zatorowość obwodowa dotyczy naczyń poza centralnym układem nerwowym i charakteryzuje się nagłym zamknięciem światła tętnicy przez materiał zatorowy. Najczęstszym źródłem zatorów są skrzepliny z jam serca (np. w migotaniu przedsionków), fragmenty blaszek miażdżycowych lub rzadziej materiał tłuszczowy czy powietrzny. Typowymi lokalizacjami są tętnice kończyn dolnych, tętnice krezkowe i tętnice nerkowe.

Zarówno udar jak i zatorowość obwodowa wymagają pilnej diagnostyki i leczenia. W udarze niedokrwiennym kluczowe jest podanie leków trombolitycznych (rtPA) w oknie terapeutycznym do 4,5 godziny lub zastosowanie trombektomii mechanicznej. W zatorowości obwodowej postępowanie zależy od lokalizacji i może obejmować embolektomię chirurgiczną, trombolizę celowaną lub leczenie przeciwkrzepliwe.

Prewencja obu stanów opiera się na kontroli czynników ryzyka sercowo-naczyniowego (nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, hiperlipidemia, palenie tytoniu) oraz odpowiednim leczeniu przeciwkrzepliwym u pacjentów z migotaniem przedsionków i innymi stanami predysponującymi do powstawania materiału zatorowego.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl