beta-agoniści krótko działający

Beta-agoniści krótko działający (SABA – Short-Acting Beta Agonists) to grupa leków bronchodilatacyjnych stosowanych głównie w leczeniu objawowym astmy oskrzelowej i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Działają poprzez selektywne wiązanie się z receptorami beta-2-adrenergicznymi w mięśniach gładkich oskrzeli, co prowadzi do ich rozkurczu i szybkiej poprawy przepływu powietrza.

Do najczęściej stosowanych beta-agonistów krótko działających należą salbutamol (albuterol), fenoterol i terbutalina. Ich działanie rozpoczyna się już po kilku minutach od podania i utrzymuje się przez 4-6 godzin. Leki te są podawane głównie w postaci aerozoli lub proszków do inhalacji, rzadziej w formie doustnej lub do nebulizacji.

W leczeniu astmy oskrzelowej SABA stanowią leki pierwszego wyboru w terapii objawowej podczas nagłego zaostrzenia (terapia ratunkowa). Zgodnie z aktualnymi wytycznymi GINA, nie zaleca się ich stosowania w monoterapii długoterminowej ze względu na ryzyko maskowania zapalenia dróg oddechowych i zwiększonego ryzyka ciężkich zaostrzeń. W POChP beta-agoniści krótko działający są stosowane doraźnie w celu szybkiego złagodzenia duszności.

Działania niepożądane beta-agonistów krótko działających obejmują głównie drżenie mięśniowe (szczególnie rąk), tachykardię, niepokój i zaburzenia rytmu serca. Przy intensywnym stosowaniu może wystąpić tachyfilaksja (zmniejszenie odpowiedzi na lek przy powtarzanym podawaniu) oraz hipokaliemia. Istotne jest monitorowanie częstości stosowania SABA przez pacjentów z astmą, gdyż zwiększone zużycie może wskazywać na niedostateczną kontrolę choroby i konieczność modyfikacji leczenia podstawowego.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl