działanie nasercowe
Działanie nasercowe (kardiotropowe) to wpływ określonych substancji na mięsień sercowy, wpływający na jego kurczliwość, rytm, przewodnictwo i inne funkcje. Substancje o działaniu nasercowym mogą wykazywać efekt inotropowy (wpływ na siłę skurczu mięśnia sercowego), chronotropowy (wpływ na częstość akcji serca), dromotropowy (wpływ na przewodnictwo) oraz batmotropowy (wpływ na pobudliwość).
Do leków o działaniu nasercowym zaliczamy m.in. glikozydy nasercowe (np. digoksyna), leki beta-adrenolityczne, antagonisty kanału wapniowego, leki przeciwarytmiczne oraz inne substancje modulujące pracę układu bodźcoprzewodzącego serca. Działanie nasercowe może być zamierzonym efektem terapeutycznym lub niepożądanym skutkiem ubocznym farmakoterapii.
Ocena działania nasercowego substancji stanowi istotny element badań farmakologicznych i toksykologicznych. W diagnostyce klinicznej monitorowanie wpływu leków na pracę serca jest niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa i skuteczności terapii, szczególnie u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Serdecznik – Przedawkowanie
Leonurus cardiaca L. (serdecznik pospolity) jest stosowany w preparatach o działaniu uspokajającym i nasercowym, zarówno jako składnik jednoskładnikowy (1 g/g ziela), jak i w preparatach złożonych zawierających od 50 do 100 mg sproszkowanego ziela na tabletkę. Brak jest doniesień o specyficznych objawach przedawkowania preparatów jednoskładnikowych oraz tych zawierających 50 mg ziela na tabletkę. Natomiast w przypadku Tabletek tonizujących Labofarm (100 mg ziela na tabletkę) obserwuje się objawy takie jak nudności, wymioty i bóle głowy, które mogą być związane także z innymi składnikami preparatu. Preparaty płynne, takie jak Stresolek (20 g nalewki z ziela serdecznika na 100 g produktu, zawierający około 50% etanolu) oraz Nerwobonisol (15 g nalewki na 100 g, 60-70% etanolu), niosą ryzyko toksycznego działania etanolu, prowadzącego do depresji ośrodkowego układu nerwowego oraz upośledzenia zdolności psychofizycznych i prowadzenia pojazdów.
ból głowy, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie nasercowe, działanie uspokajające, funkcje psychofizyczne, funkcje psychomotoryczne, leczenie objawowe, nalewka z serdecznika, nudności, ośrodkowy układ nerwowy, przedawkowanie, serdecznik pospolity, toksyczność etanolu, zatrucie alkoholowe, ziele serdecznika - Leksykon substancji czynnych
Głóg – Przeciwwskazania stosowania
Głóg (Crataegus spp.) jest szeroko stosowanym surowcem roślinnym o działaniu kardiotonicznym, uspokajającym i tonizującym, jednak jego stosowanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Podstawowym ograniczeniem jest nadwrażliwość na ekstrakty z kwiatostanu (Crataegus folium cum flore) lub owocu głogu (Crataegus fructus), a także na substancje pomocnicze i inne składniki preparatów. Szczególną uwagę należy zwrócić na preparaty złożone, które zawierają rośliny z rodzin Asteraceae (np. rumianek, arnika, bylica) oraz Apiaceae (np. kminek, koper włoski, anyż), ze względu na ryzyko alergii krzyżowych. Preparaty alkoholowe (np. Krople nasercowe z 61,0%–67,0% V/V etanolu) są przeciwwskazane u pacjentów z alkoholizmem, padaczką i chorobami wątroby. Ponadto, preparaty zawierające kumaryny (np. Tabletki tonizujące Labofarm) nie powinny być stosowane u osób z chorobami wątroby ani równocześnie z lekami przeciwzakrzepowymi ze względu na ryzyko interakcji farmakologicznych.
alergia krzyżowa, antykoagulanty, choroba wątroby, działanie nasercowe, głóg, gospodarka elektrolitowa, korzeń kozłka, kumaryny, kwiatostan głogu, leki przeciwkrzepliwe, mięta pieprzowa, nadwrażliwość na substancję czynną, nalewka alkoholowa, niedobór potasu, nostrzyk, owoc głogu, reakcja alergiczna, rodzina astrowatych, rodzina baldaszkowatych, rumianek, serdecznik, substancja pomocnicza, szyszka chmielu, zarodki kola, ziele jemioły, ziele konwalii, ziele melisy - Leksykon substancji czynnych
Difenoksylat – Właściwości farmakodynamiczne
Difenoksylat, syntetyczna pochodna petydyny i analog morfiny, wykazuje działanie przeciwbiegunkowe poprzez oddziaływanie na receptory opioidowe w ścianie jelita, co prowadzi do zmniejszenia aktywności cholinergicznej przewodu pokarmowego i zahamowania perystaltyki jelita cienkiego oraz okrężnicy. W efekcie dochodzi do wydłużenia czasu pasażu jelitowego, co umożliwia skuteczne leczenie objawowe biegunek oraz kontrolę formowania stolca u pacjentów po zabiegach chirurgicznych, takich jak ileostomia czy kolostomia. Preparat Reasec zawiera 2,5 mg chlorowodorku difenoksylatu w połączeniu z 0,025 mg siarczanu atropiny, co zapewnia synergistyczne działanie hamujące perystaltykę oraz redukujące sekrecję dojelitową, zwiększając skuteczność terapeutyczną leku.
aktywność cholinergiczna, analog morfiny, antagonista acetylocholiny, atropina, biegunka, bradykardia, cykloplegia, difenoksylat, działanie nasercowe, hamowanie perystaltyki, ileostomia, lek hamujący perystaltykę, lek przeciwbiegunkowy, miedniczka nerkowa, mydriaza, pasaż jelitowy, pochodna petydyny, receptor opioidowy, rozszerzenie oskrzeli, sekrecja dojelitowa, tachykardia, wydzielina oskrzelowa - Leksykon substancji czynnych
Konwalia – Dawkowanie i sposób podawania
Preparaty zawierające nalewkę z konwalii majowej (Convallaria majalis L.) wykazują działanie nasercowe dzięki zawartości glikozydów nasercowych, co wymaga precyzyjnego dawkowania i monitorowania terapii. Dla dorosłych zalecane dawki to: Cardiol C 20-40 kropli (do 60 kropli w uzasadnionych przypadkach) 2-3 razy na dobę (maksymalnie 180 kropli/dobę), Neocardina 1-2 ml (20-40 kropli) 2-3 razy na dobę (maksymalnie 6 ml/dobę), oraz Krople nasercowe 25 kropli 3 razy dziennie (maksymalnie 75 kropli/dobę). U młodzieży powyżej 12 roku życia dawki są odpowiednio zmniejszone (np. Cardiol C 15-25 kropli 2-3 razy na dobę, maks. 75 kropli/dobę), z wyjątkiem Kropli nasercowych, które stosuje się w dawce jak u dorosłych. Preparaty nie są zalecane u dzieci poniżej 12 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa. Wszystkie preparaty należy podawać doustnie po posiłku, rozcieńczone (Cardiol C w kieliszku wody, Neocardina z niewielką ilością płynu), aby zmniejszyć ryzyko podrażnienia przewodu pokarmowego.
Cardiol C, Convallariae tinctura titrata, działanie nasercowe, etanol 70%, glikozyd nasercowy, konwalia majowa, krople nasercowe, lek kardiologiczny, maksymalna dawka dobowa, monitorowanie terapii, nalewka mianowana, Neocardina, podrażnienie przewodu pokarmowego, precyzyjne dawkowanie, preparat leczniczy, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, wywiad medyczny, ziele konwalii - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Staveran 40 40 mg
Werapamil, substancja czynna leku Staveran (kod ATC C08DA01), jest wybiórczym antagonistą kanałów wapniowych o działaniu nasercowym, hamującym napływ jonów wapnia i sodu do komórek mięśnia sercowego oraz mięśniówki gładkiej naczyń. Jego działanie przeciwarytmiczne polega na zwalnianiu przewodzenia przedsionkowo-komorowego, wydłużaniu okresu refrakcji w węźle przedsionkowo-komorowym oraz zmniejszaniu częstości skurczów komór u pacjentów z migotaniem lub trzepotaniem przedsionków. Werapamil skutecznie przerywa pobudzenie nawrotne w węźle przedsionkowo-komorowym, co może przywrócić rytm zatokowy w napadowych częstoskurczach nadkomorowych (PSVT). Lek nie wpływa na przewodzenie dodatkowymi drogami, nie zmienia czasu trwania potencjału czynnościowego przedsionków ani przewodzenia wewnątrzkomorowego, a jego działanie jest selektywne względem struktur układu przewodzącego serca.
antagonista wapnia, chlorowodorek werapamilu, ciśnienie zaklinowania, działanie hemodynamiczne, działanie inotropowe ujemne, działanie nasercowe, działanie przeciwarytmiczne, frakcja wyrzutowa, homeostaza wapnia, jon sodu, jon wapnia, klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna, kod ATC, kurczliwość mięśnia sercowego, mięsień sercowy, mięśniówka gładka, migotanie przedsionków, naczynie krwionośne, napadowy częstoskurcz nadkomorowy, niewydolność serca, obciążenie następcze serca, okres refrakcji, organiczna choroba serca, pęczek Hisa, pobudzenie nawrotne, potencjał czynnościowy, przewodzenie wewnątrzkomorowe, rozszerzenie naczyń obwodowych, rytm zatokowy, stężenie wapnia, surowica krwi, tętnica płucna, trzepotanie przedsionków, układ przewodzący serca, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, wskaźnik sercowy, zaburzenie czynności serca - Leksykon substancji czynnych
Ziele konwalii – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Ziele konwalii (Convallaria maialis L.) jest składnikiem preparatów kardiologicznych zawierających glikozydy nasercowe, jednak brak jest ukierunkowanych badań oceniających jego wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Preparat Convafort zawiera 15,7 mg wyciągu suchego z ziela konwalii (10-11:1) bez istotnej zawartości etanolu, natomiast Kelicardina w formie kropli doustnych zawiera 0,47 g/ml wyciągu płynnego (1:1) oraz 59%-67% (V/V) etanolu, co odpowiada 536 mg etanolu na dawkę (1 ml) – równoważne około 14 ml piwa lub 6 ml wina. Producent Kelicardiny wskazuje, że taka ilość alkoholu nie powoduje zauważalnych skutków na zdolność prowadzenia pojazdów, jednak kumulacja dawek może teoretycznie zwiększyć stężenie etanolu w organizmie.
bezpieczeństwo farmakoterapii, charakterystyka produktu leczniczego, Convafort, dokumentacja produktu leczniczego, działanie nasercowe, funkcja psychomotoryczna, glikozyd nasercowy, indywidualna reakcja, Kelicardina, krople doustne, laktoza jednowodna, postać farmaceutyczna, preparat kardiologiczny, sacharoza, sprawność psychomotoryczna, substancja aktywna, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka drażowana, układ nerwowy, układ sercowo-naczyniowy, wyciąg płynny z ziela konwalii, wyciąg suchy z ziela konwalii, zasada ostrożności, zawartość etanolu, ziele konwalii - Leksykon substancji czynnych
Nicergolina – Interakcje
Nicergolina wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w terapii łączonej. Substancja ta nasila działanie leków przeciwnadciśnieniowych, co może prowadzić do nadmiernej hipotensji, a jednoczesne stosowanie z alfa- i beta-adrenolitykami jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko bradykardii i znacznego spadku ciśnienia tętniczego. Ponadto, nicergolina zwiększa działanie leków przeciwagregacyjnych i przeciwzakrzepowych, co może skutkować wydłużeniem czasu krwawienia i wymaga ścisłego monitorowania parametrów hemostazy, zwłaszcza przed zabiegami chirurgicznymi. Metabolizm nicergoliny przez CYP2D6 stwarza ryzyko interakcji farmakokinetycznych z lekami przeciwarytmicznymi, beta-adrenolitykami oraz trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, co może wymagać dostosowania dawek i monitorowania efektów terapeutycznych.
bradykardia, ciśnienie tętnicze, cytochrom P450, dna moczanowa, działanie hipotensyjne, działanie nasercowe, hemostaza, interakcja farmakokinetyczna, kamica nerkowa, kwas acetylosalicylowy, kwas moczowy, lek adrenolityczny, lek przeciwagregacyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwzakrzepowy, lek sympatykomimetyczny, lek trójpierścieniowy, nicergolina, receptor beta-adrenergiczny, terapia łączona, zaburzenie krzepnięcia - Leksykon substancji czynnych
Noradrenalina – Interakcje
Noradrenalina wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym, które mogą prowadzić do nasilenia działania presyjnego, zaburzeń rytmu serca oraz innych poważnych powikłań. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie noradrenaliny z wziewnymi halogenowymi środkami znieczulającymi (np. cyklopropan, halotan, izofluran), lekami przeciwdepresyjnymi pochodnymi imipraminy oraz serotoninergiczno-adrenergicznymi lekami przeciwdepresyjnymi ze względu na wysokie ryzyko ciężkich komorowych zaburzeń rytmu serca i napadowego nadciśnienia tętniczego z arytmią. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów monoaminooksydazy (MAO), linezolidu, glikozydów naparstnicy, beta-adrenolityków, leków adrenolitycznych, hormonów tarczycy oraz alkaloidów sporyszu, które mogą nasilać działanie presyjne lub nasercowe noradrenaliny, zwiększając ryzyko ciężkiego nadciśnienia tętniczego i arytmii.
alkaloid rauwolfii, alkaloid sporyszu, amfetamina, beta-adrenolityk, bloker receptorów alfa, ciężkie nadciśnienie tętnicze, desmopresyna, dihydroergotamina, doksapram, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie antydiuretyczne, działanie hipoglikemizujące, działanie nasercowe, działanie presyjne, działanie wazokonstrykcyjne, fenoksybenzamina, fenotiazyna, glikozyd naparstnicy, glikozyd nasercowy, guanetydyna, hormon tarczycy, inhibitor monoaminooksydazy, komorowe zaburzenia rytmu serca, lek adrenolityczny, lek miejscowo znieczulający, lek przeciwarytmiczny, lewodopa, linezolid, metylodopa, napadowe nadciśnienie tętnicze, nieselektywny inhibitor MAO, oksytocyna, parametr hemodynamiczny, propofol, rezerpina, selektywny inhibitor MAO-A, serotoninergiczno-adrenergiczny lek przeciwdepresyjny, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wazopresyna, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie rytmu serca, zespół propofolowy