melanoza Dubreuilha
Melanoza Dubreuilha, znana również jako złośliwe plamy soczewicowate (lentigo maligna), to przedinwazyjny nowotwór skóry, będący wariantem czerniaka in situ. Rozwija się głównie na skórze twarzy u osób starszych, zwłaszcza w obszarach narażonych na długotrwałą ekspozycję na promieniowanie słoneczne.
Klinicznie objawia się jako nieregularna, asymetryczna plama o niejednolitym zabarwieniu, od jasnobrązowego do czarnego. Charakterystyczny jest powolny wzrost zmiany, który może trwać latami. Melanoza Dubreuilha wymaga różnicowania z łagodnymi zmianami barwnikowymi, takimi jak plamy soczewicowate posłoneczne czy rogowacenie słoneczne.
Diagnostyka opiera się na badaniu dermatoskopowym oraz histopatologicznym. W obrazie histopatologicznym widoczna jest proliferacja atypowych melanocytów wzdłuż warstwy podstawnej naskórka. Bez leczenia, u około 5-50% pacjentów zmiana może przekształcić się w inwazyjnego czerniaka (lentigo maligna melanoma).
Leczenie obejmuje szerokie wycięcie chirurgiczne z marginesem zdrowych tkanek, chirurgię mikrograficzną Mohsa, krioterapię, laseroterapię lub miejscowe stosowanie imikwimodu. Ze względu na ryzyko transformacji w czerniaka inwazyjnego, pacjenci wymagają regularnej obserwacji dermatologicznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Metoksalen – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Metoksalen (8-metoksypsoralen) jest stosowany w terapii PUVA oraz fotoferezie pozaustrojowej, wymagając ścisłego nadzoru specjalistów dermatologów, zwłaszcza w leczeniu T-komórkowego chłoniaka skóry. Przed kwalifikacją do terapii należy wykluczyć czynniki ryzyka, takie jak wcześniejsze leczenie dziegciem, UV-B, arszenikiem czy promieniowaniem rentgenowskim. Terapia PUVA powinna być stosowana ostrożnie u pacjentów młodych, ze skórą typu I i II, z historią nowotworów skóry, chorobami oczu (zaćma, zapalenie naczyniówki, jaskra) oraz zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego. Naświetlanie UV-A musi być precyzyjnie kontrolowane, z dawkami promieniowania podawanymi w J/cm², a w fotoferezie ex vivo (Uvadex) preparat podaje się bezpośrednio do worka fotoaktywacji, unikając hemolizy krwi. Ochrona oczu przed promieniowaniem UVA jest kluczowa przez cały cykl leczenia i 24 godziny po zabiegu, aby zapobiec fotochemicznym uszkodzeniom soczewki i rozwojowi zaćmy.
arszenik, biotransformacja, chłoniak T-komórkowy skóry, działanie teratogenne, fotochemioterapia, fotofereza pozaustrojowa, jaskra, melanoza Dubreuilha, metoksalen, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, opryszczka, promieniowanie rentgenowskie, promieniowanie UV-A, promieniowanie UV-B, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, reakcja fototoksyczna, rumień, terapia PUVA, zaćma, zapalenie naczyniówki i siatkówki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Oxsoralen
Terapia PUVA z zastosowaniem metoksalenu wymaga szczególnej ostrożności i ścisłego przestrzegania zaleceń, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych. Przeciwwskazania obejmują wcześniejsze leczenie dziegciem, UV-B, preparatami arsenowymi lub ekspozycję na promieniowanie rentgenowskie. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów młodych, z fototypem skóry I i II, z historią nowotworów skóry, aktywną opryszczką, chorobami oczu (zaćma, zapalenie naczyniówki, jaskra) oraz zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego, u których terapia powinna być stosowana wyłącznie w sytuacjach bezwzględnej konieczności. Konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji u osób w wieku rozrodczym ze względu na potencjalne działanie mutagenne i teratogenne metoksalenu w połączeniu z UV-A.
działanie mutagenne, działanie teratogenne, fotochemioterapia, fototyp skóry, jaskra, melanoza Dubreuilha, metoksalen, nowotwór skóry, opryszczka, promieniowanie rentgenowskie, promieniowanie UV, promieniowanie UV-A, promieniowanie UV-B, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, reakcja fototoksyczna, rumień, terapia PUVA, zaburzenie układu sercowo-naczyniowego, zaćma, zapalenie naczyniówki, zapalenie siatkówki