niedowidzenie zmierzchowe
Niedowidzenie zmierzchowe (hemeralopia) to zaburzenie widzenia charakteryzujące się pogorszeniem ostrości wzroku w warunkach słabego oświetlenia lub o zmierzchu. Stan ten wynika z dysfunkcji pręcików – fotoreceptorów siatkówki odpowiedzialnych za widzenie skotopowe (nocne).
Główną przyczyną niedowidzenia zmierzchowego jest niedobór witaminy A (retinolu), niezbędnej do syntezy rodopsyny – barwnika wzrokowego pręcików. Inne przyczyny obejmują schorzenia siatkówki (jak barwnikowe zwyrodnienie siatkówki), choroby systemowe (np. cukrzyca), wrodzone defekty pręcików oraz niektóre choroby wątroby upośledzające metabolizm witaminy A.
Pacjenci z niedowidzeniem zmierzchowym zgłaszają trudności w adaptacji do ciemności, problemy z widzeniem w słabym oświetleniu oraz pogorszoną orientację przestrzenną po zmroku. Diagnostyka obejmuje badanie dna oka, ocenę adaptacji do ciemności, elektroretinografię oraz badania laboratoryjne poziomu witaminy A.
Leczenie zależy od przyczyny – w przypadku niedoboru witaminy A stosuje się suplementację, natomiast w schorzeniach siatkówki podejście terapeutyczne jest ukierunkowane na chorobę podstawową. W przypadkach o podłożu genetycznym terapia ma charakter objawowy i wspierający.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Witamina A – Wskazania do stosowania
Witamina A (retynol) jest kluczowym składnikiem w leczeniu awitaminozy, objawiającej się m.in. kseroftalmią, niedowidzeniem zmierzchowym, rogowaceniem i owrzodzeniem rogówki oraz keratomalacją. Preparaty o wysokim stężeniu, takie jak Vitaminum A Hasco (45 000 j.m./ml), są wskazane w terapii objawowej. Dermatologicznie witamina A znajduje zastosowanie w leczeniu chorób skóry z nadmiernym rogowaceniem, takich jak łuszczyca, trądzik, ichtioza oraz dermatozy nowotworowe, a także w regeneracji naskórka i łagodzeniu stanów zapalnych. Maść ochronna z witaminą A (800 j.m./g) pełni funkcję regeneracyjną i ochronną. W okresie ciąży i laktacji preparaty takie jak elevit PRONATAL dostarczają optymalnych dawek witaminy A, zapobiegając niedoborom i wspomagając prawidłowy rozwój. W pediatrii witamina A jest stosowana profilaktycznie i terapeutycznie, zwłaszcza u niemowląt i dzieci z zaburzeniami wchłaniania, w okresie wzrostu, przy skłonności do infekcji oraz w leczeniu odry.
antybiotykoterapia, atrofia błon śluzowych, atrofia skóry, awitaminoza, choroby przewodu pokarmowego, choroby układu oddechowego, keratomalacja, krzywica, łuszczyca, maść z witaminą A, mineralizacja tkanki kostnej, niedowidzenie zmierzchowe, odleżyna, odmrożenie, odra, oparzenie termiczne, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, regeneracja naskórka, rekonwalescencja, retynol, rogowacenie naskórka, stan zapalny skóry, trądzik, witamina A i D, witamina A i D3, witamina A i E, zaburzenia wchłaniania, złuszczanie naskórka, zropienie rany - Leksykon substancji czynnych
Retynol – Wskazania do stosowania
Retynol (witamina A) w postaci palmitynianu jest stosowany zarówno miejscowo, jak i doustnie w różnych wskazaniach klinicznych. Miejscowo preparaty o stężeniach od 300 do 1000 IU/g (np. Aksoderm, Dermosavit) są wykorzystywane do leczenia ubytków naskórka, niewielkich oparzeń I stopnia, odmrożeń, nadmiernego rogowacenia i suchości skóry oraz jako środek ochronny przed niekorzystnymi czynnikami środowiskowymi (zimno, wiatr). Doustne formy (kapsułki 2500-12000 IU, płyn 50000 IU/ml) wskazane są w leczeniu i profilaktyce niedoboru witaminy A, w tym w kurzej ślepocie, zapaleniu rogówki, kseroftalmii oraz wspomagająco w chorobach skóry takich jak trądzik i ichtioza. Retynol jest także zalecany w stanach zwiększonego zapotrzebowania, np. w biegunce przewlekłej, po gastrektomii, w hipertyroidyzmie, chorobach przewodu pokarmowego i infekcjach.
Aksoderm, Aksoderm Forte, biegunka przewlekła, celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, Dermosavit, gastrektomia, hipertyroidyzm, Juvit Multi, kseroftalamia, kurza ślepota, maść z witaminą A, nadczynność tarczycy, niedobór witaminy A, niedowidzenie zmierzchowe, niewydolność trzustki, odmrożenie, odra, oparzenie I stopnia, oparzenie słoneczne, retynol palmitynian, rogowacenie naskórka, rybia łuska, trądzik, ubytek naskórka, uszkodzenie skóry, Vitalipid N Adult, Vitalipid N Infant, Vitaminum A Hasco, Vitaminum A Medana, witamina rozpuszczalna w tłuszczach, zapalenie rogówki, zespół suchego oka, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aknenormin 10 mg
Izotretynoina (Aknenormin) jest wskazana w leczeniu ciężkich, opornych na standardowe terapie postaci trądziku, takich jak trądzik guzkowy czy skupiony, z ryzykiem powstawania trwałych blizn. Ze względu na silne działanie teratogenne, lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują rygorystycznego Programu Zapobiegania Ciąży. Program ten wymaga stosowania co najmniej jednej wysoce skutecznej metody antykoncepcji lub dwóch uzupełniających się metod zależnych od użytkownika, rozpoczętej co najmniej 1 miesiąc przed terapią, kontynuowanej w trakcie leczenia i przez 1 miesiąc po jego zakończeniu. Konieczne jest przeprowadzanie nadzorowanych testów ciążowych o czułości minimum 25 mlU/mL przed rozpoczęciem leczenia, w trakcie terapii (optymalnie co miesiąc) oraz 1 miesiąc po zakończeniu terapii. W przypadku zajścia w ciążę podczas leczenia, terapia musi być natychmiast przerwana, a pacjentka skierowana do specjalisty w zakresie teratogenności.
alergiczne zapalenie naczyń, antykoncepcja, blizny potrądzikowe, bóle mięśniowo-stawowe, choroba Leśniowskiego-Crohna, ciężka biegunka, ciężka reakcja skórna, ciężki trądzik, depresja, działanie teratogenne, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, kinaza kreatynowa, lek przeciwbakteryjny, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, maść nawilżająca, myśli samobójcze, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, niedowidzenie zmierzchowe, objawy psychotyczne, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, ostre zapalenie trzustki, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, statyny, test ciążowy, trądzik guzkowy, trądzik skupiony, zaostrzenie trądziku, zapalenie rogówki, zapalna choroba jelit, zespół Stevensa-Johnsona, zespół suchego oka, zmętnienie rogówki - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Vitaminum A Hasco 45 000 j.m./ml
Vitaminum A Hasco w postaci kropli doustnych (roztwór o stężeniu 45 000 j.m./ml) zawiera retinol palmitynian stabilizowany tokoferolem, dostarczając około 1 607 j.m. witaminy A na kroplę, co umożliwia precyzyjne dawkowanie. Preparat jest wskazany przede wszystkim w leczeniu objawów awitaminozy witaminy A, takich jak kseroftalmia, niedowidzenie zmierzchowe, suchość rogówki, rogowacenie i owrzodzenie rogówki oraz keratomalacja, które mogą prowadzić do nieodwracalnej utraty wzroku. Ponadto, Vitaminum A Hasco stosuje się profilaktycznie u niemowląt i dzieci z zaburzeniami wchłaniania (np. mukowiscydoza, choroby wątroby, trzustki, jelit), w stanach długotrwałego niedożywienia, po resekcji jelit oraz w przewlekłych biegunkach.
awitaminoza, butylohydroksyanizol, ichtioza, keratomalacja, keratynizacja, kseroftalmia, łuszczyca, mukowiscydoza, niedowidzenie zmierzchowe, odra, owrzodzenie rogówki, przewlekła choroba wątroby, retynol palmitynian, rogowacenie naskórka, rybia łuska, suchość rogówki, trądzik, witamina A, zaburzenia wchłaniania, zespół krótkiego jelita - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Vitaminum A Medana 50000 j.m./ml
Lek Vitaminum A Medana w formie płynu doustnego zawiera 50 000 IU/ml retynolu palmitynianu, co odpowiada około 1 670 IU na pojedynczą kroplę. Preparat jest stosowany w profilaktyce i leczeniu niedoboru witaminy A, który manifestuje się m.in. niedowidzeniem zmierzchowym, zapaleniem rogówki oraz kseroftalmią. Wskazania obejmują także stany zwiększonego zapotrzebowania na witaminę A, takie jak przewlekła biegunka, gastrektomia, niewydolność trzustki, celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, hipertyroidyzm, przewlekłe zakażenia, odra oraz ciężki niedobór białek, które mogą upośledzać wchłanianie lub transport tej witaminy.
biegunka, celiakia, choroba autoimmunologiczna, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba skóry, choroba zapalna jelit, gastrektomia, hipertyroidyzm, keratynizacja, kseroftalmia, nadczynność tarczycy, niedobór białka, niedobór witaminy A, niedowidzenie zmierzchowe, niewydolność trzustki, odra, owrzodzenie, przewlekłe zakażenie, retynol palmitynian, schorzenie dermatologiczne, ślepota zmierzchowa, suchość spojówek, zaburzenia wchłaniania witamin, zapalenie rogówki - Leksykon substancji czynnych
Retinol – Wskazania do stosowania
Retinol (witamina A) jest substancją o szerokim spektrum działania, wykorzystywaną w leczeniu wielu schorzeń dermatologicznych, okulistycznych oraz metabolicznych. W postaci maści (800 j.m./g) działa regenerująco na naskórek, zmniejsza rogowacenie i łagodzi stany zapalne skóry, a także chroni przed szkodliwymi czynnikami środowiskowymi. Doustne preparaty, takie jak Vitaminum A 12000 + E 70 HASCO (12 000 j.m. retinolu palmitynianu) czy Vitaminum A + E Hasco (30 000 j.m.), stosuje się w nadmiernym rogowaceniu naskórka, zaburzeniach okresu pokwitania oraz w profilaktyce i leczeniu niedoborów witaminy A, które manifestują się m.in. zaburzeniami wzrostu, obniżoną odpornością i zmianami nabłonków. Retinol jest także kluczowy w terapii zaburzeń widzenia, takich jak niedowidzenie zmierzchowe, kseroftalmia oraz retinopatie miażdżycowe i nadciśnieniowe. W przypadku niemożności stosowania żywienia doustnego lub dojelitowego, retinol podaje się pozajelitowo (np. Viantan – 0,99 mg retinolu, 3300 IU witaminy A na fiolkę) u pacjentów hospitalizowanych, w tym dzieci powyżej 11 lat i dorosłych.
choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, hiperwitaminoza A, kolagenozy, kseroftalmia, miażdżyca naczyń, nadciśnienie tętnicze, niedobór witaminy A, niedokrwistość hemolityczna, niedowidzenie zmierzchowe, retinol, retinopatia miażdżycowa, retynol palmitynian, rogowacenie naskórka, ślepota zmierzchowa, stan zapalny skóry, witamina E, wolne rodniki, zaburzenia czynności gruczołów płciowych, zaburzenia okresu pokwitania, zakrzepowe zapalenie żył, zespół suchego oka, zespół złego wchłaniania, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Tokoferol – Wskazania do stosowania
Tokoferol (witamina E) jest silnym antyoksydantem stosowanym przede wszystkim w profilaktyce i leczeniu niedoborów witaminy E, które mogą wynikać z długotrwałych zaburzeń odżywiania czy zaburzeń metabolizmu. Wskazania kliniczne obejmują schorzenia układu sercowo-naczyniowego, takie jak miażdżyca (hamowanie oksydacji LDL), choroba niedokrwienna serca, nadciśnienie tętnicze oraz zakrzepowe zapalenie żył. Ponadto tokoferol jest zalecany w chorobach związanych ze stresem oksydacyjnym, w tym nowotworach, retinopatii miażdżycowej i nadciśnieniowej, niedokrwistości hemolitycznej, cukrzycy oraz kolagenozach. W geriatria i okulistyce witamina E wspomaga leczenie kserofalmii, ślepoty zmierzchowej i niedowidzenia zmierzchowego. Preparaty dostępne na rynku zawierają różne dawki tokoferolu, np. Tokovit E 100 (100 j.m. RRR-α-Tokoferolu), Tokovit E 400 (400 j.m. RRR-α-Tokoferolu) oraz MBE (200 mg all-rac-α-Tokoferylu octanu), co pozwala na dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta.
alfa-tokoferol, choroba niedokrwienna serca, choroba nowotworowa, cukrzyca, kolagenoza, lipoproteiny niskiej gęstości, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niedowidzenie zmierzchowe, octan alfa-tokoferylu, retinopatia miażdżycowa, retinopatia nadciśnieniowa, rogowacenie naskórka, ślepota zmierzchowa, stres oksydacyjny, tokoferol, witamina E, właściwości antyoksydacyjne, wolne rodniki, zaburzenia gruczołów płciowych, zaburzenia przemiany materii, zakrzepowe zapalenie żył, żywienie pozajelitowe