Wskazania do stosowania
Retynol

Retynol (witamina A) w postaci palmitynianu jest stosowany zarówno miejscowo, jak i doustnie w różnych wskazaniach klinicznych. Miejscowo preparaty o stężeniach od 300 do 1000 IU/g (np. Aksoderm, Dermosavit) są wykorzystywane do leczenia ubytków naskórka, niewielkich oparzeń I stopnia, odmrożeń, nadmiernego rogowacenia i suchości skóry oraz jako środek ochronny przed niekorzystnymi czynnikami środowiskowymi (zimno, wiatr). Doustne formy (kapsułki 2500-12000 IU, płyn 50000 IU/ml) wskazane są w leczeniu i profilaktyce niedoboru witaminy A, w tym w kurzej ślepocie, zapaleniu rogówki, kseroftalmii oraz wspomagająco w chorobach skóry takich jak trądzik i ichtioza. Retynol jest także zalecany w stanach zwiększonego zapotrzebowania, np. w biegunce przewlekłej, po gastrektomii, w hipertyroidyzmie, chorobach przewodu pokarmowego i infekcjach.

Wskazania do stosowania substancji czynnej retynol (witamina A)

Retynol, znany również jako witamina A, jest substancją czynną o szerokim spektrum zastosowań terapeutycznych. Występuje najczęściej w postaci retynolu palmitynianu w różnych stężeniach i postaciach farmaceutycznych, co warunkuje jego zastosowanie w konkretnych wskazaniach klinicznych. Poniżej przedstawiono szczegółowe wskazania do stosowania tej substancji czynnej w praktyce lekarskiej.1

Miejscowe stosowanie retynolu w leczeniu uszkodzeń skóry

Preparaty z retynolu palmitynianem do stosowania miejscowego (w postaci maści) znajdują zastosowanie w przypadku:2 3

  • Ubytków naskórka i niewielkich uszkodzeń skóry
  • Poparzeń I stopnia, w tym oparzeń słonecznych
  • Odmrożeń o niewielkim nasileniu
  • Nadmiernego rogowacenia naskórka
  • Nadmiernej suchości skóry

4 5

Ochrona skóry przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi

Retynol w preparatach do stosowania miejscowego wykazuje działanie ochronne dla skóry narażonej na niekorzystne czynniki środowiskowe. Jest szczególnie zalecany jako środek profilaktyczny:6

  • W ochronie skóry przed działaniem zimna
  • W ochronie skóry przed wiatrem
  • W profilaktyce odmrożeń
  • Po przebytych odmrożeniach i oparzeniach I stopnia, w celu regeneracji skóry

7 8

Leczenie niedoborów witaminy A

Preparaty doustne zawierające retynol wskazane są w stanach niedoboru witaminy A, które mogą manifestować się różnorodnymi objawami klinicznymi. Do głównych wskazań należą:9

  • Profilaktyka i leczenie niedoboru witaminy A
  • Niedowidzenie zmierzchowe (kurza ślepota) spowodowane niedoborem witaminy A
  • Zapalenie rogówki
  • Kseroftalamia (zespół suchego oka)
  • Wspomaganie leczenia chorób skórnych związanych z niedoborem witaminy A, takich jak:
    • Trądzik
    • Rybia łuska (ichtyzoa)

10

Uzupełnianie diety w stanach zwiększonego zapotrzebowania

Retynol jest również wskazany do stosowania w stanach zwiększonego zapotrzebowania na witaminę A, które mogą wynikać z różnych czynników fizjologicznych i patologicznych:11

  • Biegunka przewlekła
  • Stan po gastrektomii
  • Nadczynność tarczycy (hipertyroidyzm)
  • Przewlekłe zakażenia
  • Choroby przewodu pokarmowego:
    • Celiakia
    • Choroba Leśniowskiego-Crohna
  • Zaburzenia wchłaniania związane z niewydolnością trzustki
  • Odra
  • Ciężki niedobór białek

12

Stosowanie u dzieci i niemowląt

Dla populacji pediatrycznej retynol jest zalecany w szczególnych sytuacjach klinicznych, często jako składnik złożonych preparatów witaminowych:13

  • Stany zwiększonego zapotrzebowania u dzieci:
    • Okres intensywnego wzrostu
    • Wzmożony wysiłek fizyczny
    • Choroby przebiegające z podwyższoną temperaturą ciała
  • Niedostateczna podaż witamin w pożywieniu:
    • Diety eliminacyjne
    • Stany niedożywienia
    • Okres wczesnowiosenny
  • Obniżona ogólna odporność na choroby infekcyjne
  • Okres rekonwalescencji, szczególnie po leczeniu antybiotykami

14

Stosowanie w żywieniu pozajelitowym

Retynol palmitynian jest składnikiem preparatów przeznaczonych do żywienia pozajelitowego, gdzie służy do uzupełniania codziennego zapotrzebowania na witaminy rozpuszczalne w tłuszczach. Wskazaniami dla takich preparatów są:15 16

  • Uzupełnianie dobowego zapotrzebowania na witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (A, D2, E i K1) w trakcie żywienia pozajelitowego:
  • U dorosłych pacjentów i dzieci w wieku od 11 lat (preparat Vitalipid N Adult)
  • U niemowląt i dzieci w wieku do 11 lat (preparat Vitalipid N Infant)

17 18

Dostępne postaci retynolu i ich zastosowanie

Retynol jest dostępny w różnych postaciach i dawkach, co wpływa na jego zastosowanie w konkretnych wskazaniach klinicznych. Poniżej przedstawiono zestawienie dostępnych preparatów zawierających retynol i ich specyficznych zastosowań:19 20

Nazwa preparatu Postać farmaceutyczna Dawka retynolu Główne wskazania
Aksoderm Maść 400 IU/g Ubytki naskórka, niewielkie uszkodzenia skóry, ochrona przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi
Aksoderm Forte Maść 1000 IU/g Ubytki naskórka, niewielkie uszkodzenia skóry, ochrona przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi
Dermosavit Maść 300 IU/g Ochrona skóry przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, po odmrożeniach, oparzeniach, przy nadmiernej suchości skóry
Maść z witaminą A LGO Maść 400 IU/g Niewielkie oparzenia (w tym słoneczne), odmrożenia, nadmierne rogowacenie naskórka
Vitaminum A Hasco Kapsułki miękkie 2500 IU lub 12000 IU Leczenie niedoborów witaminy A, wspomagająco w leczeniu chorób skóry
Vitaminum A Medana Płyn doustny 50000 IU/ml (ok. 1670 IU/kropla) Profilaktyka i leczenie niedoboru witaminy A, zwiększone zapotrzebowanie na witaminę A
Juvit Multi Krople doustne, roztwór 5000 IU/ml (w preparacie wielowitaminowym) Zapobieganie i leczenie niedoborów witamin u niemowląt i dzieci
Vitalipid N Adult Koncentrat do sporządzania emulsji do infuzji 99 μg/ml (330 IU/ml) Uzupełnianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach w żywieniu pozajelitowym u dorosłych i dzieci od 11 lat
Vitalipid N Infant Koncentrat do sporządzania emulsji do infuzji 69 μg/ml (230 IU/ml) Uzupełnianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach w żywieniu pozajelitowym u niemowląt i dzieci do 11 lat

21 22 23 24 25 26 27

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl