niedojrzałość nerek
Niedojrzałość nerek to stan, w którym nerki noworodka nie osiągnęły pełnej dojrzałości strukturalnej i funkcjonalnej. Jest to zjawisko fizjologiczne u wcześniaków, ale może również wystąpić jako patologia u noworodków urodzonych o czasie. Charakteryzuje się obniżoną filtracją kłębuszkową, ograniczoną zdolnością do zagęszczania i rozcieńczania moczu oraz zaburzoną regulacją gospodarki wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej.
Klinicznie niedojrzałość nerek może manifestować się zmniejszonym wydalaniem moczu, tendencją do retencji wody i sodu, skłonnością do kwasicy metabolicznej oraz zaburzeniami elektrolitowymi. U wcześniaków GFR (współczynnik filtracji kłębuszkowej) jest proporcjonalny do wieku ciążowego i może wynosić jedynie 30-50% wartości obserwowanych u noworodków donoszonych.
Diagnostyka obejmuje ocenę parametrów nerkowych (kreatynina, mocznik), równowagi kwasowo-zasadowej, elektrolitów oraz badanie ultrasonograficzne nerek. Leczenie jest głównie objawowe i polega na ostrożnym bilansowaniu płynów, monitorowaniu parametrów nerkowych oraz korygowaniu zaburzeń metabolicznych. W większości przypadków niedojrzałość nerek ustępuje samoistnie wraz z dojrzewaniem narządu w pierwszych tygodniach lub miesiącach życia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Biodacyna
Produkt leczniczy Biodacyna zawierający amikacynę disiarczan wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko ototoksyczności i nefrotoksyczności, zwłaszcza przy stosowaniu pozajelitowym dłużej niż 14 dni. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczna jest ocena i regularne monitorowanie czynności nerek (m.in. klirens kreatyniny, stężenie kreatyniny i BUN) oraz dostosowanie dawkowania, aby zapobiec kumulacji leku. Audiogramy powinny być wykonywane przed terapią i okresowo podczas leczenia, zwłaszcza jeśli terapia trwa ≥7 dni u pacjentów z zaburzeniami nerek lub ≥10 dni u pozostałych. W przypadku objawów ototoksyczności (np. szumy uszne, utrata słuchu, zawroty głowy) lub nefrotoksyczności leczenie należy przerwać lub zmodyfikować. Szczególną ostrożność należy zachować u osób starszych, z mutacjami mitochondrialnego DNA (np. 1555 A>G w genie rRNA 12S), z alergią na aminoglikozydy oraz u pacjentów z wcześniejszym uszkodzeniem nerek lub nerwu VIII po lekach nefro- i ototoksycznych.
albuminuria, amikacyna disiarczan, antybiotyk aminoglikozydowy, audiogram, azot mocznikowy, blokada nerwowo-mięśniowa, ciężar właściwy moczu, działanie nefrotoksyczne, klirens kreatyniny, miastenia, nadwrażliwość na siarczyny, nefrotoksyczność, niedojrzałość nerek, niewydolność nerek, okres półtrwania, ototoksyczność, ototoksyczność przedsionkowa, ototoksyczność słuchowa, parestezje, parkinsonizm, porażenie oddychania, przesączanie kłębuszkowe, reakcja anafilaktyczna, skąpomocz, sodu pirosiarczyn, stężenie kreatyniny, stężenie mocznika, uszkodzenie narządu przedsionkowego, utrata słuchu, VIII nerw czaszkowy, wałeczki w moczu, zawał plamki, zawroty głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Amikacin B.Braun
Amikacyna wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, uszkodzeniami narządu słuchu, zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi (np. miastenia, choroba Parkinsona) oraz u osób wcześniej leczonych aminoglikozydami. Terapia powyżej 14 dni nie jest zalecana ze względu na ryzyko ototoksyczności i nefrotoksyczności, które nasilają się przy niewydolności nerek, dużych dawkach, odwodnieniu i podeszłym wieku. Ototoksyczność manifestuje się niedosłuchem wysokich częstotliwości, zawrotami głowy, drętwieniem, skurczami mięśni i drgawkami, a u pacjentów z mutacją mitochondrialnego DNA (np. 1555 A>G w genie rRNA 12S) ryzyko jest podwyższone nawet przy prawidłowych stężeniach leku. Blokada przewodnictwa nerwowo-mięśniowego i porażenie mięśni oddechowych mogą wystąpić niezależnie od drogi podania, a w przypadku ich wystąpienia wskazane jest podanie soli wapnia i ewentualne wspomaganie oddechu.
albuminuria, antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk beta-laktamowy, audiogram, azot mocznikowy, beta-laktamaza, blokada nerwowo-mięśniowa, blokada przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, BUN, cefalosporyna, choroba Parkinsona, ciężar właściwy moczu, drętwienie, drgawki, działanie kuraropodobne, działanie nefrotoksyczne, hiperazotemia, klirens kreatyniny, kłucie skóry, kreatynina, krwinka czerwona, leukocyt, miastenia, mutacja mitochondrialna DNA, nawodnienie, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, niedojrzałość nerek, niedosłuch wysokich częstotliwości, niewrażliwe drobnoustroje, niewydolność nerek, noworodek, odwodnienie, ósmy nerw czaszkowy, ototoksyczność, płyn mózgowo-rdzeniowy, podeszły wiek, porażenie mięśni oddechowych, skąpomocz, skurcz mięśni, sól wapnia, stężenie amikacyny, szum uszny, uszkodzenie narządu słuchu, uszkodzenie nerwu przedsionkowego, wałeczkomocz, wcześniak, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zawał plamki żółtej, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia obwodowego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dotarem 0,5 mmol/ml
Dotarem (kwas gadoterowy w postaci soli megluminowej) stosuje się w diagnostyce obrazowej z zastosowaniem najmniejszej skutecznej dawki, precyzyjnie obliczonej na podstawie masy ciała pacjenta. W badaniach MRI mózgu i kręgosłupa u dorosłych dawki wahają się od 0,1 do 0,3 mmol/kg mc. (0,2-0,6 ml/kg mc.), z możliwością podania dodatkowej dawki 0,2 mmol/kg mc. u pacjentów z guzem mózgu. W badaniach całego ciała zalecana dawka wynosi 0,1 mmol/kg mc. (0,2 ml/kg mc.), a w angiografii dopuszcza się podanie drugiej dawki 0,1 mmol/kg mc. lub dwóch dawek po 0,05 mmol/kg mc. U dzieci i młodzieży dawka maksymalna to 0,1 mmol/kg mc. (0,2 ml/kg mc.), z wyłączeniem angiografii, gdzie stosowanie Dotaremu nie jest zalecane. U noworodków i niemowląt lek podaje się wyłącznie po dokładnym rozważeniu, w dawce nieprzekraczającej 0,1 mmol/kg mc., podawanej ręcznie.
badanie angiograficzne, ciężka niewydolność nerek, działanie niepożądane, GFR, guz mózgu, kwas gadoterowy, MRI całego ciała, MRI kręgosłupa, MRI mózgu, niedojrzałość nerek, obrazowanie T1-zależne, podanie dożylne, przeszczepienie wątroby, sekwencja obrazowania, środek kontrastowy, szybkość infuzji, wzmocnienie kontrastowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Kwas gadoterynowy – Dawkowanie i sposób podawania
Kwas gadoterynowy jest środkiem kontrastowym stosowanym w MRI, którego dawkowanie powinno być precyzyjnie dostosowane do masy ciała pacjenta oraz rodzaju badania. W obrazowaniu mózgu i rdzenia dawki wahają się od 0,1 do 0,3 mmol/kg mc. (0,2-0,6 ml/kg mc.), z możliwością podania dodatkowej dawki 0,2 mmol/kg mc. u pacjentów z guzami mózgu. W MRI całego ciała i angiografii standardowa dawka wynosi 0,1 mmol/kg mc. (0,2 ml/kg mc.), z opcją podania drugiej dawki 0,1 mmol/kg mc. w wyjątkowych sytuacjach. U pacjentów z ciężkim upośledzeniem czynności nerek (GFR < 30 ml/min/1,73 m²) dawka nie powinna przekraczać 0,1 mmol/kg mc., a podanie środka wymaga starannej oceny korzyści i ryzyka. U dzieci i młodzieży dawka standardowa to 0,1 mmol/kg mc., z ograniczeniem do jednej dawki podczas badania i przeciwwskazaniem do angiografii u osób poniżej 18 lat. Podawanie kwasu gadoterynowego odbywa się wyłącznie dożylnie, z zalecaną szybkością infuzji 3-5 ml/min, a w angiografii do 120 ml/min (2 ml/s). Optymalne obrazowanie uzyskuje się w ciągu 45 minut po podaniu, a pacjent powinien być monitorowany przez minimum 30 minut po iniekcji.
angiografia, automatyczny system wstrzykiwania, ciężkie zaburzenie czynności nerek, guz mózgu, infuzja, jałowy filtr powietrza, kwas gadoterynowy, MRI bez wzmocnienia kontrastowego, MRI rdzenia kręgowego, niedojrzałość nerek, niemowlę, noworodek, obrazy T1-zależne, podanie dożylne, przeszczepienie wątroby, rezonans magnetyczny, środek kontrastowy zawierający gadolin, substancja kontrastowa, trokar, wskaźnik GFR, wstrzyknięcie w bolusie, wzmocnienie kontrastowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, złącze luer